Kazakistan’ın Pavlodar bölgesindeki Bayanaul ilçesinde, Margulan Üniversitesi’nden arkeologlar tarafından yapılan kazılarda, 2.700 yıllık nadir bronz bıçaklar gün yüzüne çıkarıldı. Keşif, Erken Saka dönemine ait metalleri ve göçebe kültürleri anlamada büyük bir adım olarak değerlendiriliyor.
Toraygyr-7 Nekropolünde Tarihe Yolculuk
Kazı çalışmaları, Bayanaul Milli Parkı sınırları içindeki Toraygyr Gölü yakınlarında yeni keşfedilen Toraygyr-7 arkeolojik alanında gerçekleştirildi. Bu bölgede daha önce hiçbir kazı yapılmamış olması, buluntuların önemini artırıyor.
Margulan Üniversitesi Baş Küratörü Elena Tusheva’nın açıklamasına göre, bıçaklar yerel kaynaklardan elde edilen bronzla dökülmüş ve Erken Demir Çağı’na özgü tekniklerle işlenmiş. “Bu bıçaklar, bölgenin o dönemde ileri düzey metal işçiliği geliştirdiğini ve kültürel etkileşim içinde olduğunu gösteriyor,” diyor Tusheva.
Tasmola Kültürü ve Saka Halklarının İzleri
Kazı alanında sadece bıçaklar değil, aynı zamanda Tasmola kültürüne ait insan kalıntıları da bulundu. MÖ 7. ile 3. yüzyıllar arasında Orta Kazakistan’da yaşamış bu göçebe halk, özellikle “bıyıklı kurganlar” olarak bilinen ve astronomik hizalamalar içeren mezar yapılarıyla tanınıyor.
Kazıya katılan öğrencilerden Angelina Grishchenko, iskeletlerin iyi korunmuş olduğunu ve bu sayede cinsiyet, yaş ve bazı antropolojik özelliklerin belirlenebildiğini aktardı. Kazının derin katmanlarında ise daha da eski olan Andronovo kültürüne ait bir mezar bulundu. Bu durum, bölgede Tunç Çağı’ndan Demir Çağı’na uzanan kesintisiz bir kültürel sürekliliğe işaret ediyor.
Saka ve Tasmola Halkları Kimdi?
Sakalar, MÖ 8. ila 3. yüzyıllar arasında Orta Asya’da hüküm süren, savaşçı kimlikleri ve süslü mezar yapılarıyla tanınan İranî göçebe topluluklardı. Kazakistan’ın simgevi tarihi figürü olan “Altın Adam” da bu kültüre ait kabul edilir.
Tasmola kültürü ise genellikle erken Saka topluluklarıyla ilişkilendirilir ve yalnızca Kazakistan’a özgüdür. Gelişmiş mezar mimarisi, taş stelleri ve göksel hizalamalara dayalı mezar yerleşimleriyle dikkat çeker.
Kazakistan Arkeolojisine Yeni Bir Katkı
Margulan Üniversitesi, Bayanaul bölgesinde yürüttüğü uzun soluklu arkeolojik çalışmalarla ülkenin zengin tarihine ışık tutmaya devam ediyor. Bu son keşifler, Kazakistan’ın yalnızca bilimsel araştırmalar için değil, aynı zamanda kültürel turizm açısından da önemli bir merkez haline gelme potansiyelini ortaya koyuyor.
Kapak Görseli Kredi: Margulan Üniversitesi
