23 February 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Moğolistan’da bir mezarda keşfedilen boyalı bir ahşap eyer, modern biniciliğin en eski kanıtlarını temsil ediyor

Araştırmacılar, Moğolistan’ın Khovd eyaletinin engebeli arazisinde halk arasında “atlılar mağarası” olarak bilinen Urd Ulaan Uneet’teki bir mezarda demir üzengi ile çerçevelenmiş ahşap bir eyer ortaya çıkardılar. Yaklaşık MS 420 yılına tarihlenen bu eser, türünün en eskisi olarak kabul ediliyor.

Arkeologlar, bulguyu analiz etmek için radyokarbon tarihleme kullandılar, MS 267-535 arasına yerleştirdiler ve Moğol bozkır kültürlerinin yükselişinin binicilik teknolojisindeki ilerlemelerle nasıl desteklendiğini ortaya çıkardılar.

Bu çığır açan keşif, ata binmenin mütevazı başlangıcından Orta Çağ döneminin karmaşık askeri stratejilerine kadar evrimini bir araya getirmeye yardımcı oluyor. Daha önceki binicilik teknikleri, binicilerin eyersiz binicilik sırasında denge için yeleyi tuttuğu daha ilkel bir yaklaşım içeriyordu. Zamanla, eyerlere ve üzengilere önemli bir geçişe kadar dizginler ve yumuşak pedler benimsendi, bu da eşsiz bir stabilite ve üst vücut özgürlüğü sunarak savaşçının etkinliğini büyük ölçüde artırdı.

Üzengili sert eyerler, süvari ekipmanının önemli bir parçasıydı ve çok daha yeni bir buluş olarak kabul ediliyor. Bu eyerlerin ne zaman icat edildiği bir gizem olmuştur, çünkü organik materyal otlak ovalarının sert ikliminde her zaman iyi korunmaz.

Keşif, Moğol bozkır kültürlerinin yükselişinde binicilik teknolojisinin rolüne yeni bir ışık tutuyor. At sırtında ahşap çerçeveli bir eyerin dayanıklılığı, özellikle üzengilerin eklenmesiyle, ağırlık taşıma kapasitesinin artmasına ve daha fazla kontrole izin vererek çeşitli atlı dövüş biçimlerine izin verdi.

Fotoğraf: Antiquity (2023)

Yazarlar, “Modern binicilik faaliyetlerinde her yerde bulunmalarına rağmen, binişlerde ilk yüzyıllarında eyerler ve üzengiler kullanılmadı” diyor.

“Gelişimleri atlı savaşta devrim yarattı ve Avrasya’da geniş kapsamlı sosyal değişime katkıda bulundu, ancak bu teknolojinin kökenleri tam olarak anlaşılmadı.”

Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika’dan arkeologlardan oluşan bir ekip, bu devrimin kökenlerini belirlemek için batı Moğolistan’daki Urd Ulan Uneet mağarasında bir insan ve bir atın bulunduğu bir mezarda keşfedilen eyeri inceledi. Sonuçları Antiquity dergisinde yayınlandı.

MS dördüncü-beşinci yüzyıllarda Doğu Asya’da çerçeve eyerin ve muhtemelen üzenginin ortaya çıkışı ve dağılması için yer konumları ve önerilen kronoloji, Rouran Kağanlığı’nın yaklaşık maksimum kontrol kapsamı ile ilgili olarak (J. Conver’in şekli). Fotoğraf: Antiquity (2023). doi.org/10.15184/aqy.2023.172

DNA testi ile araştırmacılar, insan kalıntılarının bir erkeğe ait olduğunu ve mumyalanmış hayvanın erkek bir evcil at olduğunu doğruladı. Ek olarak, eyeri oluşturan malzemelerin daha fazla analizi, bunların yakınlardan temin edildiğini buldu. Deri, bölgede yetiştirilen yerli bir attan ve yerel huş ağaçlarından elde edilen odunlardan elde edilmiştir.

Bu, doğu Avrasya bozkırlarının at kültürlerinin sadece bu yeni binicilik teknolojisini kullanmakla kalmayıp, aynı zamanda geliştirilmesinde ve üretilmesinde de etkili olduğunu göstermektedir.

Kağanlık, askeri zaferlerle İç Asya’nın kontrolünü ele geçirdi, bu nedenle yükselişi bu gelişmiş eyer teknolojisi olmadan mümkün olmayabilirdi. Bu nedenle, bu özel keşif, Doğu ve Orta Asya tarihini nasıl algıladığımız üzerinde derin etkilere sahip olabilir.

Antiquity

doi.org/10.15184/aqy.2023.172

Banner
Benzer Yazılar

Ulucak Höyüğü’nde 7 bin 700 yıllık kostüm giymiş insan figürleri bulundu

5 Ekim 2023

5 Ekim 2023

İzmir’in Kemalpaşa ilçesindeki Ulucak Höyüğü’nde yapılan kazı çalışmalarında, 7 bin 700 yıllık ikisi aynı kostümü giymiş üç insan figürü bulundu....

