20 July 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Araştırmacılar, Linear Elamit yazısını deşifre ettiklerini iddia ediyorlar

Araştırmacılar, İran’ın güneybatısında yer alan Susa şehrinde 1903 yılında yapılan kazılarda bulunan Linear Elamit yazı sistemi ile yazılmış kil tabletin bir kısmını çözmeyi başardıklarını iddia ediyorlar.

Tahran Üniversitesi, Doğu Kentucky Üniversitesi ve Bologna Üniversitesi’nden bir üyeden oluşan araştırma ekibi, Linear (Doğrusal) Elamit adı verilen eski yazı sisteminin çoğunu deşifre ettiklerini Alman dergisi Zeitschrift für Assyriologie und Vorderasiatische Archäologie’de yayınlanan makalelerinde belirttiler.

Elam uygarlığı, Linear Elamit yazı sistemini M. Ö. 2. binyılının başları ile M. Ö. 3. yüzyılın sonlarında kullandı.

Elamit yazı sistemi ile yazılmış bugüne kadar 40’a yakın buluntu elde edilmiş. Buluntular arasında en göze çarpanı birkaç gümüş beher üzerindeki yazıtlardır. Birkaç ekip dili inceledi ve bazı yollar açtı, ancak dilin çoğunluğu bir gizem olarak kaldı. Bu yeni araştırmada, araştırmacılar diğer araştırma ekiplerinin bıraktığı yerden devam ettiler ve senaryoyu deşifre etmek için bazı yeni teknikler kullandılar.

Ekip tarafından bu yeni araştırmada kullanılan yeni teknikler, çivi yazısında bilinen bazı kelimeleri Linear Elamit senaryosunda bulunan kelimelerle karşılaştırmayı içeriyordu. Her iki dilin de Ortadoğu’nun bazı bölgelerinde aynı anda kullanıldığına ve bu nedenle yöneticilerin isimleri, kişilerin, yerlerin unvanları veya diğer yazılı eserler gibi ortak ifadelerle birlikte bazı ortak referansların olması gerektiğine inanılıyor.

Araştırmacılar, Doğrusal Elamit yazı sisteminin fonografik ve logografik yazının bir karışımı olduğunu varsaydılar.

Araştırmacılar ayrıca, kelimelerden ziyade işaretler olduğunu düşünerek onlara anlam atfetmek istediler. Ekip, tanımlayabildikleri 300 işaretten yalnızca %3,7’sini anlamlı varlıklara atayabildiklerini tespit etti. Yine de, dilin çoğunu deşifre ettiklerine ve hatta gümüş beherlerdeki metnin bir kısmı için çeviriler sağladıklarına inanıyorlar. Bir örnek, “Puzur-Sušinak, Awan’ın kralı, Insušinak [muhtemelen bir tanrı] onu seviyor.”

Linear Elamite krali yazıt Puzur-Inshushinak, Fotoğraf Louvre Müzesi
Linear Elamit krali yazıt Puzur-Inshushinak, Fotoğraf Louvre Müzesi

Fransız arkeolog Francois Desset, “Analizimin sonunda, Doğrusal Elamit yazısının tamamen fonografik bir senaryo olduğunu buldum. Bu, onu dünyadaki türünün en eskisi yapıyor ve yazının tüm evrimi hakkındaki görüşümüzü değiştiriyor” diye konuştu.

Bern Üniversitesi’nde dilbilimci ve İsviçreli Alice Kober Eski Yazı Sistemlerinin Deşifre Derneği’nin bilimsel direktörü Michael Mader DW’ye verdiği demeçte, “Net kanıtlar sağlanana kadar, Doğrusal Elamit senaryosu tam olarak deşifre edilmedi. Şimdiye kadar, bilinen telaffuzu ve 19 makul önerisi olan sadece 15 karakter olduğunu” söyledi.

Mader, “Desset’in çalışmasının öneriler listesine daha fazla karakter ekleyeceği için iyi olabilir. Ancak tüm karakterlerin işlevini ve telaffuzunu bilene kadar, kesin olarak bilemeyeceğiz” dedi.

Mader ayrıca, Desset’in senaryonun tamamen fonografik olduğu yönündeki ifadesi hakkında “önemli şüphelere sahip, matematiksel analizler, Doğrusal Elamit yazı sisteminin sadece yüzde 70 fonetik karakterlerden oluştuğunu gösteriyor. Gerisi kelime işaretleri” diye ekledi.

Deset’in haklı olup olmadığı şu an için açık bir soru olmaya devam ediyor. Ekim ayında, antik yazı sistemleri uzmanları, keşfi tartışmak için Norveç’teki bir konferansta bir araya gelecekler.

Banner
Related Articles

Polonya kilisesinde keşfedilen ‘benzersiz’ 17. yüzyıl ikonostasis parçaları

29 Ekim 2023

29 Ekim 2023

Polonya Bilimler Akademisi Sanat Enstitüsü’nden (IS PAN) araştırmacılar, Polonya’nın Podlaskie kentindeki Nowoberezowo’daki İlahiyatçı Aziz John Kilisesi’nin çatı katında 17. yüzyıldan...

