18 June 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Bilim insanları kozmik ışınları kullanarak Yunanistan’daki 7.000 yıldan daha eski yerleşimi tespit ettiler

Bern Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, kozmik ışınları kullanarak kuzey Yunanistan’daki ilk çiftçilerin 7.000 yıldan daha eski bir tarih öncesi yerleşimini tespit ettiler.

Arkeolojide tarihlendirme buluntuları keşfetmek kadar önemlidir. Kazılarda elde edilen buluntuların yaşını belirlemek için iki yöntem kullanılır: ağaçlardaki yıllık halkaların dizileri temelinde tarihlemeyi sağlayan dendrokronoloji ve buluntuların yaklaşık yaşını radyoaktif karbon izotopunun bozunma hızıyla hesaplayabilen radyokarbon tarihleme karon-14 yöntemi.

Bern Üniversitesi Arkeoloji Bilimleri Enstitüsü liderliğindeki bir ekip, kuzey Yunanistan’daki Dispilio arkeolojik alanından aldıkları kereste parçasının yaşını şimdiye kadar yapılmayan kozmik ışınları kullanma yöntemi ile ölçmeyi başardılar.

Bilim insanları kozmik ışınları kullanarak Yunanistan'daki 7.000 yıldan daha eski yerleşimi tespit ettiler
Arnavutluk, Yunanistan ve Kuzey Makedonya’da MÖ 5700 – 500 döneminden kalma tarih öncesi göl kenarı yerleşimleri. © Bern Üniversitesi. Fotoğraf: Andrea Bieri

Ekip, kereste parçasını MÖ 5328 ile 5140 yılları arasına tarihlendirmeyi başardı. Araştırmacılar, güvenilir bir şekilde MÖ 5259’a tarihlenebilen uzaydan gelen yüksek enerjili parçacıkları kullandılar.

Çalışma Nature Communications dergisinde yayınlandı.

Dendrokronoloji ve Karbon-14 yöntemlerinin bir sınırı olduğuna dikkat çeken çalışmanın baş yazarı Bern Üniversitesi Arkeoloji Bilimleri Enstitüsü’nden Andrej Maczkowski, “Orta Avrupa’da neredeyse 12.500 yıl öncesine, MÖ 10.375 yılına kadar uzanan bir ağaç halkası kronolojisi var. Ancak, bu kronoloji yalnızca belirli bölgeler için geçerlidir. Akdeniz bölgesi için tutarlı bir kronoloji yok” dedi.

Dispilio sahasındaki kazık alanı. Çoğunluğu ardıç ve meşe ağacından yapılmış yaklaşık 800 kazık örneklenmiş ve dendrokronolojik olarak ölçülmüştür. Bu veriler, bu sitenin yüksek hassasiyetli tarihlemesinin temelini oluşturur. Dispilio, MÖ 5259’daki Miyake olayı kullanılarak kesin bir yıla tarihlenen ilk arkeolojik alandır. © Dispilio Kazı Arşivi

Kronoloji alanında çığır açan çalışmayı 2012 yılında Japon fizikçi Fusa Miyake gerçekleştirdi.
Miyake, muhtemel güneş patlamaları nedeniyle büyük bir kozmik ışın akışının atmosferde bir artışa neden olabileceğini keşfetti.

Albert Hafner, “Miyake, böylece tarih öncesi arkeolojide bir paradigma değişikliği meydana getirdi” dedi.

Bugün Miyake’nin keşfettiği kozmik ışın akışı olayları MÖ 12.350’ye kadar biliniyor. En büyük kozmik ışın akışı MÖ 5259 gerçekleştiği tespit edildi. Son birkaç yüzyılda benzer büyüklükte böyle bir olay kaydedilmemiştir.

MÖ 5259’da olduğu gibi bu büyüklükte bir olay bugün meydana gelirse, muhtemelen telekomünikasyon ve elektronik üzerinde feci bir etkisi olacağı tahmin ediliyor.

M.Ö. 5259’daki Miyake olayının tespit edildiği gerçek ağaç halkalarının mikroskop fotoğrafı. “Olay halkası”, bir dizi çift noktaya sahip olan halkanın hemen altındadır. Çıplak gözle “olay halkası” diğer halkalardan hiçbir şekilde farklı değildir, çünkü Miyake olayı ağaçların anatomisini etkilemeyecektir. Arka plandaki tıraş bıçağının genişliği 1,8 cm’dir. © Bern Üniversitesi. Fotoğraf,: Andrej Maczkowski

ETH Zürih’teki araştırmacılar MÖ 5259 bağlantı noktası oluşturdu. Albert Hafner, “Bağlantı noktası ile Balkanlar, dünyada bu paradigma değişiminden yararlanan ve tutarlı bir takvimden bağımsız olarak mutlak tarihlemeyi başarılı bir şekilde belirleyebilen ilk bölge” oldu diye konuştu.

Andrej Maczkowski ise şunları söyledi: “Bölge için bu döneme ait diğer kronolojilerin artık hızlı bir şekilde art arda ‘Dispilio Kronolojisi’ne bağlanabileceğini umuyoruz. Bu, güney Balkanlar için bölgesel bir dendrokronolojinin geliştirilmesinin yolunu açıyor.”

Balkanlar, Avrupa’nın en eski göl kenarı yerleşimlerine sahiptir ve bunların yerleşim yerleri MÖ 6000’den hemen sonraya tarihlenmektedir. Bölge, Avrupa’da tarımın genişlemesinde kilit rol oynamıştır.

