5 July 2022 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Karahantepe Prehistorik dönemin gizemlerine ışık tutacak

Dünyaca ünlü Göbeklitepe’de görülen Neolitik döneme ait T biçimli dikilitaşlara ev sahipliği yapan Karahantepe ören yeri, dönemin gizemlerine ışık tutması bekleniyor.

Tunç Çağ, Demir Çağ ve Klasik Antik Çağ hakkında detaylı bilgilere sahip olmamıza rağmen, bu döneme ait insanlık tarihine dair çok az veya hiç kayıt olmadığı için Prehistorik dönem bazı açılardan hala gizemini koruyor.

Bu nedenle, Şanlıurfa’nın 15 kilometre (10 mil) kuzeydoğusundaki Örencik köyü yakınlarında bulunan Türkiye’nin tarih öncesi harikası Göbeklitepe, bu kuruluş dönemine ait bazı bilgiler veren önemli merkezlerden biri olarak öne çıkıyor.
Yaklaşık 12.000 yıl öncesine dayanan arkeolojik alan, Neolitik döneme ait bir yerleşim yeriydi. Avcı-toplayıcı yaşam tarzından yerleşik hayata geçiş yapan topluluklara ev sahipliği yapmıştır.

Göbeklitepe’de bulunan T şeklindeki kireçtaşı sütunlar, tarımın icadından daha eskidir ve insan yapımı anıtsal mimarinin ilk tezahürlerinden biridir. Vahşi hayvan tasvirleri, geometrik şekiller ve birkaç soyut insan tasviri ile süslenen anıtların, sosyal olaylarda ve ritüellerde kullanıldığına inanılıyor.

Göbeklitepe

Göbeklitepe, ilk Neolitik yerleşimlerin çarpıcı bir örneğini gösterdikten sonra, arkeoloji dünyası Şanlıurfa topraklarının uçsuz bucaksız olduğunu ve henüz ortaya çıkmamış birçok gizemi barındırdığını anladı. Bu nedenle Türkiye, Göbeklitepe çevresinde diğer önemli Neolitik yerleşim yerlerini ortaya çıkarmak için çalışmalara başladı.

“Göbeklitepe Kültürü ve Karahantepe Kazıları” projesi kapsamında, bölge halkının “Keçilitepe” olarak bilinen alanında İstanbul Üniversitesi tarafından iki yıl önce yüzey araştırmaları başlatıldı. Çalışmalara Prof. Dr. Necmi Karul başkanlık ediyor.

Taş Tepeler

Bir uçtan bir uca 200 kilometrelik bir alanı kaplayan Taş Tepeler, en eski yerleşik topluluklara ev sahipliği yapmış bir Anadolu ve Yukarı Mezopotamya bölgesidir.

Taş Tepeler, Göbeklitepe dahil 12 ana siteye sahiptir. Bu irili ufaklı yerlerden yedi tanesi, tarihin çok önemli ancak az bilinen bir dönemine ışık tutacak kazı alanları haline geldi.

Şanlıurfa Karahantepe'deki steller. Fotoğraf: AA
Şanlıurfa Karahantepe’deki steller. Fotoğraf: AA

Taş Tepeler mevkileri arasında Karahantepe, Harbetsuvan, Gürcütepe, Kurttepesi, Taşlıtepe, Sefertepe, Ayanlar, Yoğunburç, Sayburç, Çakmaktepe ve Yenimahalle bulunmaktadır. Bildiğimiz kadarıyla Taş Tepeler, yerleşikliğin ve toplumsal birliğin yeryüzündeki ilk örneğidir. Taş Tepeler’de insanoğlu ilk kez organize emek ve uzmanlaşma örneklerini denedi.

Taş Tepeler, Göbeklitepe’ye benzer ve çağdaş başka alanların da varlığını bize kanıtlayan çok önemli bir bölge. Bu yerlerin yakın çevresinde bulunan son arkeolojik buluntular bu önemi desteklemektedir. Ancak bölgedeki kazılarla öğreneceklerimizle kıyaslandığında bildiklerimiz çok az.

Karahantepe'de bulunan insan yüzlü buluntu
Fotoğraf AA

Şanlıurfa şehir merkezine 46 kilometre uzaklıkta bulunan Karahantepe 1997 yılında keşfedildi. Alanda ilk kazılar 2019 yılında başlatıldı. Karahantepe’de hayvan tasvirlerinin yer aldığı 250’den fazla T şeklinde megalit bulunuyor. Alanda Göbeklitepe’den ayıran insan tasvirleri ve üç boyutlu insan heykellerinin de bulunduğu steller de bulundu.

Bu stel ve heykellerin yer aldığı sergi Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi’nde açıldı .

Kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü öncülüğünde bilim heyetleri ve Şanlıurfa Müze Müdürlüğü tarafından yürütülüyor. Türkiye, bu yedi alana daha fazla mali destek ve personel sağlayacak ve geri kalanında da yakında kazı çalışmalarına başlayacak. Kültür Bakanlığı da birçok ülkeden yabancı uzmanları şantiyelerdeki çalışmalara katılmaları için davet etti.

