5 July 2022 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Orta Asya Nehir Medeniyetlerinin Yıkılmasının Sebebi Cengiz Han Değilmiş!

Orta Asyada nehir kenarına kurulmuş bir çok şehrin Moğol istilaları neticesinde yok olduğu görüşü hakimdir. Uzun süredir devam eden bu görüş, Orta Asya’nın ortaçağ nehir medeniyetlerinin yok edilmesinin, MS 13. yüzyılın başlarındaki Moğol istilasının doğrudan bir sonucu olduğu yönündeydi.

Yeni bir çalışma bu görüşe meydan okuyor.

Orta Asya’daki Aral Denizi havzası ve bölgeden akan büyük nehirler, bir zamanlar çiftçilik yapmak için sel suyu sulamasını kullanan gelişmiş nehir medeniyetlerine ev sahipliği yapıyordu. Daha sonra bu bölge geriledi veba gerileme  13. yüzyılın başlarındaki yıkıcı Moğol istilasına atfedildi, ancak uzun vadeli nehir dinamikleri ve eski sulama ağlarına ilişkin yeni araştırmalar, değişen iklim ve kurak koşulların gerçek neden olabileceğini gösteriyor.

İngiltere, Lincoln Üniversitesi liderliğindeki araştırmacılar, iklim değişikliğinin bölgedeki sel suyu çiftçiliği üzerindeki etkilerini yeniden yapılandırdılar ve nehir akışının azalmasının, daha önce gelişen bu şehir devletlerinin terk edilmesi için eşit derecede önemli olduğunu buldular.

Şehrin yerine ilk yerleşim yerleri VIII.Yüzyılda ortaya çıktı. Şehir, Büyük İpek Yolu’nun ana kollarından biri üzerinde bulunduğu için hızla gelişiyordu. XII.Yüzyılda saraylar, kervansaraylar ve şehir blokları ile büyük bir el sanatları ve sanat ticaret merkezi haline geldi. Otrar şehri.

River Systems and Global Change’in yazarı ve Lincoln Direktörü Prof. Dr.Mark Macklin, “Araştırmamız, Orta Asya’nın unutulmuş nehir medeniyetlerinin ölümünün nihai nedeninin Cengiz han değil, iklim değişikliği olduğunu gösteriyor ” dedi.

“Orta Asya’nın, elverişli iklim koşulları nedeniyle 7. ve 8. yüzyıllardaki Arap istilalarının ardından hızla toparlandığını gördük. Ancak Moğol yıkımı sırasında ve sonrasında uzun süren kuraklık, sulamaya dayalı tarım yapan yerel nüfusun direncini azalttı ve büyük ölçekli yeniden yerleşmeyi engelledi. ”

Araştırma, bir zamanlar İpek Yolu ticaret merkezi olan Otrar vahasının arkeolojik alanlarına ve güney Kazakistan’da Seyhun ve Arys nehirlerinin buluşma noktasında bulunan sulama kanallarına odaklandı. O eski vahanın merkezi Otrar (Farab) şehriydi ve yüzyıllar boyunca Çin’den Avrupa’ya giden Büyük İpek Yolu’nun kervanları oradan geçiyordu.

Araştırmacılar, sulama kanallarının ne zaman terk edildiğini belirlemek için bölgeyi araştırdı ve sulama kanallarını besleyen Arys nehrinin geçmiş dinamiklerini inceledi. Sulama sistemlerinin terk edilmesi, 13. ve 14. yüzyıllarda meydana gelen Moğol istilalarına karşılık gelmekten ziyade, nehir yatağı erozyonunun MS 10. ve 14. yüzyıllar arasında, nehir akışlarının düşük olduğu kurak bir döneme denk gelen ve tarihin en büyük iklim değişikliğini yaratan bir nehir yatağı erozyonu aşamasıyla eşleşiyor. Bu dönem de 1300 yılına kadar Avrasya’nın büyük bölümünü kaplayan Moğol İmparatorluğu dönemine denk gelmektedir.

Bazı kaynaklarda Cengiz Han’ın yaptığı büyük yıkımların 40 milyon insanın ölümüne sebep olduğu yazmaktadır. O günün koşullarında bu rakamın yaşayan nufüsun neredeyse yüzde 11 ‘ine denk gelmektedir.

Moğol yıkımı, tarihin en ölümcül olaylarından biri olarak kabul edilir.

Banner
Benzer Yazılar

Orta Çağ’da milyonlarca insanın ölümüne neden olan kara veba Orta Asya’dan yayılmış olabilir

16 Haziran 2022

16 Haziran 2022

Covid-19 pandemisi yaklaşık 2 yıl boyunca Dünya’yı kapattı. Az da olsa etkisini hala devam ettiren Covid-19 salgını tarih boyunca Dünya’da...

İstanbul Kara Surları Restore Ediliyor

25 Şubat 2021

25 Şubat 2021

İstanbul Kara Surları (Konstantinopolis Surları) Doğu Roma Dönemi’nde hendek, dış sur, iç sur olmak üzere 3 bölümde inşa edilmiş UNESCO...

