28 November 2022 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Kraliyetler Arası İlk Resmi Boşanma Davası

Tunç Çağı döneminde yaşanan ve çivi yazılı tabletlere kaydedilen kraliyetler arası ilk resmi boşanma Ugarit kralı ve kraliçesi arasında yaşanmıştır.

Ugarit kralı II. Ammistamru ile tabletlerde ismi verilmeyen Amurrulu Prenses arasında evlilik birlikteliğini noktaladıkları boşanma davası dönemin tarihi skandalı olarak da görülmektedir.

Ugarit Kralı II. Ammistamru’nun Karısı Büyük Hanımın Kızı

Tunç çağı döneminde başta Hititler olmak üzere bazı krallıklar, evlilik yolu ile diplomatik bağ kurma yoluna gitmişlerdir. Hitit İmparatoru I. Suppiluliuma, bu tarz diplomatik evlilikleri çoğunlukla tercih eden bir yönetici idi. Bu tarz evlilikler ile prensesler pasif de olsa devlet yönetimlerinde önemli rol alıyorlardı.

Bu diplomatik evliliklerinden birisi de Ugarit Kralı Ammistamru’nun Amurru kralı Bentesina’nın kızı ile yaptığı evliliktir. Prensesin adı tam olarak kaynaklarda geçmemektedir. Bazı kaynaklarda Amurru Kralı Bentesina’nın kızı bazı kaynaklarda marat rabitu (Büyük Hanımın Kızı) olarak geçmektedir.

İsmi verilmeyen Amurru prensesinin soy bağlantısı neydi?

Çivi yazılı bazı belgelere göre; Amurrulu prenses Amurru Kralı Bentesina’nın kızı idi. Bentesina, Hattusa’da sürgün hayatı yaşamış ve sonra ülkesine kral olarak geri dönmüştü. Bu arada III. Hattusili’nin kızı Gassulawiya ile evlenmiştir. Ancak, Bentesina’nın ülkesinde bir karısı daha vardır. Fakat bu ilk eş kaynaklarda fazla geçmeyen bir kimliktir.

Çoğunlukla Gassulawiya Büyük Hanım (DUMU. SAL. GAL.) olarak geçmektedir. Dolayısıyla Ammistamru’nun evlendiği prenses Bentesina ile Gassulawiya’nın kızlarıdır. Prenses ayrıca bakıldığında Hitit Büyük Kralı III. Hattusili’nin torunu ve onun yerine geçen IV. Tudhalliya’nın yeğeni olduğu görülmektedir.

Ammistamru ile Büyük Hanımın Kızı Niçin Boşandı?

Tarihin bilinen ilk kraliyet boşanma davasının taraflarının neden ayrıldıkları boşanmaya götüren sorunlar tam olarak bilinmemektedir. Bilinen tek şey skandallara yol açan Büyük Hanımın Kızı’nın ülkesine kaçmasıdır. Skandal olay sonrasında başlayan boşanma süreci Hitit mahkemelerinde bile görülen bir dava olmuştur.

Ammistamru tarafından ölümle cezalandırılan prenses, kendi ve efradının güvenliğinden şüphe duyunca kendine ait mülkler, çeyiz ve düğün hediyelerini de yanına alarak Amurru Kralı abisi Sausgamuwa’nın yanına gitmiştir.

Hitit Büyük Kralı IV. Tudhalliya’nın II. Ammistamru’nun boşanma davası ile ilgili fermanında şu bilgiler yer almaktadır

RS. 17.159

1-2 Hatti Ülkesi Kralı Büyük Kral Majestem Tudhaliya’nın huzurunda

3-4 Ugarit Kralı Ammistamru

5-7 Amurru ülkesi Kralı Bentesina’nın kızını eş alarak aldı. (Daha sonra) o kadın Ammistamru’ya sıkıntı vermeye başladı.

8 Ugarit Kralı Ammistamru

9 (Bu sebepten dolayı) Bentesina’nın kızını hemen boşadı.

