12 June 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Etrüsklerin 2000 yıllık köken gizemi hakkında şaşırtıcı son çalışma

Antik iskeletlerden alınan DNA’nın genetik analizi, 2000 yılı aşkın süredir araştırmacıları büyüleyen bir bulmacaya, Etrüsklerin kökenine cevap vermiş gibi görünüyor:

Science Advances dergisinde Cuma günü yayınlanan çalışma, Orta İtalya’da gelişmiş bir Roma öncesi uygarlığı olan Etrüsklerin, daha önce düşünüldüğü gibi Yakın Doğu’dan gelen göçmenler yerine yerel kökenli olduğunu ortaya koyuyor.

Max Planck Enstitüsü, Tübingen Üniversitesi ve Floransa Üniversitesi’nden genetikçiler, M. Ö. 800 ile M. S. 1000 yılları arasında orta ve güney İtalya’da yaşayan 82 kişinin DNA’sını sıraladılar. İtalik komşuları ve tarihsel olaylarla ilişkili büyük genetik dönüşümleri ortaya koyuyor.

Tübingen’deki bir arkeogenetikçi olan Profesör Cosimo Posth’a göre, örneğin neredeyse yarısını oluşturan antik Etrüsklerin DNA’sının, Roma hasımları da dahil olmak üzere diğer komşu İtalik toplulukların DNA’sıyla yakından bağlantılı olduğu bulundu. Bu, “Tarihin Babası” olarak bilinen M. Ö. 5. yüzyıl Yunan tarihçisi Herodot’un, Etrüsklerin Batı Anadolu’dan İtalya’ya taşınan Yunanlılar olduğuna dair uzun süredir devam eden bir görüşle çelişiyor.

Arkeologlar arasındaki mevcut fikir birliği Etrüsklerin yerel bir kökenini desteklemesine rağmen, bölgeden gelen antik DNA’nın azlığı nedeniyle genetik çalışmalar sonuçsuz kalmıştır. Yaklaşık 2000 yıla yayılan 12 arkeolojik bölgeden elde edilen antik genetik bilgilerin bir zaman kesitini kullanan son çalışma, Anadolu’dan yeni bir nüfus göçüne dair hiçbir belirti ortaya koymayarak Etrüsk kökenlerine ilişkin süregelen şüpheleri yanıtlıyor. Gerçekte, Etrüskler komşu Latinlerin genetik profilini paylaştılar, genetik profillerinin önemli bir kısmı Tunç Çağı sırasında bölgeye gelen bozkırla ilgili atalardan elde edildi.

Bu çalışmada insan kalıntılarının incelendiği, Vetulonia'daki (Grosseto) San Germano'daki MS altıncı yüzyıla tarihlenen iki Etrüsk mezarının alan görünümü. Fotoğraf: © Paolo Nannini
Bu çalışmada insan kalıntılarının incelendiği, Vetulonia’daki (Grosseto) San Germano’daki MS altıncı yüzyıla tarihlenen iki Etrüsk mezarının alan görünümü. Fotoğraf: © Paolo Nannini

Bozkırla ilgili grupların, şu anda dünya çapında milyarlarca insan tarafından konuşulan Hint-Avrupa dillerinin yayılmasından büyük olasılıkla sorumlu olduğu göz önüne alındığında, Hint-Avrupa dışı bir Etrüsk dilinin kalıcılığı, merak uyandıran ve hala açıklanamayan bir olgudur. Bu durum daha fazla arkeolojik, tarihsel, dilsel ve genetik araştırma gerektirecektir.

Doğu Akdeniz, Kuzey Afrika ve Orta Avrupa’dan birkaç insanın varlığına rağmen, Etrüsklerle ilgili gen havuzu, Demir Çağı ve Roma Cumhuriyeti’ni kapsayan en az 800 yıl boyunca sabit kaldı. Bununla birlikte, çalışma, takip eden Roma İmparatorluk döneminde, Orta İtalya’nın, büyük olasılıkla köleleri ve Roma İmparatorluğu çevresinde dolaşan askerleri içeren Doğu Akdeniz popülasyonlarıyla karışmanın bir sonucu olarak büyük ölçekli bir genetik değişime tanık olduğunu ortaya koyuyor.

