Almanya’daki Ludwig Maximilian Üniversitesi Asuroloji Enstitüsü’ndeki dilbilimciler tarafından, eski Babil metinlerinin okunaksız parçalarını bir araya getirmeye ve deşifre etmeye yardımcı olmak için bir yapay zeka (AI) botu geliştirildi. Yapay zeka botuna “Fragmentarium” adı verildi.
Asuroloji Enstitüsü’nde Eski Yakın Doğu Edebiyatları Profesörü Enrique Jiménez, hayatta kalan her Babil çivi yazısı tabletini dijitalleştiren bir ekibe liderlik ediyor. 2018’den bu yana, ekip 22.000’den fazla metin parçasını işledi.
Ekip, metin parçalarının montajını otomatikleştiren çığır açan bir veritabanı olan Fragmentarium’u oluşturdu. Ekip, binlerce parçayı fotoğraflamak için Irak Müzesi ve British Museum ile birlikte çalıştı.
Hem sistematik hem de otomatik yöntemler üzerinde çalışan bu yeni AI programı, yüzlerce yeni el yazması tanımladı. Ayrıca, dünyadaki ilk edebiyat eseri olarak kabul edilen Gılgamış Destanı’nın en son tabletinden parçalar da dahil olmak üzere eski metin parçalarını eşleştirdi.
MÖ 130 yılında Akad dilinde yazılan Mezopotamya şehir devleti Uruk’un (Irak) hükümdarı Gılgamış’ın hikayesini anlatan kil tablet, araştırmacılara göre, 4.000 yıl önce kil tabletlerde çivi yazısı karakterlerle yazılmış olan destanın bilinen en eski versiyonu.
İnsanların bu geç dönemde hala Gılgamış’ı kopyalamalarının çok ilginç olduğunu belirten Jiménez, “Babil edebiyatının incelenmesinde yapılacak çok iş var. Keşfettiğimiz yeni metinler, Babil’in edebiyatını ve kültürünü bir bütün olarak anlamamıza yardımcı oluyor” diye konuştu.
Ekip, Şubat 2023’te Fragmentarium’u, Gılgamış Destanı’nın dijital bir versiyonuyla birlikte yayınlamayı planlıyor – şu anda bilinen çivi yazısı parçalarının tüm transkripsiyonlarını içeren hali ile.
Dünyanın dört bir yanından yaklaşık 200 akademisyen, proje başladığından beri araştırma projeleri için çevrimiçi platformu kullandı.
