1 December 2022 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Karahantepe Prehistorik dönemin gizemlerine ışık tutacak

Dünyaca ünlü Göbeklitepe’de görülen Neolitik döneme ait T biçimli dikilitaşlara ev sahipliği yapan Karahantepe ören yeri, dönemin gizemlerine ışık tutması bekleniyor.

Tunç Çağ, Demir Çağ ve Klasik Antik Çağ hakkında detaylı bilgilere sahip olmamıza rağmen, bu döneme ait insanlık tarihine dair çok az veya hiç kayıt olmadığı için Prehistorik dönem bazı açılardan hala gizemini koruyor.

Bu nedenle, Şanlıurfa’nın 15 kilometre (10 mil) kuzeydoğusundaki Örencik köyü yakınlarında bulunan Türkiye’nin tarih öncesi harikası Göbeklitepe, bu kuruluş dönemine ait bazı bilgiler veren önemli merkezlerden biri olarak öne çıkıyor.
Yaklaşık 12.000 yıl öncesine dayanan arkeolojik alan, Neolitik döneme ait bir yerleşim yeriydi. Avcı-toplayıcı yaşam tarzından yerleşik hayata geçiş yapan topluluklara ev sahipliği yapmıştır.

Göbeklitepe’de bulunan T şeklindeki kireçtaşı sütunlar, tarımın icadından daha eskidir ve insan yapımı anıtsal mimarinin ilk tezahürlerinden biridir. Vahşi hayvan tasvirleri, geometrik şekiller ve birkaç soyut insan tasviri ile süslenen anıtların, sosyal olaylarda ve ritüellerde kullanıldığına inanılıyor.

Göbeklitepe

Göbeklitepe, ilk Neolitik yerleşimlerin çarpıcı bir örneğini gösterdikten sonra, arkeoloji dünyası Şanlıurfa topraklarının uçsuz bucaksız olduğunu ve henüz ortaya çıkmamış birçok gizemi barındırdığını anladı. Bu nedenle Türkiye, Göbeklitepe çevresinde diğer önemli Neolitik yerleşim yerlerini ortaya çıkarmak için çalışmalara başladı.

“Göbeklitepe Kültürü ve Karahantepe Kazıları” projesi kapsamında, bölge halkının “Keçilitepe” olarak bilinen alanında İstanbul Üniversitesi tarafından iki yıl önce yüzey araştırmaları başlatıldı. Çalışmalara Prof. Dr. Necmi Karul başkanlık ediyor.

Taş Tepeler

Bir uçtan bir uca 200 kilometrelik bir alanı kaplayan Taş Tepeler, en eski yerleşik topluluklara ev sahipliği yapmış bir Anadolu ve Yukarı Mezopotamya bölgesidir.

Taş Tepeler, Göbeklitepe dahil 12 ana siteye sahiptir. Bu irili ufaklı yerlerden yedi tanesi, tarihin çok önemli ancak az bilinen bir dönemine ışık tutacak kazı alanları haline geldi.

Şanlıurfa Karahantepe'deki steller. Fotoğraf: AA
Şanlıurfa Karahantepe’deki steller. Fotoğraf: AA

Taş Tepeler mevkileri arasında Karahantepe, Harbetsuvan, Gürcütepe, Kurttepesi, Taşlıtepe, Sefertepe, Ayanlar, Yoğunburç, Sayburç, Çakmaktepe ve Yenimahalle bulunmaktadır. Bildiğimiz kadarıyla Taş Tepeler, yerleşikliğin ve toplumsal birliğin yeryüzündeki ilk örneğidir. Taş Tepeler’de insanoğlu ilk kez organize emek ve uzmanlaşma örneklerini denedi.

Taş Tepeler, Göbeklitepe’ye benzer ve çağdaş başka alanların da varlığını bize kanıtlayan çok önemli bir bölge. Bu yerlerin yakın çevresinde bulunan son arkeolojik buluntular bu önemi desteklemektedir. Ancak bölgedeki kazılarla öğreneceklerimizle kıyaslandığında bildiklerimiz çok az.

Karahantepe'de bulunan insan yüzlü buluntu
Fotoğraf AA

Şanlıurfa şehir merkezine 46 kilometre uzaklıkta bulunan Karahantepe 1997 yılında keşfedildi. Alanda ilk kazılar 2019 yılında başlatıldı. Karahantepe’de hayvan tasvirlerinin yer aldığı 250’den fazla T şeklinde megalit bulunuyor. Alanda Göbeklitepe’den ayıran insan tasvirleri ve üç boyutlu insan heykellerinin de bulunduğu steller de bulundu.

Bu stel ve heykellerin yer aldığı sergi Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi’nde açıldı .

Kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü öncülüğünde bilim heyetleri ve Şanlıurfa Müze Müdürlüğü tarafından yürütülüyor. Türkiye, bu yedi alana daha fazla mali destek ve personel sağlayacak ve geri kalanında da yakında kazı çalışmalarına başlayacak. Kültür Bakanlığı da birçok ülkeden yabancı uzmanları şantiyelerdeki çalışmalara katılmaları için davet etti.

Banner
Benzer Yazılar

Ayasuluk Tepesi kazılarında bulunan Miken figürünü Arzava Krallığı’nın başkentinin Selçuk olduğunu kuvvetlendiriyor

11 Haziran 2022

11 Haziran 2022

Ayasuluk Tepesi kazılarında, Anadolu Tunç Çağı krallıklarından Arzava Krallığı’nın başkenti Appasas’ın Selçuk olduğunu kuvvetlendiren 3 bin 200 yıllık Miken figürünü...