Daedalus ve Icarus ile Etrüsk Altın Bulla, MÖ 5. Yüzyıl BCA “bulla”, parfüm veya tılsım taşıyabilen içi boş bir kolyedir. Kaynak
Daedalus ve Icarus ile Etrüsk Altın Bulla, MÖ 5. Yüzyıl BCA “bulla”, parfüm veya tılsım taşıyabilen içi boş bir kolyedir.

Daedalus ve İkarus’lu Etrüsk Altın Bulla, MÖ 5. Yüzyıl “bulla”, parfüm veya tılsım taşıyabilen içi boş bir kolyedir.
Daedalus ve Icarus ile Etrüsk Altın Bulla, MÖ 5. Yüzyıl BCA “bulla”, parfüm veya tılsım taşıyabilen içi boş bir kolyedir. Kaynak
Daha yakın tarihli Erken Orta Çağ’a bakıldığında, araştırmacılar Batı Roma İmparatorluğu’nun çöküşünün ardından İtalyan yarımadasına yayılan kuzey Avrupa atalarını belirlediler. Bu sonuçlar, yeni kurulan Longobard Krallığı ile ilişkili bireyler de dahil olmak üzere Germen göçmenlerin, orta İtalya’nın genetik manzarası üzerinde izlenebilir bir etki bırakmış olabileceğini düşündürmektedir.

Toskana, Lazio ve Basilicata bölgelerinde, nüfusun ataları, Erken Ortaçağ zamanları ile bugün arasında büyük ölçüde sürekli kalmıştır; bu, günümüzün orta ve güney İtalya’sından gelen insanların ana gen havuzunun büyük ölçüde en az 1000 yıl önce oluştuğunu düşündürmektedir.

Yukarıdaki sonuçları desteklemek için İtalya’dan daha eski DNA’ya ihtiyaç duyulsa da, Toskana ve kuzey Lazio’daki Roma şehri ve çevresi için bildirilenlere benzer soy değişimleri, MS ilk binyıldaki tarihi olayların genetik üzerinde büyük bir etkisi olduğunu göstermektedir. İtalyan yarımadasının çoğunda dönüşümler.

Tübingen Üniversitesi’nden Profesör Cosimo Posth, “Roma İmparatorluğu, güney Avrupalıların genetik profiline uzun süreli bir katkı bırakmış, Avrupa ve Doğu Akdeniz popülasyonları arasındaki uçurumu Batı Avrasya’nın genetik haritasında kapatmış gibi görünüyor” diyor.

MAX PLANCK İNSAN TARİHİ BİLİMİ ENSTİTÜSÜ

Etrüskler, DNA, Etrüskler, Öne çıkan, İnsan evrimi, İtalya,

Banner
Benzer Yazılar

Pompeii Etrüksler Tarafından Kuruldu

15 Ağustos 2021

15 Ağustos 2021

Pompeii yaşadığı felaketin bir sonucu olarak günümüze kadar bozulmadan gelebilmiş antik şehirlerden biri. Bugün bile yeni keşifleriyle bizleri hala şaşırtan...

Arkeologlar, Son Akşam Yemeği’nin Yendiği Bölgede Antik Kilise Buldu

30 Aralık 2020

30 Aralık 2020

Arkeologlar, Hz. İsa ve havarilerinin son akşam yemeğini yediği evin yeri olduğuna inanılan bölgede bir Bizans kilisesi ve 2.000 yıllık...

Antik Samikon Kenti’nde Poseidon tapınağı bulunmuş olabilir

11 Ekim 2022

11 Ekim 2022

Yunan ve Avusturyalı arkeologlar, M. S. 6’ncı yüzyılda terk edilmiş Antik Samikon Kenti’nde Poseidon tapınağına ulaşmış olabilirler. Samikon kenti, Eleia...

Amazon Kadın Savaşçıları Gerçekten Var mıydı?

6 Şubat 2021

6 Şubat 2021

Tarihte savaşçı kadınlar olarak bilinen Amazonlar‘ın varlığı arkeoloji ve tarih biliminde sürekli tartışılan konu olmuştur. Kimi bilim insanları, bu savaşçı...

