Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Halil Tekin başkanlığında devam eden Domuztepe Höyüğü kazılarında 7 bin 600 yıllık damga mühür ortaya çıkarıldı.
Geç Neolitik Dönem yerleşimi Domuztepe Höyüğü’nde bulunan damga mührün büyükbaş hayvanların evcilleştirilme sürecine ışık tutması bekleniyor.
Kazı başkanı Doç. Dr. Halil Tekin, damga mühür ile ilgili olarak şunları söyledi.
“Höyüğün ikinci yapı katına ait dolgu toprak içinde serpantin taşından üretilmiş ip delikli düğme mührün baskı yüzeyinde ‘aynalama’ yöntemiyle ağızları birbirine bakar şekilde yapılmış boynuzlu iki hayvan başı dikkat çekiyor. Geçmiş yıllarda kilden çanak-çömlek üzerinde boya bezek olarak stilize yapılmış boğa başı motiflerinin varlığı saptanmıştı. Geleneksel Mezopotamya terminolojisinde ‘Halaf’ olarak bilinen yaşam biçiminin Doğu Akdeniz’deki en büyük yerleşimi olan höyükte farklı malzeme üzerinde görselleşen boğa başları çoğunlukla Yakın Doğu’da evcil sığır (Bos Taurus) olarak bilinen türün temsilcisi olarak kabul görmektedir.”
Elde edilen hayvan kemiklerinin (arkeozoolojik) incelemelerinin tamamlanmadığını hatırlatan Tekin, “Domuztepe’nin içinde bulunduğu Doğu Akdeniz’de M.Ö 7-6 binli yıllarda mandanın evcilleştirildiğini söylemek için erkendir. Mühür baskı yüzeyinde ve bazı çanak-çömlek üzerinde boya bezekler şeklinde gözlemlenen türün manda olmayıp sadece boğa başlarının farklı stillerde biçimlendirilmiş olması da ihtimal dahilindedir. Gelecekte yapılacak analizlerin bu konuya ışık tutacağı kuşkusuzdur. Bununla birlikte, Mezopotamya Geç Neolitik Dönem mühür baskılarında bu şekilde bir tasvir yönteminin de ender görüldüğünü belirtmek gerekir” değerlendirmesinde bulundu.
Mührün genelde mülkiyetin varlığının somut kanıtı olarak kabul edildiğine işaret eden Tekin, “Bununla birlikte eşitlikçi bir yaşam biçimine sahip ve henüz bürokrasinin bulunmadığı bir zaman dilimini temsil eden erken köy yerleşimlerinde bu tür nesnelerin işlevleri konusu hala tartışmalıdır” ifadelerini kullandı.
Domuztepe Höyüğü
Kahramanmaraş’ın 32 km. güney – güneydoğusunda, Emiroğlu Köyü’nde yer alan Domuztepe Höyüğü, 18 hektar alan içinde 12 metre yükseklikteki bir tepedir.
Aksu Nehri’nin doğu kıyısında, Maraş Ovası’nda bulunan Domuztepe, 1993 yılında Kahramanmaraş Arkeolojik Yüzey Araştırmaları sırasında Elizabeth Carter tarafından KM 97 (KM, Kahramanmaraş’ın kısaltması) olarak adlandırılmıştır.
1995 yılında sistematik olarak yüzey toplaması yapılan Domuztepe’de kazılar, 1996 yılında Kahramanmaraş Müzesi ile Kaliforniya Los Angeles Üniversitesi’nden Elizabeth Carter, ve Stuart Campbell başkanlığında Manchester Üniversitesi’nden oluşan bir ekip tarafından başlatıldı.
Kazılarda Domuztepe’nin, Halaf ve sınırlı bir Obeyd yerleşmesine dair buluntulara ev sahipliği yaptığı belirlenmiştir. Halaf kültürünün dışında Roma ve Osmanlı dönemlerine ait izlerde görülmektedir.