Bir sıkıntıdan dolayı boşadığını söyleyen Ammistamru bu sıkıntının ne olduğunu belirtmemiştir. Fakat, Ammistamru’nun Ugarit Kralı Sausgamuwa ile boşanma davası hakkında yaptığı anlaşma metninde bu sıkıntının büyük bir günah olduğuna dair üstü kapalı bir şekilde bahsedilmektedir. Ugarit prensesinin büyük günahı zina ya da ihanet olarak düşünülebilir.

RS 17.372A+360A

1-2 Bugünden itibaren Amurru Kralı Bentesina’nın oğlu Amurru Kralı Sausgamuwa

3- Büyük Hanımın Kızını yetiştirdi ve O’nu

4-5 Ugarit Kralı Niqmepa’nın oğlu Ammistamru’nun ellerinin arasına bıraktı (evlendirdi.)

6- Ve O şöyle söyledi: “O kadın

7 Sana büyük bir hata yaptı

8- Ve ben ne zamana kadar

9-10 Senin hanımını korumaya devam edeceğim?

11-12 Sana karşı hata yapan Büyük Hanımın kızı buradadır.

Boşanma davası diplomatik krize yol açıyor

II. Ammistamru, Büyük Hanımın Kızı’nı kendi ülkesinde cezalandırmak için Amurru Kralı Sausgamuwa’dan ister. Ancak bu talebi Sausgamuwa reddeder. Fakat, Sausgamuwa uzlaşmacı politika izlenmiş bunun neticesinde Ammistamru yüklü bir tazminat ödemiştir.

Daha sonra Büyük Hanımın Kızı ortadan kaybolunca krallar arasında sert dilli bir çatışma ortamı oluşur. Savaşa sürüklenen iki kral arasına Hitit Kralı IV. Tudhaliya girer ve boşanma davasının nihai kararını veren fermanı yayınlayarak bu süreci noktalar.

Kraliyetler Arası İlk Resmi Boşanma Davası adlı yazımızda İlknur Taş’ın “Ugarit Kralı Ammistamru ile Amurrulu Prenses arasındaki boşanma davası ve diplomatik ve hukusal sonuçları” adlı makalesinden yararlanılmıştır.

Banner
Benzer Yazılar

6.500 yıllık İnönü Mağarası Anadolu Tarihine Işık Tutuyor

21 Ağustos 2021

21 Ağustos 2021

Kuzey Anadolu’da bilinen en eski Protohistorik insan yerleşim izleri görülen 6.500 yıllık İnönü Mağarası, Erken Tunç Çağı dönemi kültürü hakkında...

Ben-Hur Filmine Konu Olan Antik Hipodrom “Arkeo Spor Park” Olacak

7 Ağustos 2021

7 Ağustos 2021

Kudüs’te yaşayan varlıklı prens olan Ben-Hur, Roma döneminde Yahudilerin özgürlüğü için uğraş veren bir tarihi kişiliktir. Charlton Heston’un başrolünü oynadığı...

İznik Gölü’ndeki batık bazilikada Aziz Nikolas (Noel Baba) figürlü kolye ucu ortaya çıkarıldı

6 Ekim 2022

6 Ekim 2022

İznik Gölü’nde 1.5 metre derinlikte kalıntıları bulunan bazilikada başlatılan su altı arkeolojik kazı çalışmalarında Aziz Nikolas (Noel Baba) figürlü kolye...

Diyarbakır Amida Höyük’te El Cezeri’nin Geliştirdiği Sistemle Yapılmış 1800 yıllık Isıtma Sistemi Bulundu

22 Ekim 2020

22 Ekim 2020

Amida Höyükte yapılan kazı çalışmaları neticesinde 1800 yıllık ısıtma sistemi ve sulama kanalları ortaya çıkarıldı. Diyarbakır’ın Sur ilçesine bağlı Amida...