Kastabala Antik Kenti’nin tiyatrosu 2024 yılına kadar tamamen ortaya çıkarılacak

16 Aralık 2022

16 Aralık 2022

Osmaniye’nin 12 km kuzeybatısına düşen Kastabala Antik Kenti’nin tiyatro alanında devam eden kazı çalışmalarının 2024 yılına kadar tamamen bitirilmesi planlanıyor....

7000 Yıllık Özbaki Höyüğü Sıkıntılı Günler Yaşıyor

25 Kasım 2020

25 Kasım 2020

Tahran’ın 80 km batısında Albroz ilinde bulunan Tepe Özbaki (Özbaki Tappeh) höyüğü yeterli finansman sağlanamadığı için korunma ve restore konusunda...

Siloa Yazıtı’nın İsrail’e iadesi mümkün mü?

12 Mart 2022

12 Mart 2022

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un Türkiye ziyareti sırasında İbrani tarihinin en önemli yazıtlarından biri olan Siloa Yazıtı’nın İsrail’e iade edilmesini istediği...

Panama’da Coclé lorduna ait olduğu düşünülen altın eserlerle dolu büyük bir mezar keşfedildi

4 Mart 2024

4 Mart 2024

Panama’nın Coclé eyaleti, Natá bölgesinde bulunan El Caño Arkeoloji Parkı’ndaki bir arkeolojik buluntuda, İspanyol öncesi zamanların sofistike Coclé toplumuna ışık...

İnsanlığın Doğduğu Topraklarda Bulunan Yerleşim İzleri Üzerine Notlar

29 Mart 2021

29 Mart 2021

İnsanlığın doğduğu toprakların Afrika olduğu artık kesin bir bilgi olarak kayıtlara geçmiştir. Afrika’dan iklim değişikliği nedeniyle (ya da merak duygusuyla)...

Slavların İlk Yazı Sistemi Glakolitik Değil Alman Runeleri Çıktı

16 Şubat 2021

16 Şubat 2021

Şimdiye kadar, Orta Avrupa’da yaşayan Slav halkının kullandıkları en eski yazı, 9. yüzyılda Bizanslı misyonerler Constantine ve Methodius tarafından Moravya’ya...

“Atiye” Göbeklitepe’nin Tanıtımına Yardımcı Oluyor

27 Haziran 2021

27 Haziran 2021

Netflix’in orjinal Türk dizisi Atiye, UNESCO Miras Listesi’nde yer alan insanlık ortak tarihi Göbeklitepe’nin tanıtımını dünyaya yapıyor. Netflix’in orjinal dizileri...

Sezar’ın ünlü sözlerini kaleme aldığı Zile Kalesi’nde çevre düzenlemesi yapılıyor

15 Ocak 2022

15 Ocak 2022

Roma İmparatorluğu’nun en etkili askeri ve politik liderlerinden biri olan Jul Sezar’ın unutulmaz sözü “veni, vidi, vici” yi kaleme aldığı...

Herkül ve Büyük İskender’e bağlı ikiz tapınaklar Sümer şehri Girsu’da keşfedildi

29 Ocak 2024

29 Ocak 2024

Arkeologlar, Irak’ın güneydoğusunda şu anda Tello olarak bilinen bir Sümer şehri olan Girsu’daki kazılar sırasında biri diğerinin üzerine gömülü iki...

Suudi Arabistan’ın “Cehennem Kapıları” ve Gizemli Yapıları

31 Mart 2024

31 Mart 2024

Suudi Arabistan’ın “Cehennem Kapıları” olarak adlandırılan gizemli neolitik yapıların bulunduğu bölgesinde, 9.000 yıl öncesine ait 400 civarında yapı bulunuyor. Geniş...

Antik Roma Kolonisi Liternum’da Önemli Arkeolojik Keşifler: Gladyatör Mezarı ve İmparatorluk Dönemi Yapıları Gün Yüzüne Çıktı

22 Mart 2025

22 Mart 2025

İtalya’nın Campania bölgesindeki Giugliano’da bulunan antik Roma kolonisi Liternum’da yapılan son arkeolojik kazılar, koloninin zengin tarihine ışık tutan İmparatorluk dönemine...

Luksor’da 3.000 Yıllık “Kayıp Altın Şehir” Bulundu

8 Nisan 2021

8 Nisan 2021

Mısır’ın güneyinde bulunan Luksor kentinde 3000 yıllık bir “kayıp altın şehir” ortaya çıkarıldı. Keşif, kazı lideri Zahi Hawass tarafından açıklandı....

Vampir olduğunu düşündükleri kadının tekrar dirilmemesi için orakla sabitlemişler

2 Eylül 2022

2 Eylül 2022

Korku filmi denilince akla çoğunlukla Vampir Drakula gelir. Romanya’da yaşadığı düşünülen Vampir Drakula’nın birçok sinema filmi çekilmiştir. Vampir, yaşadığı şatoda...

İtalya’nın Pavia Kentinde 7. Yüzyıla Ait Lombard Kral Mezarları Bulundu

30 Aralık 2024

30 Aralık 2024

Katolik Üniversitesi tarafından eylül-ekim ayları arasında yürütülen kazılarda, bir yandan Lombard Hanedanı üyelerine, diğer yandan Geç Orta Çağ döneminde yaşayan...

Comments
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]