Kapak fotoğrafı: Dispilio’nun tarih öncesi bölgesi, kuzey Yunanistan’daki Kastoria Gölü’nde yer almaktadır. Arka planda Kastoria kasabası görülebilir. Fotoğrafın alt tarafında, tarih öncesi bir kazık konutun modern rekonstrüksiyonu var. © Bern Üniversitesi. Fotoğraf: Marco Hostettler

Banner
Benzer Yazılar

Biberon Kullanımı 3 Bin Yıl Öncesine Dayanıyor

17 Şubat 2021

17 Şubat 2021

Bebeklerimize ek süt ve mama vermek için kullandığımız biberon günümüzden 3 bin yıl önce kullanılmış olabilir. Almanya’da açılan mezarlardan çıkarılan...

Frigya topraklarını rehber eşliğinde sanal turla gezebileceksiniz

18 Nisan 2023

18 Nisan 2023

UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’nde yer alan Dağlık Frigya toprakları sanal platforma taşındı. Proje, Anadolu Üniversitesi Turizm Fakültesi Öğretim Elemanı...

Tarihin En Acımasız Türk ve Kadın Düşmanı ve Onun Şatosu

19 Aralık 2020

19 Aralık 2020

Acımasızlık, kan ve vahşetin esiri olmuş hükümdarlar tarihin her döneminde olagelmiştir. Yaptığı acımasız ve zalim işkenceler ile adı hiç silinmeyen,...

Diyarbakır Zerzevan Kalesi’nde ABD ulusal sembolünü taşıyan bir rozet bulundu

4 Ekim 2021

4 Ekim 2021

Daha önce Roma İmparatorluğu döneminde askeri bir yerleşim yeri olarak kullanılan Diyarbakır Zerzevan Kalesi’nde kazılara devam ediliyor. Kazılarda, ABD’nin Büyük...

Pompeii Domus’ta tanrıça Kibele kültü ile ilişkilendirilen pişmiş toprak figürünleri keşfedildi

27 Aralık 2023

27 Aralık 2023

Arkeologlar, Pompeii’deki Via del Vesuvio boyunca “Leda ve Kuğu Evi”nin bitişiğindeki Domus’ta yapılan son kazılarda 13 pişmiş toprak figürün ortaya...

Gümüş Yatakları Tunç ve Antik Çağ’da Gücün Kaynağıydı

19 Aralık 2021

19 Aralık 2021

Tarihte mal alım satımında ilk olarak takas yöntemi kullanıldı. İlerleyen zamanlarda ise değerli ve az bulunan maddeler alışverişte yer aldı....

Yassıtepe Höyük’te 5000 yıllık tanrıça heykelciği bulundu

25 Ekim 2023

25 Ekim 2023

Yassıtepe Höyük (Yeşilova Höyük) kazılarında bir örneği Midilli Adası’nda rastlanan 10 cm boyunda tanrıça heykelciği bulundu. Pişmiş topraktan yapılmış tanrıça...

Tunç Çağı’nda savaş gemilerinin yapıldığı Dana Adası

31 Ekim 2023

31 Ekim 2023

Dana adası, Tunç Çağı’nda deniz kabilelerinin göçünden bu yana, Yunanlılar ve Persler arasındaki deniz savaşları da dahil olmak üzere birçok...

Tütün İçmenin 12 Bin Yıl Öncesine Uzandığına Dair Yeni Bulgular

12 Ekim 2021

12 Ekim 2021

Günümüzde en büyük sağlık ve ekonomik sorunlara yol açan tütün kullanımının 12 bin yıl öncesine dayandığına dair yeni bulgular keşfedildi....

Danimarka tarihinin en büyük hazinelerinden biri bulundu

6 Eylül 2021

6 Eylül 2021

Danimarka tarihinin en büyük, en zengin ve en güzel altın hazinelerinden biri Jelling’in hemen dışındaki Vindelev’de bulundu. Hazinenin sergileneceği Vejle...

Homo sapiens ve Neandertal beraber yaşadı mı?

13 Ekim 2022

13 Ekim 2022

Arkeologlar, insan evriminin son halkasını oluşturan Neandertal ile Homo sapiens tarihin herhangi bir anında beraber yaşamış olabilirler mi? Sorusuna cevap...

400 Yıl Önce Keşfedilen Mumyaların Gizemleri Aydınlandı

13 Kasım 2020

13 Kasım 2020

İlk kez 1615’te İtalyan bir besteci tarafından bulunan mumyaların BT taramaları yapıldı. BT taramalarında mumyaların iç organlarıyla birlikte mumyalandıkları ortaya...

Dünyanın ilk mobil CT tarayıcısı ile zarflı kil tabletler açılmadan okunabilecek

28 Ocak 2024

28 Ocak 2024

Sümerliler tarafından keşfedilen yazı insanlık tarihinin en önemli mihenk noktasıdır. Günümüze kadar ulaşabilen çivi yazılı kil tabletler, Sümer, Akad, Asur...

Tarihte kaybolmayan dünyanın en eski yazı sistemi “Kehanet Kemik Yazıtları”

5 Haziran 2023

5 Haziran 2023

“Jiaguwen” veya kehanet kemik yazıtları, insanların bugün kullandıkları Çince karakterlerin kaynağının yanı sıra en eski tam gelişmiş yazı karakterlerini taşıdığı...

Fransa’da 1700 yıllık Roma ayakkabısı ve zanaat bölgesi bulundu

3 Haziran 2023

3 Haziran 2023

Fransız Ulusal Önleyici Arkeolojik Araştırma Enstitüsü (INRAP) arkeologları tarafından Therouanne kasabasının güneybatısında bir kanalın yakınında bir Roma dönemi zanaat bölgesi...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]