Zayed Ulusal Müzesi’nden araştırmacılar, dünyanın en ünlü Kur’an yazmalarından biri olan Mavi Kur’an’ın bir sayfasındaki karmaşık bir altın yaprak tabakasının altında gizli metni, çok spektral görüntüleme teknikleri kullanarak ortaya çıkardı.
İslam hat sanatının en önemli örneklerinden biri olarak kabul edilen Mavi Kur’an-ı Kerim’in bir sayfasında, altın varakla süslenmiş ince bir süslemenin altında gizlenmiş Nisa Suresi’nden ayetler keşfedildi.
Mavi Kuran, M. S. 8. ila 9. yüzyıla tarihlenen bir Kuran el yazmasıdır. Bu el yazması, ayırt edici canlı mavi veya çivit mavisi sayfaları, gümüş süslemeleri ve altın Kufi kaligrafisiyle bilinir. Renk paletinin, komşu Bizans İmparatorluğu’nda üretilen mor tonlu, yaldızlı el yazmalarına atıfta bulunduğuna inanılmaktadır.
Metin Kufi yazısıyla yazılmıştır. Diğer erken dönem Kuran metinlerinde olduğu gibi, bu yazının okunabilirliği zordur çünkü harfler her satırı aynı uzunlukta yapacak şekilde düzenlenmiştir ve harfleri ayırmak için gerekli olan diyakritik işaretler çıkarılmıştır.
Başlangıçta, her biri koyun derisinden yapılmış 600 sayfadan oluşuyordu. El yazmasının yaprakları 20. yüzyılın başlarından beri bilim insanları tarafından biliniyordu, ancak ilk olarak 1970’lerde Londra’daki Hayward Galerisi’ndeki İslam Sanatları sergisi gibi uluslararası sergilerde birkaç sayfası sergilendikten sonra önemli bir akademik ilgi gördü. El yazmasının çoğunluğunun 9. yüzyıl İran’ına veya Tunus’a atfedildiği düşünülüyor. Bazı bilim insanları el yazmasının Emevi İspanya’sında, Kalbî Sicilya’sında veya Abbasi Irak’ında üretilmiş olabileceğini öne sürdüler.
Sayfalar, zamanla solmuş ve artık insan gözüyle görülemeyen metin ve görüntüleri ortaya çıkarabilen multispektral görüntüleme teknikleri kullanılarak incelendi.
Bu durumda, süsleme bir hattat tarafından kendi hatasını düzeltmek için eklenmiş olabilir, bu da kutsal yazıttan bir sayfanın metnini kopyalamayı içerebilir. El yazmasını üretmenin maliyeti, çivit mavisine boyanmış yeni bir koyun derisi sayfayla yeniden başlamayı haklı çıkarmayacak kadar yüksek olurdu ve bu da metnin karmaşık desenlerle kaplanmasına yol açardı.
Hattatların vermiş oldukları kararlardan kaynaklanan bu eylemler, daha önce Mavi Kur’an’da vurgulanmayan ve bu döneme ait İslam yazmalarında oldukça nadir görülen bir yazma üretim yöntemini temsil etmektedir.
Zayed Ulusal Müzesi Yardımcı Küratörü Mai Al Mansouri şunları söyledi: “Zayed Ulusal Müzesi’nin Mavi Kur’an üzerinde yürüttüğü çığır açıcı araştırma, bu önemli el yazmasının kökenleri ve üretimi hakkında yeni bakış açıları sağlıyor ve müzenin BAE’nin ve ötesindeki kültürel ve akademik yaşamdaki rolünü vurguluyor.”
Zayed Ulusal Müzesi Küratörü Nurul Iman Bint Rusli ise “Mavi Kuran’ın yalnızca bir kopyasının var olduğuna inanılıyor ve yaklaşık 100 bilinen sayfa onlarca yıldır bilim insanlarını büyülüyor. El yazmasının bu sayfasına yeni ışık tutmak için kullanılan gelişmiş teknoloji, bu nadir Kuran kopyasının üretimine ilişkin ek perspektifler sağlamaya yardımcı oluyor” dedi.
Günümüzde Mavi Kur’an’ın yalnızca 100 sayfası kalmış olup, bunlar dünya çapında özel ve müze koleksiyonlarında bulunmaktadır; bunlardan beşi Zayed Ulusal Müzesi’nde sergilenmektedir.