Çin’in Sanxingdui harabelerinde bir metre boyunda bronz heykel bulundu

17 Haziran 2022

17 Haziran 2022

Çinli arkeologlar, Çin’in güneybatısındaki Sichuan Eyaletindeki antik Sanxingdui harabeleri alanında bir metre boyunda bronz heykel keşfettiler. Sichuan Eyaleti Kültürel Kalıntıları...

Laos’ta bir mağarada 130 bin yıllık Denisova insanı dişi keşfedildi

18 Mayıs 2022

18 Mayıs 2022

İnsan tarihi ile ilgili karanlık noktalar yeni buluntularla aydınlanmaya devam ediyor. Güneydoğu Asya ülkesi Laos’ta bir mağarada 130 bin yıllık...

2 bin 300 yıllık Ana Tanrıça Kybele İzmir Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor

4 Mart 2022

4 Mart 2022

Anadolu’da uzun zaman bolluk ve bereketin dağıtıcısı olarak kabul edilen Ana Tanrıça Kybele’nin Ege Bölgesi kazılarında bulunan 2 bin 300...

Yunanistan’ın Akropolisi Çimentolama Kararına Tepkiler Büyüyor

3 Kasım 2020

3 Kasım 2020

Yunanistan kültür bakanlığı Akropolis’teki anıtların ziyaret koşullarını iyileştirmek adına Atina Parthenon’un üzerinde çalışma kararı aldı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, Akropol’de sunulan...

Miletos’un “Kutsal Mağarası” Ziyarete Açıldı

2 Ekim 2021

2 Ekim 2021

Antik Çağ’da felsefe, sanat ve bilimin ilerlemesinde önemli bir yere sahip olan Miletos Antik Kenti’nde sağlık tanrısı Asklepios kültüne ait...

Esna Tapınağı Orijinal Renklerine Kavuştu

15 Kasım 2020

15 Kasım 2020

Mısır  da bulunan Esna tapınağının keşfedilmesinin üzerinden 200 yıl geçtikten sonra araştırmacılar 2000 yıllık yazıtların orijinal renklerini ortaya çıkarmayı başardı....

Dünya’nın En Eski Tekne Yapım Alanı Bouldnor Cliff

5 Ekim 2020

5 Ekim 2020

İngiltere’nin Wight Adası’ndaki Yarmouth’un 1 km doğusunda bulunan Bouldnor Cliff denizin 11 m. aşağısında bulunmuştur. Batıdan doğuya doğru uzanmakta olan...

Hititli Matiya Hitit Tarihine Işık Tutacak

7 Eylül 2021

7 Eylül 2021

Günümüz Türkiye ve Suriye sınırları içerisinde yer alan Karkamış Antik Kenti, Asur, Hitit, Mitanni ve Mısır için stratejik konuma sahip...

4500 yaşında Tunç Çağı Çiftçisinin Mezarı Ortaya Çıkarıldı

8 Ağustos 2021

8 Ağustos 2021

İngiltere’de Cambridgeshire arkeolojik kazısında yaklaşık 4500 yıllık tunç çağı çiftçisinin mezarı ortaya çıkarıldı. Tunç çağı çiftçisine ait iskelet, Cambridgeshire Burwell’de,...

İranlı Arkeologlar, Nahavand Kentindeki Laodikea Tapınağı’nı Aramaya Devam Edecek

12 Ocak 2021

12 Ocak 2021

İranlı arkeologlar, İran’ın batısındaki Hamedan eyaletindeki modern Nahavand kasabasının altına gömüldüğüne inanılan esrarengiz Laodikea Tapınağı kalıntılarını gün yüzüne çıkarmak için son bir girişimde bulunacaklar. ...

Fransa ve Amerika’dan Gönüllü İade Edilen Eserler Türkiye’de!

15 Haziran 2021

15 Haziran 2021

Yurtdışına kaçırılan tarihi varlıklarımızdan Orta Tunç Çağı II (M.Ö. 1800-1600) dönemi pişmiş toprak kadın figürini ile erkek figürin başı, amforalar...

Hitit Dönemine Ait Alacahöyük Barajı İlgi Bekliyor

12 Mart 2021

12 Mart 2021

İçindekiler1 10 milyon harcanan Gölpınar Barajı ve Arkeopark Projesi sonuçsuz kaldı2 Tesisler çürüyor3 Bizim iktidarımız döneminde turizme kazandırılacaktır Hititler için...

İrlanda’nın Newgrange’ı Mısır piramitlerinden ve Stonehenge’den daha eski

3 Haziran 2021

3 Haziran 2021

Newgrange, İrlanda’nın Eski Doğusundaki Boyne Vadisi’nde bulunan 5.200 yıllık antik bir mezardır. Arkeologlar Newgrange’ı bir geçit mezarı olarak sınıflandırdılar, ancak Newgrange...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Mail bültenimize katılmak için e-posta adresinizi yazınız.