Trian Çeşmesi 1900 Yıl Sonra Tekrar Canlandırılacak

17 Nisan 2021

17 Nisan 2021

Denizli’de yer alan Laodikeia antik kenti içindeki Trian çeşmesi 1900 yıl sonra tekrar canlandırılacak. Trian çeşmesi için gerçekleştirilecek çalışmalara  CHP’li...

Milas Euromos 2021 Kazılarında İki Arkaik Heykeli Ortaya Çıkarıldı

2 Temmuz 2021

2 Temmuz 2021

Milas Euromos 2021 arkeoloji kazı çalışmaları devam ediyor. Milas Euromos 2021 kazı çalışmalarında arkeologlar, 110 cm boyutlarında yaklaşık 2500 yıllık,...

Zernaki Tepe “kırlangıç sistemi” ile depreme dayanıklı hale getirilmiş

19 Ekim 2021

19 Ekim 2021

Van’ın Erçiş ilçesinde, Anadolu’nun eski ızgara plan denilen düzenli yerleşim yerlerinden birisi olan Zernaki Tepe kentinin duvarlarının “kırlangıç sistemi” ile...

Define Avcıları Yine Boş Durmadı 3 bin 500 Yıllık Antik Kenti Talan Ettiler

11 Şubat 2021

11 Şubat 2021

Anadolu topraklarının bizlere sunduğu toprak üstü toprak altı kültürel miraslar defineciler tarafından talan edilmeye devam ediyor. Para kazanma hırsı ile...

Truva’nın 3.500 yıllık Kemerdere Su Kemeri Restore Ediliyor

8 Ocak 2021

8 Ocak 2021

Truva (Troya), tarih ve mitolojinin baskın antik kenti… Günümüz Çanakkale il sınırları içerisinde Kaz Dağları’nın eteklerinde konumlanan tarihin refah, zenginlik,...

Zeugma Mozaik Müzesi Geçen Yıl 1 Milyon Ziyaretçiyi Ağırladı

29 Ocak 2021

29 Ocak 2021

Zeugma Müzesi adını Belkıs/Zeugma Antik Kenti’nden almıştır. Tarihi kent Gaziantep ili Nizip İlçesi, Belkıs Köyü sınırları içerisinde bulunmakla birlikte Fırat...

Anadolu’nun Karanlık Çağı

23 Kasım 2020

23 Kasım 2020

Anadolu tarih boyunca farklı insan topluluklarına ev sahipliği yapmış ve her daim değişik ve gelişkin bir kültür yapısına olanak sağlamıştır....

Olimpiyat oyunlarının da düzenlendiği Antakya Antik Hipodrom’unda eğlence ve oyun mekanları ortaya çıkarıldı

29 Eylül 2022

29 Eylül 2022

M. Ö. 67 yıllarında inşa edilen Roma Dönemi Antakya Antik Hipodromu’nda eğlence ve oyun mekanları ortaya çıkarıldı. Helenistik Dönem yapılarının...

Anitta’nın Lanetlediği Hattuşa’nın Başkent Olması

23 Ocak 2021

23 Ocak 2021

Hattuşa (Hattusas), Kussara Kralı Anitta tarafından lanetlenen topraklar… Üzerine üzerlik tohumu ektirerek iskana tekrar açana lanetler yazdıran Anitta’dan sonra M.Ö....

Dara Antik Kenti’nde daha önce görülmeyen ampulla bulundu

11 Ocak 2022

11 Ocak 2022

Ampulla, antik dönemlerde Hristiyan hacıların kutsal merkezleri ziyaretleri sırasında oradan getirdikleri koku kaplarına verilen genel isimdir. Birçok antik dönem kent...

Kerkenes yerleşimi İkinci Gordion olabilir mi?

2 Ağustos 2022

2 Ağustos 2022

Yozgat’ın Sorgun ilçesi sınırları içerisinde yer alan Kerkenes Dağı’ndaki yerleşme uzun zamandır bilinmesine ve araştırılmasına rağmen hala bir çok sırrı...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]