14 June 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Etrüsklerin 2000 yıllık köken gizemi hakkında şaşırtıcı son çalışma

Antik iskeletlerden alınan DNA’nın genetik analizi, 2000 yılı aşkın süredir araştırmacıları büyüleyen bir bulmacaya, Etrüsklerin kökenine cevap vermiş gibi görünüyor:

Science Advances dergisinde Cuma günü yayınlanan çalışma, Orta İtalya’da gelişmiş bir Roma öncesi uygarlığı olan Etrüsklerin, daha önce düşünüldüğü gibi Yakın Doğu’dan gelen göçmenler yerine yerel kökenli olduğunu ortaya koyuyor.

Max Planck Enstitüsü, Tübingen Üniversitesi ve Floransa Üniversitesi’nden genetikçiler, M. Ö. 800 ile M. S. 1000 yılları arasında orta ve güney İtalya’da yaşayan 82 kişinin DNA’sını sıraladılar. İtalik komşuları ve tarihsel olaylarla ilişkili büyük genetik dönüşümleri ortaya koyuyor.

Tübingen’deki bir arkeogenetikçi olan Profesör Cosimo Posth’a göre, örneğin neredeyse yarısını oluşturan antik Etrüsklerin DNA’sının, Roma hasımları da dahil olmak üzere diğer komşu İtalik toplulukların DNA’sıyla yakından bağlantılı olduğu bulundu. Bu, “Tarihin Babası” olarak bilinen M. Ö. 5. yüzyıl Yunan tarihçisi Herodot’un, Etrüsklerin Batı Anadolu’dan İtalya’ya taşınan Yunanlılar olduğuna dair uzun süredir devam eden bir görüşle çelişiyor.

Arkeologlar arasındaki mevcut fikir birliği Etrüsklerin yerel bir kökenini desteklemesine rağmen, bölgeden gelen antik DNA’nın azlığı nedeniyle genetik çalışmalar sonuçsuz kalmıştır. Yaklaşık 2000 yıla yayılan 12 arkeolojik bölgeden elde edilen antik genetik bilgilerin bir zaman kesitini kullanan son çalışma, Anadolu’dan yeni bir nüfus göçüne dair hiçbir belirti ortaya koymayarak Etrüsk kökenlerine ilişkin süregelen şüpheleri yanıtlıyor. Gerçekte, Etrüskler komşu Latinlerin genetik profilini paylaştılar, genetik profillerinin önemli bir kısmı Tunç Çağı sırasında bölgeye gelen bozkırla ilgili atalardan elde edildi.

Bu çalışmada insan kalıntılarının incelendiği, Vetulonia'daki (Grosseto) San Germano'daki MS altıncı yüzyıla tarihlenen iki Etrüsk mezarının alan görünümü. Fotoğraf: © Paolo Nannini
Bu çalışmada insan kalıntılarının incelendiği, Vetulonia’daki (Grosseto) San Germano’daki MS altıncı yüzyıla tarihlenen iki Etrüsk mezarının alan görünümü. Fotoğraf: © Paolo Nannini

Bozkırla ilgili grupların, şu anda dünya çapında milyarlarca insan tarafından konuşulan Hint-Avrupa dillerinin yayılmasından büyük olasılıkla sorumlu olduğu göz önüne alındığında, Hint-Avrupa dışı bir Etrüsk dilinin kalıcılığı, merak uyandıran ve hala açıklanamayan bir olgudur. Bu durum daha fazla arkeolojik, tarihsel, dilsel ve genetik araştırma gerektirecektir.

Doğu Akdeniz, Kuzey Afrika ve Orta Avrupa’dan birkaç insanın varlığına rağmen, Etrüsklerle ilgili gen havuzu, Demir Çağı ve Roma Cumhuriyeti’ni kapsayan en az 800 yıl boyunca sabit kaldı. Bununla birlikte, çalışma, takip eden Roma İmparatorluk döneminde, Orta İtalya’nın, büyük olasılıkla köleleri ve Roma İmparatorluğu çevresinde dolaşan askerleri içeren Doğu Akdeniz popülasyonlarıyla karışmanın bir sonucu olarak büyük ölçekli bir genetik değişime tanık olduğunu ortaya koyuyor.

