Diyarbakır’da bulunan Eğil Kalesi’nde sürdürülen arkeolojik kazılarda 1600-1900 yıl öncesine ait mezarlar bulundu.
Kazı başkanı Prof. Dr. Vecihi Özkaya, mezarlardan birinin Aziz Thaddeus’a ait olabileceğini belirterek, “Aziz Thaddeus’un Hz. İsa’yı gördüğü ve ondan emir aldığı, emirlerini tebliğ ederken Bingöl bölgesinde katledildiği ve buraya gömüldüğü yönünde bilgiler var” dedi.
Derin vadilerle çevrili ve yekpare bir kaya üzerine inşa edilen Eğil Kalesi, Kur’an-ı Kerim’de isimleri geçen Hz. Zülkifl ve Hz. Elyesa peygamberlerin medfun olduğuna inanılan Eğil ilçesinde yer almaktadır.
Özellikle yaklaşık 1900 yıllık olduğu tahmin edilen ve duvarlarında çok sayıda haç sembolü bulunan kaya kilisesinin alt kısmında, kazı ekibi ritüel izleri taşıyan ve farklı haç motifleriyle süslenmiş iki mezar tespit etti.
Kazı Başkanı Prof. Dr. Özkaya, Eğil’in Müslümanların yanı sıra Hıristiyan ve Yahudi inançları açısından da önemli bir merkez olduğunu belirterek, kazılarla birlikte Hıristiyan kültürüne ait değerlerin ortaya çıkmaya başladığını söyledi.
Özkaya, “Yaptığımız çalışmalarda buranın sadece bir kaya kilisesi olarak değil, aynı zamanda bir kilise kompleksi olarak inşa edildiğini gördük. Kilisenin alt kısmında dini mimariye uygun olarak tasarlanmış iki mağara keşfettik. Bu mezarın Hristiyan azizlerinden birine ait olma ihtimali bizi bu alanı daha derinlemesine araştırmaya yöneltti. Araştırmalarımız bu kilisenin MS 1. ve 6. yüzyıllar arasında bölge ve Hristiyan dünyası için önemli bir merkez olduğunu gösteriyor” bilgisini verdi.
Özkaya, ‘Ermeni kayıtlarına göre kaya kilisesindeki mezarın, MS 50 yılında Bingöl bölgesinde katledilen Hristiyan azizlerden Thaddeus veya yerel olarak Mar Addai olarak bilinen birine ait olabileceğini düşünüyoruz.
Aziz Thaddeus’un İsa Mesih’i gördüğü, ondan emir aldığı ve emirlerini yerine getirirken Bingöl bölgesinde şehit edildiği bilinmektedir. Elde ettiğimiz veriler, bu geniş alanın Aziz Thaddeus’a ait olabileceğini göstermektedir.’
Mağaralarda ritüeller ve adaklar için yerler gibi izler bulunmuştur. Bu izler, bu yerlerin Hristiyan azizlerinin gömüldüğü yerler olabileceğini düşündürmektedir. Mezarların bulunduğu alan yaklaşık 1900 yıl öncesine tarihlenirken, mezarların kendileri 1600 ila 1900 yıl öncesine tarihlenmektedir. Duvarlara oyulmuş haç ve semboller şeklinde işaretler, burada kutsal kişilerin gömülme olasılığını göstermektedir.
Kapak Fotoğrafı: Anadolu Ajansı
