29 May 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Kraliyetler Arası İlk Resmi Boşanma Davası

Tunç Çağı döneminde yaşanan ve çivi yazılı tabletlere kaydedilen kraliyetler arası ilk resmi boşanma Ugarit kralı ve kraliçesi arasında yaşanmıştır.

Ugarit kralı II. Ammistamru ile tabletlerde ismi verilmeyen Amurrulu Prenses arasında evlilik birlikteliğini noktaladıkları boşanma davası dönemin tarihi skandalı olarak da görülmektedir.

Ugarit Kralı II. Ammistamru’nun Karısı Büyük Hanımın Kızı

Tunç çağı döneminde başta Hititler olmak üzere bazı krallıklar, evlilik yolu ile diplomatik bağ kurma yoluna gitmişlerdir. Hitit İmparatoru I. Suppiluliuma, bu tarz diplomatik evlilikleri çoğunlukla tercih eden bir yönetici idi. Bu tarz evlilikler ile prensesler pasif de olsa devlet yönetimlerinde önemli rol alıyorlardı.

Bu diplomatik evliliklerinden birisi de Ugarit Kralı Ammistamru’nun Amurru kralı Bentesina’nın kızı ile yaptığı evliliktir. Prensesin adı tam olarak kaynaklarda geçmemektedir. Bazı kaynaklarda Amurru Kralı Bentesina’nın kızı bazı kaynaklarda marat rabitu (Büyük Hanımın Kızı) olarak geçmektedir.

İsmi verilmeyen Amurru prensesinin soy bağlantısı neydi?

Çivi yazılı bazı belgelere göre; Amurrulu prenses Amurru Kralı Bentesina’nın kızı idi. Bentesina, Hattusa’da sürgün hayatı yaşamış ve sonra ülkesine kral olarak geri dönmüştü. Bu arada III. Hattusili’nin kızı Gassulawiya ile evlenmiştir. Ancak, Bentesina’nın ülkesinde bir karısı daha vardır. Fakat bu ilk eş kaynaklarda fazla geçmeyen bir kimliktir.

Çoğunlukla Gassulawiya Büyük Hanım (DUMU. SAL. GAL.) olarak geçmektedir. Dolayısıyla Ammistamru’nun evlendiği prenses Bentesina ile Gassulawiya’nın kızlarıdır. Prenses ayrıca bakıldığında Hitit Büyük Kralı III. Hattusili’nin torunu ve onun yerine geçen IV. Tudhalliya’nın yeğeni olduğu görülmektedir.

Ammistamru ile Büyük Hanımın Kızı Niçin Boşandı?

Tarihin bilinen ilk kraliyet boşanma davasının taraflarının neden ayrıldıkları boşanmaya götüren sorunlar tam olarak bilinmemektedir. Bilinen tek şey skandallara yol açan Büyük Hanımın Kızı’nın ülkesine kaçmasıdır. Skandal olay sonrasında başlayan boşanma süreci Hitit mahkemelerinde bile görülen bir dava olmuştur.

Ammistamru tarafından ölümle cezalandırılan prenses, kendi ve efradının güvenliğinden şüphe duyunca kendine ait mülkler, çeyiz ve düğün hediyelerini de yanına alarak Amurru Kralı abisi Sausgamuwa’nın yanına gitmiştir.

Hitit Büyük Kralı IV. Tudhalliya’nın II. Ammistamru’nun boşanma davası ile ilgili fermanında şu bilgiler yer almaktadır

RS. 17.159

1-2 Hatti Ülkesi Kralı Büyük Kral Majestem Tudhaliya’nın huzurunda

3-4 Ugarit Kralı Ammistamru

5-7 Amurru ülkesi Kralı Bentesina’nın kızını eş alarak aldı. (Daha sonra) o kadın Ammistamru’ya sıkıntı vermeye başladı.

8 Ugarit Kralı Ammistamru

9 (Bu sebepten dolayı) Bentesina’nın kızını hemen boşadı.

