Son yapılan bir araştırma , 20. yüzyılda Akdeniz’in batısındaki İspanya’ya bağlı Balear Adaları’nda yapılan kazılarda bulunan Geç Tunç Çağı kılıçlarının üretimi, malzeme yapısı ve kültürel önemi hakkında çok sayıda yeni bilgi ortaya çıkardı .
Bu silah deposu, yaklaşık 3.000 yıllık eserleri içeriyor ve koleksiyonun tamamı M. Ö. 1000 ila 800 yıllarına tarihleniyor ve bu dönemde Batı Akdeniz’in giderek artan bağlantısını yansıtan yerel gelenekler ile ithal teknolojiler arasındaki büyüleyici kesişimi ortaya koyuyor.
Balear Adaları Üniversitesi’nden Laura Perelló Mateo liderliğindeki çalışmada, izotopları ve tipolojileri dikkate alan yaklaşımlarla teknolojik ve arkeometrik analizleri birleştiren bir strateji kullanıldı.
Archaeological and Anthropological Sciences dergisinde yayımlanan yeni çalışmada, Balear Adaları Üniversitesi’nden arkeolog Laura Perelló Mateo ve meslektaşlarının önderliğindeki bir araştırma ekibi, bu kılıçların hem üretim tekniklerini hem de kimyasal ve izotopik bileşimlerini analiz ederek bölgedeki kültürel ve teknolojik etkileşime dair yeni bakış açıları sundu.
M. Ö. 14. ve 13. yüzyıllar arasında Batı Akdeniz’de hareketlilik ve kültürel değişimde belirgin bir artış yaşandı. Bu, bakır ve kalay gibi yeni maddelerin ve malzemelerin Balear Adaları’na getirilmesine yol açtı ve bu da metal eserlerin sayısını önemli ölçüde artırdı.
Çalışma, Mallorca, Ibiza ve Formentera’da metal nesnelerin toplam ağırlığının Erken Tunç Çağı’nda 2,15 kg’dan Orta ve Geç Tunç Çağı’nda 53 kg’a çıktığını buldu. Bu, ticaret yoluyla elde edilen metallerin artışını yansıtıyordu ve bu da kılıç yapım endüstrisinin nihai gelişimi üzerinde önemli bir etkiye sahipti.
Çalışmanın yazarları makalelerinde, “Bu kılıçlar, Orta ve Geç Tunç Çağları boyunca İberya’dan getirilen üretim tekniklerinin kullanımını içeriyor” diye yazdı. İthal üretim ve tasarım yeniliklerine örnek olarak, kayıp balmumu dökümü, karmaşık bronz alaşımları (bakır, kalay ve kurşundan yapılmış) ve bileşik nesnelerin üretimini gösteriyorlar.
Araştırmacılar tarafından incelenen Balear kılıçlarında, yerel üretim geleneklerinin izlerinin, başka yerlerden gelen fikirlerle karıştığı görüldü.
Toplamda 18 Geç Tunç Çağı kılıcı incelendi, bunların çoğu Mallorca ve Menorca adalarından geldi ve ilk bulundukları yerin adını taşıyan Son Oms tipi olarak sınıflandırıldı. Bu silahların ayırt edici özellikleri arasında, başka yerlerde yapılmış modellerde bulunan disk veya elmas şeklindeki topuzların yerine sağlam saplar ve saplara doğrudan döküm teknikleri veya üçgen bir desende düzenlenmiş üç perçin aracılığıyla tutturulan normalden daha ince bıçaklar yer alıyor.
Bunların ayırt edici özelliği, İtalya ve Orta Avrupa’daki aynı dönemin kılıçlarına dışsal benzerliklerine rağmen, bölgesel uyarlamalarda yatmaktadır. Örneğin, kıtasal muadillerinin aksine, Balear kılıçları genellikle yeniden tanımlanmış bir işleve ve sembolizme sahiptir.
“[Eserler] kılıçların resmi kavramını alsa da, rolleri ve işlevleri anakarada aldıkları daha genel kullanımdan tamamen farklı olurdu. Belgelenmiş kanıtlar, bu kılıçların büyük ölçüde savaşta kullanılmak üzere öngörülmediği veya üretilmediği sonucuna varmamızı sağlıyor. Aksine, sergilenmek üzere sembolik nesneler olarak yaratılmışlardı.” diye yazdı çalışmanın yazarları.
Balear Adaları halkının savaşta kılıç kullanmaması, bu imalatın, bunları yapmak için gerekli malzemeleri ithal edebilecek maddi güce sahip seçkinler tarafından yaptırılmış olabileceğini düşündürmektedir.
Kullanılan metallerin kökeni de izotopik analizlerle ortaya çıkarıldı. Menorca, Mallorca ve daha az ölçüde Sardunya’daki kaynaklar da tanımlanmış olsa da, Linares’teki (İspanya anakarası) yataklar bakırın önemli bir bölümünü oluşturuyordu. Balear Adaları’nın Akdeniz ticaret devrelerine entegrasyonu ve karmaşık değişim ağlarının varlığı bu bulgularla doğrulandı.
Perelló Mateo, L., Llull Estarellas, B. ve Calvo Trías, M. Neredeyse aynı, ancak tam olarak değil: Balear Adaları’ndaki Geç Bronz Çağı kılıçlarının bir analizi. Archaeol Anthropol Sci 16, 194 (2024). https://doi.org/10.1007/s12520-024-02088-0
Kapak Fotoğrafı: Lloseta’dan (Archeology Museum of Catalonia) pala görseli. Delibes ve Fernández-Miranda’nın çizimi 1988. Görsel Kredisi: L. Perelló Mateo ve diğerleri, Archaeol Anthropol Sci (2024)
