20 June 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Araştırmacılar, Linear Elamit yazısını deşifre ettiklerini iddia ediyorlar

Araştırmacılar, İran’ın güneybatısında yer alan Susa şehrinde 1903 yılında yapılan kazılarda bulunan Linear Elamit yazı sistemi ile yazılmış kil tabletin bir kısmını çözmeyi başardıklarını iddia ediyorlar.

Tahran Üniversitesi, Doğu Kentucky Üniversitesi ve Bologna Üniversitesi’nden bir üyeden oluşan araştırma ekibi, Linear (Doğrusal) Elamit adı verilen eski yazı sisteminin çoğunu deşifre ettiklerini Alman dergisi Zeitschrift für Assyriologie und Vorderasiatische Archäologie’de yayınlanan makalelerinde belirttiler.

Elam uygarlığı, Linear Elamit yazı sistemini M. Ö. 2. binyılının başları ile M. Ö. 3. yüzyılın sonlarında kullandı.

Elamit yazı sistemi ile yazılmış bugüne kadar 40’a yakın buluntu elde edilmiş. Buluntular arasında en göze çarpanı birkaç gümüş beher üzerindeki yazıtlardır. Birkaç ekip dili inceledi ve bazı yollar açtı, ancak dilin çoğunluğu bir gizem olarak kaldı. Bu yeni araştırmada, araştırmacılar diğer araştırma ekiplerinin bıraktığı yerden devam ettiler ve senaryoyu deşifre etmek için bazı yeni teknikler kullandılar.

Ekip tarafından bu yeni araştırmada kullanılan yeni teknikler, çivi yazısında bilinen bazı kelimeleri Linear Elamit senaryosunda bulunan kelimelerle karşılaştırmayı içeriyordu. Her iki dilin de Ortadoğu’nun bazı bölgelerinde aynı anda kullanıldığına ve bu nedenle yöneticilerin isimleri, kişilerin, yerlerin unvanları veya diğer yazılı eserler gibi ortak ifadelerle birlikte bazı ortak referansların olması gerektiğine inanılıyor.

Araştırmacılar, Doğrusal Elamit yazı sisteminin fonografik ve logografik yazının bir karışımı olduğunu varsaydılar.

Araştırmacılar ayrıca, kelimelerden ziyade işaretler olduğunu düşünerek onlara anlam atfetmek istediler. Ekip, tanımlayabildikleri 300 işaretten yalnızca %3,7’sini anlamlı varlıklara atayabildiklerini tespit etti. Yine de, dilin çoğunu deşifre ettiklerine ve hatta gümüş beherlerdeki metnin bir kısmı için çeviriler sağladıklarına inanıyorlar. Bir örnek, “Puzur-Sušinak, Awan’ın kralı, Insušinak [muhtemelen bir tanrı] onu seviyor.”

Linear Elamite krali yazıt Puzur-Inshushinak, Fotoğraf Louvre Müzesi
Linear Elamit krali yazıt Puzur-Inshushinak, Fotoğraf Louvre Müzesi

Fransız arkeolog Francois Desset, “Analizimin sonunda, Doğrusal Elamit yazısının tamamen fonografik bir senaryo olduğunu buldum. Bu, onu dünyadaki türünün en eskisi yapıyor ve yazının tüm evrimi hakkındaki görüşümüzü değiştiriyor” diye konuştu.

Bern Üniversitesi’nde dilbilimci ve İsviçreli Alice Kober Eski Yazı Sistemlerinin Deşifre Derneği’nin bilimsel direktörü Michael Mader DW’ye verdiği demeçte, “Net kanıtlar sağlanana kadar, Doğrusal Elamit senaryosu tam olarak deşifre edilmedi. Şimdiye kadar, bilinen telaffuzu ve 19 makul önerisi olan sadece 15 karakter olduğunu” söyledi.

Mader, “Desset’in çalışmasının öneriler listesine daha fazla karakter ekleyeceği için iyi olabilir. Ancak tüm karakterlerin işlevini ve telaffuzunu bilene kadar, kesin olarak bilemeyeceğiz” dedi.

Mader ayrıca, Desset’in senaryonun tamamen fonografik olduğu yönündeki ifadesi hakkında “önemli şüphelere sahip, matematiksel analizler, Doğrusal Elamit yazı sisteminin sadece yüzde 70 fonetik karakterlerden oluştuğunu gösteriyor. Gerisi kelime işaretleri” diye ekledi.

Deset’in haklı olup olmadığı şu an için açık bir soru olmaya devam ediyor. Ekim ayında, antik yazı sistemleri uzmanları, keşfi tartışmak için Norveç’teki bir konferansta bir araya gelecekler.

Banner
Benzer Yazılar

Tarihi Harran Sarayı’nın (9yy.) Kapısı Gün Işığına Çıkarıldı

20 Ekim 2020

20 Ekim 2020

Şanlıurfa’ya 44 km uzaklıkta olan Harran, Suriye sınırına oldukça yakın bir konumdadır. Harran da yapılan çalışmalar neticesinde Harran Sarayı’nın ana...