Bir sıkıntıdan dolayı boşadığını söyleyen Ammistamru bu sıkıntının ne olduğunu belirtmemiştir. Fakat, Ammistamru’nun Ugarit Kralı Sausgamuwa ile boşanma davası hakkında yaptığı anlaşma metninde bu sıkıntının büyük bir günah olduğuna dair üstü kapalı bir şekilde bahsedilmektedir. Ugarit prensesinin büyük günahı zina ya da ihanet olarak düşünülebilir.

RS 17.372A+360A

1-2 Bugünden itibaren Amurru Kralı Bentesina’nın oğlu Amurru Kralı Sausgamuwa

3- Büyük Hanımın Kızını yetiştirdi ve O’nu

4-5 Ugarit Kralı Niqmepa’nın oğlu Ammistamru’nun ellerinin arasına bıraktı (evlendirdi.)

6- Ve O şöyle söyledi: “O kadın

7 Sana büyük bir hata yaptı

8- Ve ben ne zamana kadar

9-10 Senin hanımını korumaya devam edeceğim?

11-12 Sana karşı hata yapan Büyük Hanımın kızı buradadır.

Boşanma davası diplomatik krize yol açıyor

II. Ammistamru, Büyük Hanımın Kızı’nı kendi ülkesinde cezalandırmak için Amurru Kralı Sausgamuwa’dan ister. Ancak bu talebi Sausgamuwa reddeder. Fakat, Sausgamuwa uzlaşmacı politika izlenmiş bunun neticesinde Ammistamru yüklü bir tazminat ödemiştir.

Daha sonra Büyük Hanımın Kızı ortadan kaybolunca krallar arasında sert dilli bir çatışma ortamı oluşur. Savaşa sürüklenen iki kral arasına Hitit Kralı IV. Tudhaliya girer ve boşanma davasının nihai kararını veren fermanı yayınlayarak bu süreci noktalar.

Kraliyetler Arası İlk Resmi Boşanma Davası adlı yazımızda İlknur Taş’ın “Ugarit Kralı Ammistamru ile Amurrulu Prenses arasındaki boşanma davası ve diplomatik ve hukusal sonuçları” adlı makalesinden yararlanılmıştır.

Banner
Benzer Yazılar

Hadrianaupolis’te Sağlık Tanrısı Asklepios’un adının geçtiği 1800 yıllık yazıt ortaya çıkarıldı

5 Eylül 2022

5 Eylül 2022

Hadrianaupolis Antik Kenti kazılarında Yunan mitolojisinde Apollon ve Koronis’in oğlu olan sağlık tanrısı Asklepios’un adının geçtiği 1800 yıllık yazıt ortaya...

Malazgirt Savaşı’nın yapıldığı yerin tespit çalışmalarında yeni bulgular

12 Ağustos 2021

12 Ağustos 2021

Tarihte, Anadolu kapılarının Türklere açıldığı savaş olarak geçen Malazgirt Savaşı’nın yapıldığı yerin tespiti ile ilgili yüzey çalışmaları devam ediyor. İmparator...

Aizanoi’de heyecanlandıran keşif; Roma dönemi yuvarlak planlı çeşme kalıntısı bulundu

8 Kasım 2022

8 Kasım 2022

Anadolu’daki en iyi korunmuş Zeus Tapınağı’na ev sahipliği yapan aynı zamanda UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’nde yer alan Aizanoi Antik...

Tanrıça Kybele Anavatanına Dönüyor

10 Aralık 2020

10 Aralık 2020

Bu toprakların hazineleri yıllarca yasadışı yollarla kaçırılmıştı. Bu hazinelerin birisi de bolluk ve bereket tanrısı Kybele Tanrıçası‘ydı. 60 yıl önce...

Kınık Höyük’te Demir Çağı’na ait yerleşim alanları ortaya çıkarıldı

30 Ağustos 2022

30 Ağustos 2022

Niğde’nin Altunhisar ilçesine bağlı Yeşilyurt köyü yakınlarında Orta Tunç Çağı ve Erken Tunç Çağı dönemi yerleşim katmanlarına sahip Kınık Höyük’te...

