Kuzey İskoçya’nın Orkney Adası’na, Avrupa’dan Tunç Çağı’nda başlayan göçlerin liderliğini kadınların yaptığına dair yeni kanıtlara ulaşıldı.
İskoçya’nın kuzey kıyısında yer alan Orkney Adası’nda elde edilen insan kalıntıları üzerinde yapılan antik DNA’nın genetik çalışmaları, Avrupa’nın yaklaşık 4500 yıl önce Tunç Çağı’na girmesiyle bölgeye başlayan göçlere ağırlıklı olarak kadınların başı çektiği ortaya çıktı.
Arkeolojik ve genetik araştırmacılar, uzak kuzey Westray adasındaki Links of Noltland bölgesinden insan kalıntılarını incelediler ve Orkney Adası’na Erken Tunç Çağı döneminde büyük çaplı göç yaşadığı sonucuna vardılar.
Orkney’i ilk ziyaret edenlerin muhtemelen Hint-Avrupa dillerini konuşan ve kısmen Karadeniz’in kuzeyindeki bozkır topraklarında yaşayan neolitik dönem atalarının genlerini taşıdıklarına inanıyorlar.
Uzmanlar, bu insan göçünün Erken ve Orta Tunç Çağı’nda Büyük Britanya ve Avrupa’nın geri kalanında neler olduğunu yansıttığını söylüyor.
Edinburgh Üniversitesi Usher Enstitüsü’nde insan genetiği profesörü Jim Wilson, “Orkadian Neolitik erkek genetik soyunun, genomun geri kalanının %95’inin göç eden kadınlarla değiştirilmesine rağmen, Bronz Çağı’na kadar en az 1000 yıl sürdüğünü keşfetmek kesinlikle büyüleyici” dedi.
Üniversitenin evrimsel genomik araştırma merkezinin direktörü Profesör Martin Richards şunları ekledi: “Bu araştırma, Avrupa tarih öncesindeki en önemli olaylardan biri olan Neolitik’in nasıl sona erdiği hakkında hâlâ ne kadar çok şey öğrenmemiz gerektiğini gösteriyor.”
Avrupa’nın çoğunda, Tunç Çağı arifesinde hayvan yetiştiricilerinin genişlemesine genellikle erkekler öncülük ediyordu.
Ancak , araştırmacılar Orkney’de tam tersini buldular. Tunç Çağı’na yeni gelenler çoğunlukla kadınlardı.
Araştırmacılar, adalardaki çiftliklerin uzun vadeli istikrarı ve kendi kendine yeterlilikleri nedeniyle Orkney’nin çok farklı olduğuna inanıyor; genetik veriler, Neolitik’in zirvesinin erkek egemenliğinde olabileceğini düşündürüyor.
Neolitik dönemin sonuna doğru Avrupa çapında bir durgunluk vurduğunda, Orkney çiftçileri benzersiz bir şekilde daha zorlu zamanlara dayanmış ve yeni gelenler geldikçe nüfus üzerindeki kontrollerini sürdürmüş olabilirler.
Bu, Orkney’nin uzun zamandır varsayıldığından çok daha az yalıtkan olduğu anlamına gelir. Uzmanlar, birçok nesil boyunca yerli erkeklerin güneyden yeni gelenlerle uzun bir entegrasyon dönemi olduğunu söylüyor.
Araştırma Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayınlandı.
