Antik çağ tarihçilerinden Strabon, Heredot ve Stephanos Byzantinos’un eserlerinde adı geçen Adramytteion Antik Kenti’nde devam eden kazılarda Roma dönemine ait hamamın yer altı ısıtma sistemi ortaya çıkarıldı.
Adramytteion, günümüzde Balıkesir’in Burhaniye İlçesi, Ören Mahallesi içinde, Karataş Tepesi mevkiinde yer alıyor.
Kalkolitik, Helen, Roma ve Bizans dönemlerinin kültürel izlerini barındıran Adramytteion Antik Kenti arkeolojik kazı çalışmaları Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (MSGSÜ) Arkeoloji Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Murat Özgen başkanlığında devam ediyor.
Dr. Öğr. Üyesi Murat Özgen, Ören mevkisinde tek katlı, iki katlı evler ve bunların 6 metre altında antik kentin Roma hamam yapısını bulduklarını, hamamın kentte Roma Dönemi’ne dair karasal alanda açığa çıkardıkları ilk yapı olduğunu söyledi.
Bizans Dönemi’ne ait yapı bütününde gerçekleştirdikleri çalışmalar sırasında daha alt tabakalarda kısmen Ören’de, Adramytteion’da Bizans dokusunun da daha erken tabakaları tahrip ettiğini gözlemlediklerini belirten Dr. Öğr. Üyesi Özgen,” Bu anlamda iyi korunagelen bir yapı bütününü belli oranda açığa çıkarmış vaziyetteyiz” dedi.
Hamamın itinalı bir drenaj tahliye sistemi, kanal sistemi bulunuyor
Dr. Öğr. Üyesi Özgen, yüzeyden 6 metre derinliğe kadar Bizans’ın, bu Roma hamamını farklı fonksiyonlarda kullandığına dair belgelemeler yapıldığını aktardı.
Hamamın taban ve çevre mimarisini 3’üncü yüzyıla tarihlediklerini anlatan Özgen, şöyle konuştu:
“Buradan limana doğru uzanan caddeye bakan geçişleri ki bunlardan bazıları daha geç dönemde, Bizans Dönemi’nde yapıya farklı bir fonksiyon vererek kapatılmış durumdaydı, onları belgeleyerek orijinalin planına dair çalışmalara devam ettik ve hemen onun ardında geometrik motifli mozaik tabanı bulduk. Tabanın aynı yüzyıl içinde çöktüğünü ve mermer plakalarla restore edildiğini gözlemledik. Yapının diğer tarafında da yine geometrik desenli taban devam ediyor. Yapıya girmeden önce çok kapasiteli bir kanal zaten şu anda belirgin vaziyette yapı boyunca uzanıyor ve iç avluda da hamamın itinalı bir drenaj tahliye sistemi, kanal sistemi kendini gösteriyor.
Ebatlara bakıldığı zaman yapının, yönelimiyle yaşayan doku içine doğru uzanıyor. Geçtiğimiz yıla kadar burada sürdürdüğümüz çalışmalarla belli ipuçları ve belli içerikler, buluntular bunun hamam olabileceği görüşünü bize vermişti. Doğrudan hamamın altyapısına ve sütun sistemine yani taban altı ısıtma sistemine dair bulgularımız belirdi.”
Özgen, elde ettikleri ön bulgularla vardıkları sonucun doğru olduğunun net bir şekilde ortaya konulduğunu sözlerine ekledi.
Adramytteion Antik Kenti’nin Luwi kenti olduğu düşünülüyor
Adramytteion’un Lidya Dönemi’nde, M.Ö. 6’ıncı yüzyılda Lydia kralı Alyates’in oğlu Adramys tarafından kurulduğu düşüncesinin yanı sıra kentin Anadolu halklarından Luwi’ler tarafından kurulduğu ve isminin “Adra-Mudra” olduğu tezi de geçerliliğini koruyor.
Adramytteion kazıları Bergaz Tepe, Ören Meydanı ve Antik Liman olmak üzere üç ayrı noktada 2012 yılından bu yana devam ediyor. Bergaz Tepe’de yapılan sondaj çalışmaları sonucunda, tepede Bizans Dönemi’nden tarih öncesi döneme kadar uzanan kültür katlarını içeren nitelikte bir tabakalaşma olduğu tespit edildi.
