Muğla’nın Milas ilçesindeki Herakleia Antik Kenti’nde, köylüler tarafından uzun yıllar ahır olarak kullanılan Roma hamamının tabanında timsah, yunus, flamingo ve yılan balığının tasvir edildiği mozaikler bulundu.
Herakleia, Ege Denizi’nin bir uzantısı olan Latmos Körfezi’nin (bugünkü Bafa Gölü) kıyısında yer alan, antik çağda önemli bir ticaret ve kültür merkeziydi.
Adını Yunan mitolojisindeki kahraman Herakles‘ten alan Herakleia, MÖ 1. yüzyılda denizle bağlantısının kesilmesiyle eski önemini yitirmiş, ancak Hristiyan rahiplerin sığınağı haline gelmiştir. Çok engebeli ve kayalık bir arazi üzerine kurulan antik kent, 65 kule ile güçlendirilmiş 6,5 kilometre uzunluğunda bir surla çevrilidir.
Latmos ve Herakleia Kazı Başkanı, Selçuk Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zeliha Gider Büyüközer, “Kent için çok önemli olan Roma dönemine ait bir yapı olan hamamın, çatı seviyesine kadar neredeyse sağlam kalmış odalarını ortaya çıkardık. 2 metreden fazla dolgu kazdık. Bu mekanların hem işlevlerini hem de kullanım evrelerini belirledik. Bu bağlamda çok önemli arkeolojik veriler elde ettik.”
Ekibin kazı yaptığı alanların “soğukluk” bölümünde bulunan mozaikler, özellikle timsah tasvirleri dikkati çekiyor.
Büyüközer, “ Birbirine dönük altı timsah tasviri ortaya çıkarıldı. Bu mozaik oldukça ilgi çekti. Bunu görenler timsahların bu bölgede yaşamış olabileceğini düşünebilir. Ancak bu alan timsahların yaşaması için çok uygun değil, ancak bu mozaiği yapan usta bir timsah görmüş olmalı ki onu çok detaylı bir şekilde tasvir edip mozaiğe aktarabilmiş. Dolayısıyla bu alanda çalışan zanaatkarın daha önceki yıllarda bu tür timsahların yaşadığı bölgelerde çalışmış olabilecek gezgin bir zanaatkar olabileceğini düşünüyoruz.”
Büyüközer ayrıca hamamda ısı kaybını önlemek için yapılan ılık odada iyi korunmuş mozaik taban ortaya çıkarıldığını kaydetti.
“Burada köşelere yerleştirilmiş dört yunusun arasında flamingolar var ve ilginç bir şekilde flamingoların ağızlarında kırmızı taşlardan yapılmış yılan balıkları var. Yılan balıkları bu bölge için çok önemli hayvanlar. Flamingolar da bugün bu alanda yaşamaya devam eden kuş türleri arasında. Aslında sanatçı bölgede gördüğü hayvanları resmetmiş.”
Roma hamamı köylüler tarafından ahır olarak kullanılıyordu
Büyüközer, “Yapının bir dönem ahır olarak kullanıldığını biliyoruz. Sahipleri hala hayatta. Kendileriyle yaptığımız sohbetlerde hayvanlarını bu alana bağladıklarını öğrendik. Hamamın yanı hala ahır olarak kullanılıyor. Mozaikler ve buluntular yöre halkından da çok ilgi görüyor. ‘Biz burayı hiç böyle düşünmemiştik. Hiç böyle hayal etmemiştik’ diyorlar. Çevredeki bölgelerden bu mozaikleri görmek için merakla gelen çok sayıda insan var.”
Kapak Fotoğrafı: Durmuş Genç/Anadolu Ajansı