Daedalus ve Icarus ile Etrüsk Altın Bulla, MÖ 5. Yüzyıl BCA “bulla”, parfüm veya tılsım taşıyabilen içi boş bir kolyedir. Kaynak
Daedalus ve Icarus ile Etrüsk Altın Bulla, MÖ 5. Yüzyıl BCA “bulla”, parfüm veya tılsım taşıyabilen içi boş bir kolyedir.

Daedalus ve İkarus’lu Etrüsk Altın Bulla, MÖ 5. Yüzyıl “bulla”, parfüm veya tılsım taşıyabilen içi boş bir kolyedir.
Daedalus ve Icarus ile Etrüsk Altın Bulla, MÖ 5. Yüzyıl BCA “bulla”, parfüm veya tılsım taşıyabilen içi boş bir kolyedir. Kaynak
Daha yakın tarihli Erken Orta Çağ’a bakıldığında, araştırmacılar Batı Roma İmparatorluğu’nun çöküşünün ardından İtalyan yarımadasına yayılan kuzey Avrupa atalarını belirlediler. Bu sonuçlar, yeni kurulan Longobard Krallığı ile ilişkili bireyler de dahil olmak üzere Germen göçmenlerin, orta İtalya’nın genetik manzarası üzerinde izlenebilir bir etki bırakmış olabileceğini düşündürmektedir.

Toskana, Lazio ve Basilicata bölgelerinde, nüfusun ataları, Erken Ortaçağ zamanları ile bugün arasında büyük ölçüde sürekli kalmıştır; bu, günümüzün orta ve güney İtalya’sından gelen insanların ana gen havuzunun büyük ölçüde en az 1000 yıl önce oluştuğunu düşündürmektedir.

Yukarıdaki sonuçları desteklemek için İtalya’dan daha eski DNA’ya ihtiyaç duyulsa da, Toskana ve kuzey Lazio’daki Roma şehri ve çevresi için bildirilenlere benzer soy değişimleri, MS ilk binyıldaki tarihi olayların genetik üzerinde büyük bir etkisi olduğunu göstermektedir. İtalyan yarımadasının çoğunda dönüşümler.

Tübingen Üniversitesi’nden Profesör Cosimo Posth, “Roma İmparatorluğu, güney Avrupalıların genetik profiline uzun süreli bir katkı bırakmış, Avrupa ve Doğu Akdeniz popülasyonları arasındaki uçurumu Batı Avrasya’nın genetik haritasında kapatmış gibi görünüyor” diyor.

MAX PLANCK İNSAN TARİHİ BİLİMİ ENSTİTÜSÜ

Etrüskler, DNA, Etrüskler, Öne çıkan, İnsan evrimi, İtalya,

Banner
Benzer Yazılar

Araba Yarışları Konstantinopolis’i Nasıl Kurtardı?

16 Şubat 2021

16 Şubat 2021

Araba yarışları “ludi cirenses” Roma ve Bizans İmparatorlukları için vazgeçilmez sporlardan biriydi. Ludi’lerin düzenlendiği günler tatil günleri kabul edilirdi ve...

Antik Dünya’nın en büyük agorasına sahip İtalya’nın Selinunte kentinde yapılan kazılarda “Sonuçlar beklentilerin çok ötesine geçti”

29 Temmuz 2022

29 Temmuz 2022

Yunan döneminin en önemli arkeolojik alanlarından biri olan İtalya’nın Selinunte Antik Kenti’nde, 33.000 metrekarelik alana sahip antik dünyanın en büyük...

İsviçre’de Keşfedilen Olağan Üstü Büyük Roma Binası

21 Ekim 2020

21 Ekim 2020

Arkeologlar, güneybatı İsviçre’de boyutları ve yapım yöntemi bölgede hiç görülmeyen bir Roma binası ortaya çıkardılar. İsviçre’nin Brig kasabası yakınlarındaki Valais...

Pompeii’de Bulunan Büyük İskender Mozaiği Restore Edilecek

7 Ocak 2021

7 Ocak 2021

Pompeii’de bulunan en önemli eserlerden biri olan Büyük İskender mozaiği restore edilecek. Napoli Arkeoloji Müzesi yetkililerinin yaptığı açıklamada, Pompeii’de bulunan...