Zeugma Mozaik Müzesi Geçen Yıl 1 Milyon Ziyaretçiyi Ağırladı

29 Ocak 2021

29 Ocak 2021

Zeugma Müzesi adını Belkıs/Zeugma Antik Kenti’nden almıştır. Tarihi kent Gaziantep ili Nizip İlçesi, Belkıs Köyü sınırları içerisinde bulunmakla birlikte Fırat...

İsviçre’de Amatör Arkeolog 1.290 Antik Roma Sikke Buldu

16 Nisan 2022

16 Nisan 2022

Amatör arkeolog, İsviçre’nin Basel-County kantonundaki Liestal bölgesindeki Bubendorf belediyesi yakınlarında, MS 4. yüzyıla tarihlenen 1.290’dan fazla antik Roma sikkesinden oluşan...

Pompeii Kenti Kazılarında Daha Önce Görülmemiş Dört Tekerlekli Araba Ortaya Çıkarıldı

27 Şubat 2021

27 Şubat 2021

M.Ö. 79 yılında yaşanan Vezüv yanardağının korkunç patlaması sonrası Pompeii kenti kül ve lav altında kalmıştı. İki gün boyunca yağan...

St. Ivan Adası’ndaki Manastırın 1500 Yıllık Kutsal Su Kuyusu

25 Kasım 2020

25 Kasım 2020

St. Ivan Adası’ndaki Erken Hıristiyan manastırının 1500 yıllık kutsal kuyusu, Hristiyan arkeolojisi uzmanı Prof. Dr. Kazimir Popkonstantinov liderliğindeki bir arkeolog...

Kuzey İngiltere’nin Carlisle kentinde ortaya çıkarılan iki anıtsal Roma heykel başı

25 Mayıs 2023

25 Mayıs 2023

3. yüzyılın başlarına tarihlendirilen iki anıtsal Roma heykel başı, kuzey İngiltere’deki Carlisle’deki bir kriket kulübünde yapılan kazılar sırasında ortaya çıkarıldı....

Pompeii’de 2.000 Yıllık Küller, Romalı Ailelerin Evlerinde Tanrılara Ne Yaktığını Ortaya Çıkardı

25 Mayıs 2026

25 Mayıs 2026

Vezüv Yanardağı MS 79 yılında Pompeii’yi kül ve taş altında bıraktığında, yalnızca bir Roma kentini yok etmedi. Romalı ailelerin evlerinin...

“Görmediklerinizi Göreceksiniz” Projesinde, Bu Ay “Attika Kırmızı Figürlü Bodur Lekythoslar” Sergileniyor

11 Şubat 2021

11 Şubat 2021

İzmir Arkeoloji müzesi “Görmediklerinizi Göreceksiniz” adı altında başladığı projede bugüne kadar depolarındaki görülmemiş eserleri sergileyemeye geçtiğimiz ay başlamıştı. İzmir Arkeoloji...

Kythera açıklarında 2500 yıllık gemi enkazı bulundu

5 Kasım 2021

5 Kasım 2021

Yunanistan’ın Kythera adası açıklarında Klasik Çağ dönemine ait gemi enkazı bulundu. Enkaz, Bağımsız Güç İletim Operatörü (IPTO) nün Girit-Peloponnese denizaltı...

Nimes’te Dikkat Çekici Yer Süslemeleriyle Bezenmiş Roma Dom’ları

26 Şubat 2021

26 Şubat 2021

Nîmes kentinde kazı yapan arkeologlar, iki yüksek statülü Roma domusunun (evlerinin) kalıntılarını keşfettiler. Fransa’nın Nimes şehri tarih verimliliği açısından oldukça...

Antik Çağın En İyi 5 Komutanı

31 Ocak 2021

31 Ocak 2021

Dünya’nın her yerinde ordu muhafazakar bir kurumdur ve bu nedenle eski dünyanın askeri liderleri, kariyerlerinin sona ermesinden binlerce yıl sonra bile...

İspanya’nın güneyinde “Benzeri görülmemiş” Fenike nekropolü keşfedildi.

29 Nisan 2022

29 Nisan 2022

Güney İspanya’daki Osuna bölgesinde M. Ö. 4. veya 5. yüzyıldan kalma bir Fenike nekropolü bulundu. İber yarımadasında yaşayan Fenikelilerin ölülerini...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]