Ordu’nun Fatsa ilçesinde , Roma İmparatoru III. Gordianus (MS 239) dönemine ait mil taşı bulundu.
1800 yıllık mil taşının, uzun yıllar cami cemaati ve vatandaşlar tarafından oturma yeri olarak kullanıldığı belirlendi.
Olay, Fatsa Cahit Zarifoğlu Lisesi edebiyat öğretmeni Aydın Bal’ın ihbarı sonucu ortaya çıktı.
Fatsa Belediyesi Kültür Müdürü Cevat Erbil ve Ordu Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Seçkin Evcim, taşın Roma dönemine ait bir mil taşı olduğunu tespit etti.
Taş üzerindeki yazıt, Marmara Üniversitesi’nden epigrafi ve dilbilim uzmanı Prof. Dr. Hüseyin Sami Öztürk tarafından çevirisi yapıldı . Taş yazıtta, imparatorun adının onurlandırıldığı ve bu yolun imparator tarafından yeniden inşa edildiği görülmüştür.
Doç. Dr. Seçkin Evcim, taşın Roma döneminde Bolaman-Yalıköy arasında doğal liman yolu yapımı için dikildiğini düşündüklerini belirterek, “Bu yolun ikinci milinde bulunan taş, Bolaman-Yalıköy arasında doğal liman yolu yapımı için dikilmiş. Maalesef taş orijinal yerinde değilmiş; 1970’li yıllarda caminin temeli atılırken bulunmuş ve daha sonra yana yatırılarak oturma yeri olarak kullanılmış.” dedi.
Antik Dünyanın Önemli Taşları: Roma Mil Taşları
“Milliarium” olarak bilinen Roma mil taşları, Roma İmparatorluğu’nun geniş yol ağı boyunca önemli işaretler olarak hizmet ediyordu. Bu taş işaretler, en yakın kasabaya veya şehre olan mesafeyi gösteriyordu ve gezginlerin geniş ve karmaşık Roma yolları sisteminde yollarını bulmalarına yardımcı oluyordu.
Genellikle bir Roma mili (yaklaşık 1.480 metre veya 4.850 fit) aralıklarla yerleştirilen bu kilometre taşlarına, bir sonraki varış noktasına olan mesafe, yolun adı ve bazen de imparatorun veya yolu inşa ettiren yetkilinin adı gibi bilgiler yazılırdı.
Mil taşları yalnızca seyahat ve ticareti kolaylaştırmakla kalmadı, aynı zamanda vergilendirme ve askeri lojistik için mesafeleri ölçmenin bir yolu olarak imparatorluğun yönetiminde de rol oynadı. Bu mil taşlarının çoğu günümüze ulaşmış olup antik Roma’nın mühendisliği, kültürü ve tarihi hakkında değerli içgörüler sunmaktadır.
Genel olarak Roma dönüm noktaları, Roma altyapısının gelişmişliğinin ve antik dünyanın bağlantısı üzerindeki etkisinin bir kanıtıdır.
Mil Taşlarının Özellikleri
Genellikle dayanıklı ve işlenebilir olması nedeniyle mermerden yapılırlardı.
Üzerlerine Roma’ya olan yolun uzaklığı, imparatorun adı, yolun yapım veya onarım tarihi gibi bilgiler kazınmıştı.
Bazı mil taşlarının üzerinde imparatorun portresi veya yol tanrısı sayılan Merkür’ün heykeli gibi semboller yer alıyordu.
Dikdörtgen veya silindirik olabilirler.
