22 October 2021 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Karahantepe Prehistorik dönemin gizemlerine ışık tutacak

Dünyaca ünlü Göbeklitepe’de görülen Neolitik döneme ait T biçimli dikilitaşlara ev sahipliği yapan Karahantepe ören yeri, dönemin gizemlerine ışık tutması bekleniyor.

Tunç Çağ, Demir Çağ ve Klasik Antik Çağ hakkında detaylı bilgilere sahip olmamıza rağmen, bu döneme ait insanlık tarihine dair çok az veya hiç kayıt olmadığı için Prehistorik dönem bazı açılardan hala gizemini koruyor.

Bu nedenle, Şanlıurfa’nın 15 kilometre (10 mil) kuzeydoğusundaki Örencik köyü yakınlarında bulunan Türkiye’nin tarih öncesi harikası Göbeklitepe, bu kuruluş dönemine ait bazı bilgiler veren önemli merkezlerden biri olarak öne çıkıyor.
Yaklaşık 12.000 yıl öncesine dayanan arkeolojik alan, Neolitik döneme ait bir yerleşim yeriydi. Avcı-toplayıcı yaşam tarzından yerleşik hayata geçiş yapan topluluklara ev sahipliği yapmıştır.

Göbeklitepe’de bulunan T şeklindeki kireçtaşı sütunlar, tarımın icadından daha eskidir ve insan yapımı anıtsal mimarinin ilk tezahürlerinden biridir. Vahşi hayvan tasvirleri, geometrik şekiller ve birkaç soyut insan tasviri ile süslenen anıtların, sosyal olaylarda ve ritüellerde kullanıldığına inanılıyor.

Göbeklitepe

Göbeklitepe, ilk Neolitik yerleşimlerin çarpıcı bir örneğini gösterdikten sonra, arkeoloji dünyası Şanlıurfa topraklarının uçsuz bucaksız olduğunu ve henüz ortaya çıkmamış birçok gizemi barındırdığını anladı. Bu nedenle Türkiye, Göbeklitepe çevresinde diğer önemli Neolitik yerleşim yerlerini ortaya çıkarmak için çalışmalara başladı.

“Göbeklitepe Kültürü ve Karahantepe Kazıları” projesi kapsamında, bölge halkının “Keçilitepe” olarak bilinen alanında İstanbul Üniversitesi tarafından iki yıl önce yüzey araştırmaları başlatıldı. Çalışmalara Prof. Dr. Necmi Karul başkanlık ediyor.

Taş Tepeler

Bir uçtan bir uca 200 kilometrelik bir alanı kaplayan Taş Tepeler, en eski yerleşik topluluklara ev sahipliği yapmış bir Anadolu ve Yukarı Mezopotamya bölgesidir.

Taş Tepeler, Göbeklitepe dahil 12 ana siteye sahiptir. Bu irili ufaklı yerlerden yedi tanesi, tarihin çok önemli ancak az bilinen bir dönemine ışık tutacak kazı alanları haline geldi.

Şanlıurfa Karahantepe'deki steller. Fotoğraf: AA
Şanlıurfa Karahantepe’deki steller. Fotoğraf: AA

Taş Tepeler mevkileri arasında Karahantepe, Harbetsuvan, Gürcütepe, Kurttepesi, Taşlıtepe, Sefertepe, Ayanlar, Yoğunburç, Sayburç, Çakmaktepe ve Yenimahalle bulunmaktadır. Bildiğimiz kadarıyla Taş Tepeler, yerleşikliğin ve toplumsal birliğin yeryüzündeki ilk örneğidir. Taş Tepeler’de insanoğlu ilk kez organize emek ve uzmanlaşma örneklerini denedi.

Taş Tepeler, Göbeklitepe’ye benzer ve çağdaş başka alanların da varlığını bize kanıtlayan çok önemli bir bölge. Bu yerlerin yakın çevresinde bulunan son arkeolojik buluntular bu önemi desteklemektedir. Ancak bölgedeki kazılarla öğreneceklerimizle kıyaslandığında bildiklerimiz çok az.

Karahantepe'de bulunan insan yüzlü buluntu
Fotoğraf AA

Şanlıurfa şehir merkezine 46 kilometre uzaklıkta bulunan Karahantepe 1997 yılında keşfedildi. Alanda ilk kazılar 2019 yılında başlatıldı. Karahantepe’de hayvan tasvirlerinin yer aldığı 250’den fazla T şeklinde megalit bulunuyor. Alanda Göbeklitepe’den ayıran insan tasvirleri ve üç boyutlu insan heykellerinin de bulunduğu steller de bulundu.

Bu stel ve heykellerin yer aldığı sergi Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi’nde açıldı .

Kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü öncülüğünde bilim heyetleri ve Şanlıurfa Müze Müdürlüğü tarafından yürütülüyor. Türkiye, bu yedi alana daha fazla mali destek ve personel sağlayacak ve geri kalanında da yakında kazı çalışmalarına başlayacak. Kültür Bakanlığı da birçok ülkeden yabancı uzmanları şantiyelerdeki çalışmalara katılmaları için davet etti.

Banner
Benzer Yazılar

İzmir Arkeoloji Müzesi “Görmediklerinizi Göreceksiniz” Projesine Bir Prenses Kemeri İle Başladı

21 Ocak 2021

21 Ocak 2021

İzmir Arkeoloji müzesi “Görmediklerinizi Göreceksiniz” adı altında başladığı projede bugüne kadar depolarındaki görülmemiş eserleri sergileyecek. Projeye ilk olarak Urartu Krallığından...

