21 February 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Yerkapı Tüneli’nde keşfedilen Anadolu Hiyeroglif yazılar çözülüyor

Hititlerin başkenti Hattuşa’nın önemli yapılarından biri olan Yerkapı Tüneli’nde keşfedilen Anadolu Hiyeroglif yazılar çözülüyor.

Geçtiğimiz yıl Mardin Artuklu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Bülent Genç tarafından keşfedilen yazılar kök boya ile çizilmiş 3500 yıllık 249 adet simgeden oluşuyor.

Hattuşa Kazı Başkanı, Alman Arkeoloji Enstitüsünden Prof. Dr. Andreas Schachner, AA muhabirine, simgelerin yapımında kullanılan malzemeler ve dil bilimi açısından yürütülen çalışmalarda, 249 işareti altı gruba ayırdıklarını söyledi.

Bir grubun anlamının henüz çözülemediğini anlatan Schachner, diğer beş grubun ise taşıdığı anlamlar bir araya getirildiğinde tünelin inşasıyla ilgili kitabe olduklarını söyleyebildiklerini belirtti.

Prof. Dr. Andreas Schachner
Prof. Dr. Andreas Schachner

Schachner, tünelin batı ve doğu ucunda inşaat kitabesinin olduğuna işaret ederek, “Buradaki bir simgede ‘Arişadu’ şeklinde bir isim söz konusu. Bu ve ilerideki işaretleri bir araya getirdiğimizde ‘Burayı Arişadu yaptı’ anlamı çıkıyor.” dedi.

Tünelin batı tarafında da iki grup işaretin olduğuna dikkati çeken Schachner, şöyle devam etti:

“Bir grup henüz tam netleşmedi ama bir grubun anlamı belli oldu. Orada ‘Tuthaliya Dağı’ ve ‘yol’ işaretlerini birleştirmişler. Tuthaliya Dağı’nı Hitit metinlerinden biliyoruz. Tuthaliya Dağı, Hititlerin kutsal saydıkları bir dağ. O kadar önemli ki birkaç kral, kraliyet ismini oradan almış. Yol işareti ise ‘Tuthaliya’dan gelen yol’, ‘Tuthaliya Dağı’na giden yol’ ya da ‘Tuthaliya Dağı’nın içinden geçen yol’ anlamlarını taşıyabileceği düşünülüyor.

İşaretlerin bir tünelde bulunmasından dolayı benim hipotezim, Yerkapı’yı Tuthaliya Dağı ile eşleştirebilir miyiz veya suni olarak yapılmış bir Tuthaliya Dağı ile eşleştirebiliyor muyuz şeklinde, çünkü dışarıdan, özellikle ovadan bakıldığında Yerkapı, Hattuşa’nın en üst noktasında ve dolayısıyla her taraftan görünüyor. Kutsal bir mekana yakışır vaziyette yer almakta.”

Fotoğraf AA

Simgelerin Hitit dönemini anlama açısından önemli ipuçları verdiğini dile getiren Schachner, şunları kaydetti:

“Bu hiyeroglifler, bu tüneli yapan kişinin imzası, kitabesi, ‘ben yaptım’ gibi bir ifade olarak karşımıza çıkıyor ancak aynı zamanda şunu anlıyoruz; büyük bir ihtimalle Hitit dünyasında, Anadolu hiyeroglifleri yani bu resim yazısı, çivi yazısından çok daha fazla yaygındı. Gündelik hayatta da yaygındı. Çivi yazısı daha çok elit bir fenomen. Devletin kullandığı bir unsur ama hiyerogliflerle daha çok gündelik haberleşme, şehir içinde yönlendirme işaretleri gibi birçok şey tahmin edebiliyoruz.

Bu keşif bize Hitit dünyası hakkında, özellikle gündelik hayatla ilgili bazı ipuçları veriyor. Artık kazılarda özellikle duvarlardaki taşlara daha dikkatli bakmak durumundayız. Belki bir işaret bulabiliriz.”

Banner
Benzer Yazılar

Tarihi Urartulara dayanan Zernaki Tepe’de kale suru ortaya çıkarıldı

14 Ekim 2022

14 Ekim 2022

Van’ın Erçiş ilçesi Yukarı Işıklı mahallesinde yer alan Doğu Anadolu Bölgesi’nin tek ızgara planlı antik kenti Zernaki Tepe’de kale suru...

Sibirya’da daha önce bilinmeyen bir kültüre ait kurgan ortaya çıkarıldı

10 Ocak 2023

10 Ocak 2023

Sibirya Federal Üniversitesi’nden arkeologlar, daha önce bilinmeyen bir kültüre ait kurgan çok sayıda bronz alet ve eser ortaya çıkardılar. Keşif...