Zile Kalesi’nde Kayalara Oyularak Yapılmış Antik Tiyatro Ortaya Çıkarılmayı Bekliyor

9 Ağustos 2022

9 Ağustos 2022

Tokat’ın Zile ilçesinde bulunan 4 bin yıllık höyük üzerine kurulu Zile Kalesi’nde kayalara oyularak yapılmış antik tiyatronun toprak altında kalan...

Aşıklı Höyük’ten sonra bir başka sıradışı trepanasyon (beyin ameliyatı) buluntusu Van’da keşfedildi

12 Kasım 2022

12 Kasım 2022

Anadolu’da ilk defa trepanasyon (beyin ameliyatı) buluntusuna Aşıklı Höyük kazılarında ulaşılması arkeoloji dünyasında büyük ses getirmişti. Aşıklı Höyük’ten sonra Anadolu’da...

Alinda Antik Kenti’nde 7000 yıllık mağara resimleri keşfedildi

18 Aralık 2021

18 Aralık 2021

Aydın’ın Karpuzlu ilçesinde yer alan Alinda Antik Kenti’nin çevresinde yürütülen yüzey araştırmasında bir mağarada 7000 yıllık mağara resimleri keşfedildi. Alinda...

Porsuk Zeyve Höyük kazılarında Pers surlarına ulaşıldı

2 Ağustos 2022

2 Ağustos 2022

Demir Çağı’nda stratejik konumu ile önemli bir yerleşim alanı olan Porsuk Zeyve Höyük’te Pers alçı surlarına ulaşıldı. Geçtiğimiz kazı sezonunda...

Metropolis Antik Kenti’nde 1.800 Yıllık Kadın Heykelinin Çıkarılış Anları

12 Haziran 2021

12 Haziran 2021

İzmir’in Torbalı ilçesinde yer alan Metropolis Antik Kenti 2021 kazı çalışmaları başladı. Metropolis Antik kent kazı çalışmalarının ilk buluntusu 1.800...

Türkiye’nin En Büyük Depremleri

30 Ekim 2020

30 Ekim 2020

Türkiye en etkin deprem kuşaklarından biri üzerinde yer almaktadır. Sismik olarak oldukça aktif bir ülkedir ve hem Avrasya levhası, hem...

Oluz Höyük, Hitit Fırtına Tanrısı Teşup’a adanmış tapınak barındırıyor olabilir

28 Kasım 2022

28 Kasım 2022

Tunç Çağı dönemi Anadolu topraklarında kendilerini Hatti ülkesinin insanları olarak tanıtan, Tunç Çağı Anadolusu’nda en büyük ve güçlü ilk merkezi...

Köpeği, sığırı, koyunu ve 4 atı ile birlikte gömülmüş Urartulunun mezarı ortaya çıkarıldı

5 Eylül 2021

5 Eylül 2021

Eski çağlarda ölüler sahip oldukları canlı cansız varlıkları ile birlikte gömülüyorlardı. Ölü hediyesi olarak konulan sunular kültürlere göre değişiklik gösteriyordu....

Adıyaman’ın Fazla Bilinmeyen Antik Kenti

4 Ocak 2021

4 Ocak 2021

Adıyaman deyince gözlerimizin önüne gelen eşsiz güzellikte ki Nemrut Dağı ve ünlü Komagene Krallığı olur. Adıyaman, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde kadim...

Hilar Mağaraları ve Çayönü Kazı Çalışmaları Başlıyor

13 Nisan 2021

13 Nisan 2021

Diyarbakır Ergani ilçesi’nde 12 bin yıllık geçmişe sahip Hilar Mağaraları ve Çayönü arkeolojik alanında kazı çalışmaları başlıyor. Yerleşik hayatın ilk...

Haydarpaşa Kazılarında Helenistik Dönem Mezar Ortaya Çıkarıldı

10 Nisan 2022

10 Nisan 2022

Haydarpaşa tren garı peronlarının kaldırılması ile başlayan arkeolojik kazılarda Helenistik ((MÖ 330-MÖ 30) döneme ait kiremit mezar bulundu. Haydarpaşa tren...

Uzuncaburç Antik Kenti’ne Özel Restorasyon

16 Şubat 2021

16 Şubat 2021

Helenistik dönemin önemli tapınak merkezlerinden ve iyi korunmuş şehirlerinden biri olan Uzuncaburç 2300 yıllık tarihini en iyi şekilde yansıtacak bir...

Solhan Kalesi, Urartu Krallığı’nın aşiret merkezi olabilir mi?

18 Ağustos 2022

18 Ağustos 2022

Urartu Krallığı, günümüz Doğu Anadolu Bölgesi, Kuzeybatı İran, Irak’ın küçük bir bölümü ile kuzeyde Aras Vadisi’ne kadar geniş bir coğrafyada...

Aizanoi Antik Kenti’nde Zeus Tapınağı’nın Girişi Bulundu

31 Temmuz 2021

31 Temmuz 2021

Kütahya’nın Çavdarhisar bölgesinde yer alan Aizanoi Antik Kenti’ndeki Zeus Tapınağı Kutsal Alanı’nın anıtsal giriş kapısı geçtiğimiz günlerde yapılan kazılarda ortaya...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]