Runik Yazıtlı Hz. İsa’nın Sözleri Olan Tahta Parçası Bulundu

30 Aralık 2021

30 Aralık 2021

Norveç’te arkeologlar Oslo’da Medieval Park’ta runik yazıtlı üzerinde Hz.İsa’nın sözleri olarak bilinen tahta parçası buldu. Buluntu yerinde ayrıca yine runik...

Arkeologlar Antik Trakya Kenti Perperikon’da yeni bir tapınak ortaya çıkardılar

17 Ağustos 2022

17 Ağustos 2022

Arkeologlar, Antik Trakya Kenti Perperikon saray tapınak alanının sadece on metre uzaklığında başka bir tapınak keşfettiler. Tapınak keşfini ekip başkanı...

Yahya Coşkun “Çalınan hiçbir kültür varlığımız yoktur”

16 Şubat 2023

16 Şubat 2023

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdür Yardımcısı Yahya Coşkun merkez üssü Kahramanmaraş olan 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremlerde bölgede bulunan...

Batman Müzesi’nde Altın Sikkeler Kayboldu İddiası

20 Haziran 2021

20 Haziran 2021

Batman Müzesi’nde tarihi eser kaçakçıların elinden 2017 yılında kurtarılan  20’ye yakın Roma ve İslam dönemine ait altın sikkenin kaybolduğu iddia...

Arkeologlar, Carlisle kazılarında nadir görülen Tyrian moru buldu

5 Mayıs 2024

5 Mayıs 2024

2023’te arkeologlar, Carlisle Kriket Kulübü’nün arazisindeki bir Roma Hamamı’nda yapılan kazılar sırasında nadir görülen bir Tyrian moru yumrusu keşfettiler. Roma...

Almanya’da Hz. İsa’nın çocukluğuna ait en eski İncil el yazması bulundu

15 Haziran 2024

15 Haziran 2024

Almanya’daki araştırmacılar, 1.600 yıl öncesine ait yeni deşifre edilmiş bir el yazmasını, Hz. İsa’nın çocukluğunun en eski kaydı olarak belirlediler....

Arnavutluk’ta kayıp 2 bin yıllık antik kent Bassania bulunmuş olabilir

19 Haziran 2022

19 Haziran 2022

Arnavutluk’un kuzeybatısında İşkodra köyü yakınlarında 2018 yılında bir antik kentin izleri tespit edilmişti. Kazılarda ele edilen ilk bulgular 2 bin...

Araştırmacılar, eski bir İran tuz madeni Chehrabad’dan 1.600 yıllık koyun mumyası DNA’sını sıraladılar.

17 Temmuz 2021

17 Temmuz 2021

Çok uluslu bir genetikçi ve arkeolog ekibi, İran‘daki bir tuz madeni olan Chehrabad’da keşfedilen 1.600 yıllık bir koyun mumyası DNA’sını...

Umman’da Demir Çağ yerleşimleri keşfedildi

1 Ekim 2022

1 Ekim 2022

Umman’ın Maskat vilayetinde yürütülen yüzey araştırmalarında 3 bin yıllık Demir Çağ yerleşimleri keşfedildi. Keşif, Sultan Qaboos Üniversitesi Sanat ve Sosyal...

Metropolis’te Roma dönemi hamamın merkezi ısıtma sistemi “Hypocaust” bulundu

11 Ağustos 2022

11 Ağustos 2022

İzmir Torbalı ilçesi’nde yer alan Metropolis Antik Kenti’nde Roma dönemi hamamın merkezi ısıtma sistemi “Hypocaust” ortaya çıkarıldı. Temeli 5 bin...

Yassıtepe Höyük’te 5000 yıllık tanrıça heykelciği bulundu

25 Ekim 2023

25 Ekim 2023

Yassıtepe Höyük (Yeşilova Höyük) kazılarında bir örneği Midilli Adası’nda rastlanan 10 cm boyunda tanrıça heykelciği bulundu. Pişmiş topraktan yapılmış tanrıça...

Vampir olduğunu düşündükleri kadının tekrar dirilmemesi için orakla sabitlemişler

2 Eylül 2022

2 Eylül 2022

Korku filmi denilince akla çoğunlukla Vampir Drakula gelir. Romanya’da yaşadığı düşünülen Vampir Drakula’nın birçok sinema filmi çekilmiştir. Vampir, yaşadığı şatoda...

Diyarbakır Surları’nda 1500 yıllık kandil bulundu

1 Eylül 2022

1 Eylül 2022

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı Koruma Uygulama ve Denetim Büroları Şube Müdürlüğü tarafından yapılan ‘Surlarda Diriliş’ temasıyla...

Diyarbakır’da eski bir taş ocağında 54 çocuk mezarı bulundu

4 Ocak 2024

4 Ocak 2024

Diyarbakır’ın Kulp ilçesinde, eski bir taş ocağı olduğu düşünülen alanda 0-6 yaş arası 54 çocuk mezarı ortaya çıkarıldı. Arkeologlar, şu...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]