Rutland’daki Ünlü Roma Mozaiğinde Truva Savaşı’nın “Kayıp” Bir Anlatısı Ortaya Çıktı

11 Aralık 2025

11 Aralık 2025

İngiltere’nin Rutland bölgesinde 2020 yılında keşfedilen ve o günden bu yana ülkenin en önemli Roma buluntularından biri olarak kabul edilen...

Arkeolog kimdir? Arkeolog atamalarında son durum nedir?

24 Kasım 2020

24 Kasım 2020

Arkeolog, eski çağlarda yaşayan medeniyetlerden toprak ve su altında kalan taşınır, taşınmaz kültür varlıklarını kazı yönetimi ile ortaya çıkaran arkeoloji...

Polonyalı Keşif, Dünya’nın 7 Harikasından Biri olan Machu Picchu’nun Yapımına Işık Tutuyor

15 Ocak 2021

15 Ocak 2021

Peru And dağları ile Amazon havzası arasında ki buluşma noktasında ki inanılmaz manzaraya gömülmüş gibi duran Machu Picchu kalıntıları, İnka...

Kazakistan Liri, Sutton Hoo kalıntısında bulunan lir ile benzer çıktı

16 Aralık 2021

16 Aralık 2021

Kazakistan’ın güneybatısındaki Dzhetyasar bölgesinde 1973 yılında yapılan arkeolojik kazılarda bir dizi ahşap nesne bulunmuş ama uzmanlar bu buluntuya fazla ilgi...

Arkeologlar Başur Höyük’te Genç Kızların Törensel Olarak Kurban Edildiği 4.800 Yıllık Tunç Çağı Mezarlarını Ortaya Çıkardı

31 Mart 2025

31 Mart 2025

Mezopotamya ve Anadolu’da ilk uygarlıklar ortaya çıkmaya başlarken, sosyal yapı, ekonomi ve kültürde önemli dönüşümler yaşandı. Bu döneme ışık tutan...

İstanbul Arkeoloji Müzeleri Depoları Neden Taşınıyor?

24 Mayıs 2021

24 Mayıs 2021

İstanbul Arkeoloji Müzeleri depolarında yer alan eserlerin Atatürk Havalimanı ve Maltepe’de Bakanlığa tahsisi yapılan alanlarda depo müzeler oluşturularak buralara taşınması...

Prag’da 7.000 Yıllık Gizemli Dairesel Yapı Ortaya Çıkarılıyor

15 Eylül 2022

15 Eylül 2022

Arkeologlar, Çek Cumhuriyeti’nin Prag kentinin eteklerindeki Vinoř bölgesinde bulunan 7.000 yıllık roundel olarak adlandırılan (Çek dilinde ‘rondely’, yuvarlak anlamına geliyor)...

Tüy kökenlerinin gizemi: Kabarık pterozorlar tartışmayı nasıl yeniden alevlendirdi?

5 Kasım 2020

5 Kasım 2020

Tüy deyince ilk akla gelen hayvanlar kuşlardır. Bilinen en eski kuş olan Archæopteryx’in fosilleri yaklaşık 160 yıl önce ilk kez...

Güney Hindistan’daki Antik Mezar Yatağında Katlanmış Altın Diadem Keşfedildi

12 Ağustos 2022

12 Ağustos 2022

Hindistan Arkeolojik Yüzey Araştırması Başkan Yardımcısı Yathees Kumar liderliğindeki arkeologlar, güney Hindistan’daki Adichanallur arkeolojik alanındaki bir mezar yatağında katlanmış altın...

Toniná Site Museum Kısaca Tanıyalım

8 Aralık 2020

8 Aralık 2020

Dünya üzerinde irili ufaklı birçok müze vardır. İçinde barındırdığı tarihi değerler ile başı çeken belli başlı kült müzeler her dönemin...

Musul’da Asur dönemi anıtsal kaya oyma kabartması ortaya çıkarıldı

18 Ekim 2022

18 Ekim 2022

Iraklı arkeologlar tarafından Musul’da Maşki Kapısı’nda başlatılan kazı çalışmalarında Asur dönemi anıtsal kaya oyma kabartması ortaya çıkarıldı. Oymalar, M.Ö. 705’ten...

Herakleia Latmos Antik Kenti Turizme Açılıyor

13 Nisan 2021

13 Nisan 2021

Muğla’nın Milas ilçesi Kapıkırı köyü sınırları içerisinde kalan içinde 10 bin yıllık kalıntılar barındıran Herakleia Latmos antik kenti turizme açılıyor....

Dünyanın En Eski Pitonu 47 Milyon Yaşında!

17 Aralık 2020

17 Aralık 2020

Bilim insanları 47 milyon yıllık fosil kalıntılarından dünyanın en eski pitonunu tespit ettiler. Bilim insanı Krister Smith, São Paulo Üniversitesi’nden...

Yerkapı Tüneli’nde keşfedilen Anadolu Hiyeroglif yazılar çözülüyor

12 Ekim 2023

12 Ekim 2023

Hititlerin başkenti Hattuşa’nın önemli yapılarından biri olan Yerkapı Tüneli’nde keşfedilen Anadolu Hiyeroglif yazılar çözülüyor. Geçtiğimiz yıl Mardin Artuklu Üniversitesi Arkeoloji...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]