Japon arkeologlar, Orta Anadolu’daki Kaman Kalehöyük kazı alanında 4.200 yıllık bir Tunç Çağı katmanında demir işçiliğinin tarihini değiştirebilecek önemli kanıtlar ortaya çıkardılar.
Kaman Kalehöyük, Kırşehir şehir merkezinin kuzeybatısında, Kaman İlçesi’nin 3 km doğu-kuzeydoğusunda yer almaktadır ve Osmanlı Dönemi, Demir Çağı, Orta ve Geç Tunç Çağı ve Erken Tunç Çağı’na ait dört ayrı kültürel katmanı bulunuyor.
Kazı çalışmaları 31 Mayıs 1986’da Japonya Orta Doğu Kültür Merkezi Başkanı ve Kaman Kalehöyük Kazı Ekibi Onursal Başkanı Prens Takahito Mikasa tarafından başlatıldı. Prof. Dr. Sachihiro Omura liderliğindeki kazı önemli keşifler yapmaya devam ediyor.
Japon NHK kanalının haberine göre, yaklaşık 4.200 yıl öncesine dayanan bir kaya katmanında ısıtılmış demir cevherinin keşfi, insanların o dönemde bakır eritme tekniklerini kullanarak demir üretmeye çalıştığını gösteriyor. Bu bulgu, demir üretiminin kökenleri hakkında yeni bir bakış açısı sunuyor ve önemli bir ilgi uyandırdı.
Kazı alanının kuzey kesiminde, yaklaşık 4 bin 200 yıl öncesine ait bir toprak tabakasında birkaç santimetre büyüklüğünde metal kümeleri bulundu. Elektron mikroskobu altında yapılan analizde, kümelerden ikisinin demir cevherinin ısıtılmasıyla elde edildiği, diğerinin ise yapay olarak üretilen demir olduğu ortaya çıktı.
Demir işçiliğinin yaklaşık 3.400 yıl önce, günümüz Türkiye sınırları içerisinde gelişen “Demir İmparatorluğu” olarak bilinen Hitit döneminde yaygınlaştığına inanılıyor. Ancak araştırma ekibi, bu keşfin insanların çok daha erken, Bronz Çağı’nda bakır eritme tekniklerini kullanarak demir üretmeye çalıştığını gösterdiğini vurguluyor.
Ayrıca aynı katmanda yaklaşık on fırın kalıntısı bulundu. Araştırmacılar bu fırınların demir üretimi için kullanılıp kullanılmadığını araştırmayı planlıyor. Dr. Omura, “Demir üretme girişimleri Hititlerden yaklaşık 1.000 yıl önce başladı ve görünüşe göre bakır ve bronz üretim teknolojisini kullanarak demir üretmeye çalışıyorlardı.” dedi.
Kazı sonuçlarının 9 Mart’ta Tokyo Ulusal Müzesi’nde sunulması bekleniyor. Bu keşif demir işçiliği tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor.