İstanbul’un İlk Ev Sahipleri Gerçekten Yunanistan’dan Gelen Megaralılar mı?

22 Aralık 2020

22 Aralık 2020

İstanbul’un ilk kuruluşu denildiği zaman akla ilk gelen çeşitli efsanelerle düzenlenmiş Yunanistan’dan gelen Megaralılara ait hikayelerdir. Tarihsel anlatımlar efsanelerden hoşlanmış...

Hititlerde Baharın Gelişi Purilli Bayramı İle Kutlanıyordu

21 Mart 2021

21 Mart 2021

İçindekiler1 Tanrıları kızdırmamak Hititler için çok önemliydi2 Baharın gelişinin kutlandığı Purilli Bayramı3 Purilli Bayram kutlamaları dönemin kralına göre değişiklik gösterebilirdi....

Türkiye’nin En Büyük Depremleri

30 Ekim 2020

30 Ekim 2020

Türkiye en etkin deprem kuşaklarından biri üzerinde yer almaktadır. Sismik olarak oldukça aktif bir ülkedir ve hem Avrasya levhası, hem...

Tunç Çağı Dönemine Ait En Büyük Tanrıça Heykeli Bulundu

22 Kasım 2020

22 Kasım 2020

Anadolu toprakları, tunç çağı dönemine ait eşsiz eserlerle dolu… Bugüne kadar gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalar neticesinde bu topraklarda insanlık tarihi açısından...

Metropolis Antik Kenti’nde 1.800 Yıllık Kadın Heykelinin Çıkarılış Anları

12 Haziran 2021

12 Haziran 2021

İzmir’in Torbalı ilçesinde yer alan Metropolis Antik Kenti 2021 kazı çalışmaları başladı. Metropolis Antik kent kazı çalışmalarının ilk buluntusu 1.800...

Yunt Dağı’nın Antik Kenti Aigai

19 Mart 2021

19 Mart 2021

Aigai Antik Kenti, günümüzde Manisa ili sınırlarında yer almaktadır. Aigai Antik Kenti, antik dönemde Aspordene olarak bilinen ve günümüzde Yunt...

Schachner, “Hitit Mahallesi tamamen çıkarılmaya çalışılacak”

3 Eylül 2021

3 Eylül 2021

Anadolu tunç çağı döneminin ilk merkezi devleti olan Hitit İmparatorluğu’nun başkenti Hattuşa’da kazı çalışmaları devam ediyor. Hitit Mahallesi, bu yıl...

Tozkoparan Höyüğü 50 Yıl Aradan Sonra Tekrar Kazılıyor

28 Haziran 2021

28 Haziran 2021

Tunceli’nde yer alan Tozkoparan Höyüğü’nde yapılacak arkeolojik kazıların , Tunceli kentini binlerce yıllık keşfedilmeyi bekleyen Doğu Anadolu’nun tarihi turizm merkezlerinden...

Milas Euromos 2021 Kazılarında İki Arkaik Heykeli Ortaya Çıkarıldı

2 Temmuz 2021

2 Temmuz 2021

Milas Euromos 2021 arkeoloji kazı çalışmaları devam ediyor. Milas Euromos 2021 kazı çalışmalarında arkeologlar, 110 cm boyutlarında yaklaşık 2500 yıllık,...

II. Ramses’e Savaş Kaybettiren Taktiksel Hata

5 Şubat 2021

5 Şubat 2021

Tunç çağı döneminin iki süper gücü Anadolu’da Hititler ile Mısırlılar arasında yapılan Kadeş Savaşı, dünya siyasi ve askeri tarihine damga...

İlk insanların Afrika’dan Avrupa’ya Geçiş Yolu Üzerindeki Göllüdağ Antik Kenti

3 Ekim 2021

3 Ekim 2021

Anadolu’nun coğrafi konumunun en önemli özelliği dünyanın kesişim noktası, köprüsü olmasıdır. Dünya haritasını karşımıza alıp, baktığımızda bu özellikli konumu görmemek...

Çatalhöyük kazılarında çoklu mezara ulaşıldı

16 Eylül 2021

16 Eylül 2021

Avcı-toplayıcı kültürden sonra ilk yerleşim izlerinin görüldüğü Çatalhöyük kazılarında çoklu mezara ulaşıldı. Çatalhöyük’ün doğu höyüğünde bir evin kazı çalışmasında çeşitli...

Boncuklu Höyük ve Çatalhöyük Mutfak Kültürü Kitaplaştı

25 Nisan 2021

25 Nisan 2021

Anadolu’da yerleşik kültürün ilk örneklerini gördüğümüz 10.000 yıllık Boncuklu Höyük ve 8.000 yıllık Çatalhöyük’te mutfak kültürü, pişirme ve saklama yöntemleri,...

Hilar Mağaraları ve Çayönü Kazı Çalışmaları Başlıyor

13 Nisan 2021

13 Nisan 2021

Diyarbakır Ergani ilçesi’nde 12 bin yıllık geçmişe sahip Hilar Mağaraları ve Çayönü arkeolojik alanında kazı çalışmaları başlıyor. Yerleşik hayatın ilk...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mail bültenimize katılmak için e-posta adresinizi yazınız.