AlUla, Eski Arap Medeniyetlerinin Yaşayan Müzesi

4 Kasım 2020

4 Kasım 2020

Al Ula vahası, modern Tayma şehrinin yaklaşık 110 km güneybatısında ve Medine’nin 380 km kuzeyinde, yemyeşil Wadi Al-Qura veya “köyler...

Mahkeme, Kıbrıs Vadisi için verilen statü değişikliği kararını iptal etti

24 Nisan 2022

24 Nisan 2022

Ankara’nın doğa harikası Kıbrıs Vadisi için Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verdiği statü değişiklik kararını mahkeme iptal etti. Mimarlar...

Umman’da 5.000 yıllık Erken Tunç Çağı yerleşim alanı keşfedildi

3 Ocak 2023

3 Ocak 2023

Ummanlı arkeologlar, Al Gharyein arkeolojik alanında devam eden kazılarda 5 bin yıllık Erken Tunç Çağı yerleşim alanı keşfettiler. Al Gharyein...

İnsan Boyunda ki 500 yıllık Paralar Bitcoinle Benzeştirildi “Rai Taşları”

5 Haziran 2021

5 Haziran 2021

Dünyada çok az para sistemi, küçük Batı Mikronezya adası Yap’ta kullanılan rai taş halkalarından daha benzersiz ve ilgi çekicidir. Kireçtaşı levhalardan...

Kahire’den Mekke’ye giden Darb al-Hajj rotasında keşfedilen büyü ritüellerinde kullanılan eserler

11 Eylül 2023

11 Eylül 2023

1990’larda Kahire’den Mekke’ye giden eski Darb al-Hajj rotasında bulunan eserler, yeni yayınlanan bir araştırmaya göre büyü ritüellerinde kullanılmış olabilir. İsrail Eski Eserler...

II. Ramses’e Savaş Kaybettiren Taktiksel Hata

5 Şubat 2021

5 Şubat 2021

Tunç çağı döneminin iki süper gücü Hititler ile Mısırlılar arasında yapılan Kadeş Savaşı, dünya siyasi ve askeri tarihine damga vurmuştur....

İrlanda’nın Newgrange’ı Mısır piramitlerinden ve Stonehenge’den daha eski

3 Haziran 2021

3 Haziran 2021

Newgrange, İrlanda’nın Eski Doğusundaki Boyne Vadisi’nde bulunan 5.200 yıllık antik bir mezardır. Arkeologlar Newgrange’ı bir geçit mezarı olarak sınıflandırdılar, ancak Newgrange...

Louvre Müzesinden 38 Yıl Önce Çalınmış Olan Rönesans Zırhı Bulundu

8 Mart 2021

8 Mart 2021

Louvre Müzesinden 38 yıl önce çalınmış olan Rönesans zırhı ve tören kaskı nihayet bulundu. Louvre Müzesinden 38 yıl önce çalınmış olan...

Neandertaller’in Ölülerini Gömdüğüne Yönelik Kanıtlar Bulundu

13 Aralık 2020

13 Aralık 2020

Ölülerin gömülmesi Neandertaller tarafından mı uygulandı yoksa türümüze özgü bir yenilik mi? İlk hipotez lehine göstergeler var ancak bazı bilim...

Galler’de nadir, erken bir Orta Çağ mezarlığı ortaya çıkarıldı

3 Ocak 2024

3 Ocak 2024

Arkeologlar, 6. veya 7. yüzyıla ait olduğu tahmin edilen erken Orta Çağ mezarlığı buldular. Mezarlarda iyi korunmuş halde çıkarılan iskeletlerin...

Tahran ovasındaki metal işlemenin en eski kanıtları M.Ö. 5. binyıla kadar uzanıyor

31 Ocak 2023

31 Ocak 2023

İranlı bilim insanlarının gerçekleştirdiği çalışma; Tahran ovasındaki metal işlemenin en eski kanıtlarının M.Ö. 5. binyıla kadar uzandığını gösterdi. İranlı araştırmacı...

Klazomenai Antik Kenti’nde ilk defa mühür keşfedildi

20 Kasım 2022

20 Kasım 2022

12 İon Kent Devleti’nden biri olan Klazomenai Antik Kenti’nde sürdürülen arkeolojik kazılarda ilk defa kente ait kilden yapılmış mühür keşfedildi....

Porsuk Zeyve Höyük kazılarında Pers surlarına ulaşıldı

2 Ağustos 2022

2 Ağustos 2022

Demir Çağı’nda stratejik konumu ile önemli bir yerleşim alanı olan Porsuk Zeyve Höyük’te Pers alçı surlarına ulaşıldı. Geçtiğimiz kazı sezonunda...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]