Çanakkale’nin Ayvacık ilçesinde bulunan Assos Antik Kenti, 500 gün boyunca ziyaretçilere kapalı olacak.
Assos’un uzun bir süre kapalı olmasına antik kente giden yol üzerine düşen kaya parçalarının güvenliği tehdit etmesi yol açtı.
Ayvacık Kaymakamlığı’nın geçtiğimiz ay ihaleye çıktığı Assos Antik Kenti’ne giden yol üzerindeki yamacın rehabilite edilmesi sonuçlandı.
İhale sonucu, rehabilite çalışmalarına başlanılması için Ayvacık Jandarma, Assos Antik Kenti’ne giden yolu Salı günü kapattı.
Assos Antik Kenti
Çanakkale Ayvacık ilçesi sınırları içerisinde kalan Assos Antik Kenti (Behramkale yerleşimi bölgesinde) ilçeye 17 km. uzaklıktadır.
Midilli adasının tam karşısında bir yamaca kurulan dönemin adıyla Troas, limanı sayesinde çok zengin bir yerdir.
Assos, sadece liman sayesinde oluşan maddi zenginliği ile değil ayrıca ünlü düşünürlerin uğrak yeri olmasıyla da dikkat çeker. Felsefenin önemli düşünürlerinden Aristo, burada bir okul kurmuş ve çok sayıda öğrenci yetiştirmiştir.
M.Ö. 900 yıllarında kurulmuş olan Assos (Troas) 6×13 Dor düzenli sütün ile çevrili Athena Tapınağı ile dikkati çeker.
Assos Nekropolü’nde çoğunlukla Helenistik ve Roma dönemi eserleri yer alır. Akropol üzerinde bir Agorası ve doğu kesiminde meclis binası inşa edilmiştir.
Helenistik dönemde yapılan Gymnasium, Agora ile Batı kapısı arasında bulunur.
Antik kentlerin olmazsa olmazları tiyatro ise Assos’ta, M.Ö 3. yüzyılda doğal bir kaya oyuğuna 5.000 kişilik yapılmıştır.
Assos, limanı ve felsefe tarihi açısından önemi kadar birde mezarları ile de ünlüdür. Andezit taşından yapılmış lahitlerin cesetleri çabuk çürütmesinden dolayı ünlenmiş ve antik dönemde Lübnan, Suriye, Yunanistan ve Roma’ya gibi birçok yere ihraç etmişlerdir.
Antik kent, Lidya, Pers, Pergamon¸ Roma, Bizans ve Selçuklu egemenliği altına girmiştir. Hristiyan alemi içinde nemli bir kült yeridir. M. S. 3. yüzyılda piskoposluk merkezi yapılmıştır.
Assos Antik Kenti Kazı Çalışmaları
Assos Antik kent tunç çağı dönemine kadar tarihlendirilir.
Piri Reis, kentin kalıntılarını ilk defa raporlayan kişidir. 1672’de John Covel, 1785’te Choiseul-Gouffier kenti gezmiş; Charles Texier, 1835 yılında kentin planını çıkararak çizimlerini yapmıştır.
1838 yılında Sultan II. Mahmut, yüzeydeki heykeltıraşlık eserlerinin büyük bölümünü Fransa Kralına armağan olarak göndermiştir.
Sistemli kazı çalışmalarına 1881’de Amerikan Arkeoloji Enstitüsü başlamıştır.
Üzülerek belirtmek gerekirse II. Mahmut gibi, Osmanlı Devleti Amerikalı ekibe verdiği izinle çıkarılan eserlerin bir kısmı Amerika Birleşik Devletleri’ne götürülmüş ve Boston Güzel Sanatlar Müzesi’nde sergilenmiştir.
Assos’taki kazı çalışmalarına 1981 yılında Ümit Serdaroğlu başkanlığında yeniden başlanılmıştır. Serdaroğlu’nun 2005’te ölümü ile kazı başkanlığını, Nurettin Arslan üstlenmiştir.