Murat Höyük Kazılarında Bulunan “Çeç Damga Mühür”

4 Mayıs 2021

4 Mayıs 2021

Arkeoloji literatürüne 1945 yılında İsmail Kılıç Kökten tarafından tanımlanan “Çeç Damga Mühür” Doğu Anadolu Bölgesi kazılarında bulunmuştur. Çeç Damga Mührün,...

Yeşilova Höyük kazılarında 5 bin yıllık mermer idol ortaya çıkarıldı

17 Ağustos 2022

17 Ağustos 2022

Truva Antik Kenti ile benzerlikler görülen Yeşilova Höyük’te devam eden kazılarda 5 bin yıllık mermer idol bulundu. İzmir’in Bornova ilçesinde...

Beçin Antik Kentinde Bulunan Tarihi Bey Hamamı, Restorasyonun Ardından Misafir Kabulüne Başlayacak

4 Kasım 2020

4 Kasım 2020

Beçin kalesi Türk İslam dönemi yerleşmelerinin önemli merkezlerinden biridir. Antik şehrin tarihi M.Ö 2000’lere kadar gitmesine rağmen, burayı kendilerine başkent...

Diyarbakır Amida Höyük’te El Cezeri’nin Geliştirdiği Sistemle Yapılmış 1800 yıllık Isıtma Sistemi Bulundu

22 Ekim 2020

22 Ekim 2020

Amida Höyükte yapılan kazı çalışmaları neticesinde 1800 yıllık ısıtma sistemi ve sulama kanalları ortaya çıkarıldı. Diyarbakır’ın Sur ilçesine bağlı Amida...

Asur Ticaret Koloni Döneminden Günümüze Ulaşan Tebligat

4 Ağustos 2021

4 Ağustos 2021

Tebligat, günümüzde resmi işlemlerde bilgilendirme amacı taşıyan belgelere verilen isim olarak tanımlanmaktadır. Tebligat denince ilk akla gelen adli işlemlerdir. Mahkeme...

Oluz Höyük, Hitit Fırtına Tanrısı Teşup’a adanmış tapınak barındırıyor olabilir

28 Kasım 2022

28 Kasım 2022

Tunç Çağı dönemi Anadolu topraklarında kendilerini Hatti ülkesinin insanları olarak tanıtan, Tunç Çağı Anadolusu’nda en büyük ve güçlü ilk merkezi...

Smyrna Antik Tiyatrosu’nda 1800 yıllık Satyros heykel başı çıkarıldı

30 Temmuz 2022

30 Temmuz 2022

İzmir, Kadifekale ve Smyrna Agorası arasındaki yamaçta bulunan Antik Smyrna Tiyatrosu’nda yapılan kazılarda M. S. 2. yüzyıla tarihlenen bir heykel...

Aizanoi kazılarında kemik atölyesi ortaya çıkarıldı

13 Kasım 2021

13 Kasım 2021

UNESCO Dünya Geçici Miras Listesi’nde yer alan Aizanoi Antik Kenti’nde gerçekleştirilen kazı çalışmalarında kemik atölyesi ve kandil dükkanı ortaya çıkarıldı. İkinci...

Karkamış Mühür Evi Buluntuları Geç Hitit Dönemine Işık Tutacak

29 Ekim 2021

29 Ekim 2021

Anadolu Geç Hitit krallıklarından Karkamış Antik Kenti’nde ortaya çıkarılan mühür evi Geç Hitit dönemine ait yeni bilgilere ulaşılmasını sağlayacak. Geçtiğimiz...

Tepebağ Höyük kazılarında 3800 yıllık silindir mühür bulundu

7 Temmuz 2022

7 Temmuz 2022

Adana il merkezi Taşköprü civarında yer alan Tepebağ Höyük 2022 yılı kazılarında 3800 yıllık silindir mühür bulundu. 2013 yılında Osmaniye...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]