Munigua’da Bulunan 2 Bin Yıllık Roma Makyaj Kutusu, Güzellik ve Ölüm Sonrası Hafızayı Birleştiriyor

11 Haziran 2026

11 Haziran 2026

Sevilla yakınlarındaki antik Munigua kentinde ortaya çıkarılan küçük bir bronz makyaj kutusu, Roma döneminde kişisel bakımın mezar gelenekleriyle nasıl iç...

Kıbrıs’ta Stibadium Mimari Yapısı Bulundu

13 Temmuz 2021

13 Temmuz 2021

Baf Arkeoloji Parkı’nda kazı çalışmalarına devam eden arkeologlar, stibadium adı verilen mimari yapı ortaya çıkardılar. UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer...

Roma İmparatorluğunun zümrüt madenleri göçebelerin eline geçmiş olabilir

7 Mart 2022

7 Mart 2022

Universitat Autònoma de Barcelona ve Varşova Üniversitesi’nden arkeologlar tarafından yapılan yeni araştırma, Roma İmparatorluğu zümrüt madenlerinin 4. yüzyılda göçebelerin eline...

Knossos Sarayı Görkemli Günlerinde Nasıl Görünüyordu

9 Mayıs 2021

9 Mayıs 2021

Knossos Sarayı, Minos Uygarlığı’na başkentlik yapan antik Knossos’un, ünlü bir mimari yapısıdır. Girit’in kuzeyinde, Kandiye şehri yakınlarında yer alan Knossos’un...

İngiltere’nin Roma Dönemine Ait İlk 5. yy. Mozaiği Keşfedildi

15 Aralık 2020

15 Aralık 2020

Araştırmacılar, Gloucestershire’daki Chedworth Roman Villa’sından yeni çıkan kalıntıların İngiltere’nin ilk bilinen 5. yüzyıl mozaiğini tanımlamış olabileceğini duyurdu. Cotswold sitesi, 2....

İskoç arkeologlar, ünlü Antonine Duvarı’nın kayıp savunma kalesini keşfettiler

25 Nisan 2023

25 Nisan 2023

Tarihi Çevre İskoçya (HES) arkeologları ünlü Antonine Duvarı yakınlarında inşa edilmiş kayıp savunma kalesini keşfettiler. UNESCO Dünya Miras Alanı’nda yer...

Gürcistan’daki Roma Apsaros Kalesi’nde Lejyon X Fretensis’in kanıtları bulundu

28 Mayıs 2023

28 Mayıs 2023

Polonyalı bilim insanları, Yahudi ayaklanmalarını acımasızca bastırmasıyla bilinen Lejyon X Fretensis’in, MS 2. yüzyılın başlarında, Karadeniz kıyısındaki Colchis’teki Apsaros Roma...

Antik Yunan Gökbilimcisi Aratus’un Anıt Mezarı Antik Şehir Soli Pompeipolis’te bulundu!

14 Ekim 2020

14 Ekim 2020

Mersin ilinde bulunan antik kent Soli Pompeipolis’te çalışan arkeologlar, MÖ 315 doğumlu Yunan şair ve astronom Aratus’un anıt mezarının açılışını...

Arkeologlar, Son Akşam Yemeği’nin Yendiği Bölgede Antik Kilise Buldu

30 Aralık 2020

30 Aralık 2020

Arkeologlar, Hz. İsa ve havarilerinin son akşam yemeğini yediği evin yeri olduğuna inanılan bölgede bir Bizans kilisesi ve 2.000 yıllık...

Lagina Hekate Kutsal Alanı’nda Bulunan Sütunlar Yeniden Yükseliyor

19 Şubat 2021

19 Şubat 2021

Lagina Hekate Kutsal Alanı Muğla’nın Yatağan ilçesinde bulunmaktadır. Leyne ismiyle anılan yörede Karialılara ait önemli bir kutsal alandır. Ünü günümüze...

Almanya’nın Unutulmuş Roma Köşesi: Delbrück-Bentfeld Kazılarında Şaşırtıcı Keşifler

9 Nisan 2025

9 Nisan 2025

Kuzeybatı Almanya’nın sakin kırsalında, Delbrück-Bentfeld bölgesinde yapılan arkeolojik kazılar, Roma İmparatorluğu’nun sınırlarının ötesinde, beklenmedik bir Roma varlığını ortaya çıkardı. Bu...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]