Banner
Benzer Yazılar

Trabzon’da 700 Yıllık Kilise Müze Oluyor

31 Ocak 2021

31 Ocak 2021

St. Michael kilisesinin 2018 yılında başlayan restorasyonu tamamlandı. Trabzon’un Akçaabat beldesinde bulunan 7 asırlık kilisenin bundan sonra müze olarak hizmet...

Şamuha Kenti Tanrıçası İştar’ın tapınağı çıkarılacak

11 Eylül 2021

11 Eylül 2021

Hitit İmparatorluğu’nun başkenti Hattuşa dışında bir dönem başkentlik yapan Şamuha (Kayalıpark-Sivas) idari kent olma dışında dini özelliği ile de dikkat...

Tepecik Höyük kazılarında seramik fırını ortaya çıkarıldı

23 Ağustos 2021

23 Ağustos 2021

Kalkolitik Çağ’dan Roma dönemine uzanan kültür katmanlarına ev sahipliği yapan Tepecik Höyük kazılarında 3.500 yıllık seramik fırın ortaya çıkarıldı. Aydın...

Misis Antik Kenti kazı çalışmaları başladı

26 Mayıs 2022

26 Mayıs 2022

Adana Yüreğir ilçesi sınırlarında yer alan Misis Antik Kenti 2022 yılı kazı çalışmalarına başlandı. Tarihi İpek Yolu üzerinde önemli bir...

Türkiye’nin En Büyük Depremleri

30 Ekim 2020

30 Ekim 2020

Türkiye en etkin deprem kuşaklarından biri üzerinde yer almaktadır. Sismik olarak oldukça aktif bir ülkedir ve hem Avrasya levhası, hem...

Hitit Dönemine Ait Alacahöyük Barajı İlgi Bekliyor

12 Mart 2021

12 Mart 2021

İçindekiler1 10 milyon harcanan Gölpınar Barajı ve Arkeopark Projesi sonuçsuz kaldı2 Tesisler çürüyor3 Bizim iktidarımız döneminde turizme kazandırılacaktır Hititler için...

Konya Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen Herakles’in 12 işlerini tasvir eden yüksek kabartmalı lahidin hikayesi

26 Mart 2022

26 Mart 2022

Konya Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen mitolojide Herakles’in 12 işleri olarak bilinen sahnelerin tasvir edildiği lahit, şimdiye kadar bulunan yüksek kabartma tekniğiyle...

Aizanoi Antik Kenti’nde Zeus Tapınağı’nın Girişi Bulundu

31 Temmuz 2021

31 Temmuz 2021

Kütahya’nın Çavdarhisar bölgesinde yer alan Aizanoi Antik Kenti’ndeki Zeus Tapınağı Kutsal Alanı’nın anıtsal giriş kapısı geçtiğimiz günlerde yapılan kazılarda ortaya...

Stratonikeia Antik Kentinin Mitolojik Maskeleri

28 Kasım 2020

28 Kasım 2020

3.000 yıllık Stratonikeia antik kentinde yapılan arkeolojik kazılarda, 2.200 yıl öncesine tarihlendirilen taş blokları süsleyen 10 maske daha ortaya çıktı....

İstanbul’un İlk Ev Sahipleri Gerçekten Yunanistan’dan Gelen Megaralılar mı?

22 Aralık 2020

22 Aralık 2020

İstanbul’un ilk kuruluşu denildiği zaman akla ilk gelen çeşitli efsanelerle düzenlenmiş Yunanistan’dan gelen Megaralılara ait hikayelerdir. Tarihsel anlatımlar efsanelerden hoşlanmış...

Taş Tepeler’in 10.000 yıllık Neolitik Akropolü “Harbetsuvan Tepe”

22 Mayıs 2022

22 Mayıs 2022

Harbetsuvan Tepesi, antik Yunan şehirlerinin yakınındaki tepelere kurulmuş akropollere benzemektedir. Harbetsuvan, deniz seviyesinden yaklaşık 714 m yükseklikte, Tek Tek Dağları...

Side’de 1300 yıllık Sinagog ortaya çıkarıldı

27 Aralık 2021

27 Aralık 2021

Antalya’nın Manavgat ilçesinin Side bölgesinde yaşadığı bilinen ilk Yahudi topluluğa ait 1300 yıllık sinagog ortaya çıkarıldı. Bir evin altında bulunan...

Anadolu Medeniyetleri Müzesi

3 Kasım 2020

3 Kasım 2020

Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Ankara ili, Ulus ilçesi Atpazarı olarak adlandırılan semtte, Kale Mahallesi mevkiinde, kentsel sit alanı içinde yer almaktadır....

2 Bin 200 Yıllık Antik Tiyatro Kazılmaya Başladı

18 Ağustos 2021

18 Ağustos 2021

Bursa’nın Nilüfer ilçesi Gölyazı mahallesinde bulunan 2 bin 200 yıllık antik tiyatro alanının kazı çalışması başladı Nilüfer Belediyesi’nin desteği ile...

Çatalhöyük kazılarında 8 bin 500 yıllık ahşap merdiven parçası bulundu

12 Nisan 2022

12 Nisan 2022

Neolitik dönem ilk yerleşim izlerinin görüldüğü Çatalhöyük’te sürdürülen kazılarda 8 bin 500 yıllık ahşap merdivene ait parça bulundu. Çatalhöyük yerleşiminde...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Mail bültenimize katılmak için e-posta adresinizi yazınız.