Hitit İmparatorluğu’nun başkenti Hattuşa dışında bir dönem başkentlik yapan Şamuha (Kayalıpark-Sivas) idari kent olma dışında dini özelliği ile de dikkat çeken bir Hitit kenti olmuştur.
II. Tuthaliya döneminde Kilikya bölgesinden getirilen gecenin tanrıçasına, II. Murşili ise Tanrıça Şauşka-İştar adına tapınak yaptırarak Şamuha kentini dini açıdan önemini artırmıştır.
III. Hattuşili, Yukarı Ülke kralı olmadan önce babası II. Murşili tarafından Şamuha kentine rahip olarak atandığından her zaman kendini kentin tanrıçası İştar’a hizmete adamıştır.
Ugarit’te bulunan bir mühür baskısında “Büyük kral, Hatti ülkesi kralı, kahraman, Arinna’nın Güneş Tanrıçası‘nın ve Şamuha kentinin İştarı’nın gözdesi Hattuşili” ibaresi geçmektedir. Bu mühür ile Hitit Kralı Hattuşili’nin dindarlığını ve yönetimi altındaki Şamuha kentinde başta kentin tanrıçası İştar’a karşı bağlılığını çıkartabiliyoruz.
II. Murşili ile başlayan tanrıça Şauşka-İştar kültü, 4. Tuthalija ve sonrasında gelen krallar tarafından da devam ettrilmiştir.
II. Tuthaliya ve II. Murşili tarafından yaptırıldığı bilinen tapınaklar dışında başka dini mimari yapılarında olabileceği düşünülen Şamuha kentinde önemli bir tapınak yapısının ortaya çıkarılması için çalışmalar başlayacak.
Ortaya çıkarılacak çivi yazılı tabletler birçok alanın aydınlanmasını sağlayacak
Şamuha (Kayalıpark) kentinde bulunan tapınağın ortaya çıkarılması için başlatılacak kazının başkanlığını yapacak Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Çiğdem Maner, AA’ya çalışma ile ilgili şu bilgileri verdi.
“Burada çok sayıda anıtsal ve idari bina var. O yapılar bize hem Eski Asur hem de Hitit dönemindeki önemini gösteriyor. Dolayısıyla bir ziyaretçinin burada görebileceği çok şey var. Kayalıpınar 2005-2019 arası Marburg Phillips Üniversitesinden Dr. Vuslat Karpe ve Prof. Andreas Müller-Karpe tarafından kazıldı, şu ana kadar çıkartılan yapılar o dönemden çıkartılan yapılar. Yeni açılacak alanların dışında bu yapılarda da çalışmalar sürecek. Ayrıca yeni mevkilerde de kazılar olacak. Hitit dünyası için bu çok önemli olacak. Burada hem kalıntılar hem buluntular var. Çivi yazılı tabletlerin de çıkma olasılığı yüksek, bunlar bize asıl tarihi ilişkileri ve yazışmaları anlatıyor. Bunların sayesinde Hitit medeniyetinin edebiyatı, dini, siyasi yapısı, Hitit dönemindeki Sivas bölgesi ve Hititlerin diğer medeniyetlerle yaptıkları yazışmalar da aydınlatılacaktır.”
“Tapınağın 14 odalı olduğundan bahsediliyor”
Bölgedeki tapınağın bahsinin metinlerde geçtiğini aktaran Maner, “14 oda olarak bahsediliyor. Şu an neyle karşılaşacağımızı bilemiyoruz. Hem Hattuşaş’ta hem Kuşaklı Sarissa’da hem de diğer Hitit kentlerinde olsun, tapınaklar kazıldı. Tek tük eserler, tabletler çıkabiliyor ama burada şehir yakılmış, dolayısıyla ne bulacağımızı bilemiyoruz. En güzeli ne olabilir, tanrıçanın heykeli, kült objeleri ve ayinleri aktaran çivi yazılı tabletler. Metinlerde heykel, kült obje ve giysilerinden bahsediliyor.” ifadelerini kullandı.
Hitit döneminde tapınağın nasıl kullanıldığı ve ne tür bilgiler verdiği konularını araştıracaklarını dile getiren Maner, “Sadece kazıp eser çıkartmak değil, diğer tapınaklarla da karşılaştırarak, değişik analizler yapıp buranın önemini ortaya çıkartacağız. Bunun Sivas bölgesi için çok önemli olduğunu düşünüyorum. Yapılan arkeolojik çalışmalar ve Hitit metinleri bize aslında bu bölgenin çok önemli olduğunu söylüyor. Çok sayıda Hitit yerleşimi var. Burada yüzey araştırmaları yapıldı. Bu yerleşmeler Hitit medeniyetinin büyük olasılıkla Sivas bölgesinde oluştuğunu ve buradan yayıldığını göstermektedir. Dolayısıyla Sivas bölgesinde daha çok bütüncül araştırma gerekiyor. Kayalıpınar’ı ortaya çıkartıp öteki değerleri de ziyaretçiye açmak gerekir. Bunun için çok ciddi koruma, öğrenci ve öğretmenlere yönelik bilgilendirici çalışmalar gerekiyor.” dedi.
