Kudüs kentinde üzerinde İbranice isimler ve bir dizi rakamlar kazınan 2000 yıllık taş tablet keşfedildi.
Muhasebe kayıtlarını içerdiği kabul edilen yazıt kireç taşı üzerine kazınmıştır.
Keşif, Kudüs Surları Milli Parkı içinde, Davut Şehri’nde İsrail Eski Eserler Kurumu tarafından gerçekleştirildi.
Yazıtın kısmen korunmuş yedi satırını inceleyen ekip, yanlarında harfler ve sayılar yazılmış parçalı İbranice isimler okudu. Örneğin, bir satırda ‘Shimon’ adının sonu ve ardından İbranice mem harfi ve diğer satırlarda sayıları temsil eden semboller görüldü.
Okunan İbranice mem harfi, ma’ot’un (İbranice ‘para’ anlamına gelir) kısaltması veya reva’im’in (İbranice’de ‘çeyrekler’ anlamına gelir) kısaltması olan resh harfi ile işaretlenmiş ekonomik değerlerdir.
İsrail Eski Eserler Kurumu adına Kazı Direktörü Nahshon Szanton’un Bar Ilan Üniversitesi’nden Epigraf Prof. Esther Eshel ile birlikte ‘Atiqot’ adlı arkeoloji dergisinde yayınlanan yakın tarihli bir makalede, Kudüs ve Bet Shemesh’te şimdiye kadar benzer dört İbranice yazıtın belgelendiği, hepsinin benzer taş levhalara oyulmuş ve Erken Roma dönemine tarihlenen isimleri ve sayıları işaretlediği belirtiliyor. Ancak bu, o dönemde Kudüs şehrinin sınırları içinde bugüne kadar ortaya çıkarılan ilk yazıttır.
Araştırmacılara göre, yazıt keskin bir aletle bir tebeşir taşı (qirton) levha üzerine oyulmuştur. Görünüşe göre, taş levha başlangıçta Erken Roma döneminde Kudüs ve Yahudiye’de yaygın olarak kullanılan bir ossuary (mezar sandığı) olarak kullanılmıştır
Ossuarlar (MÖ 37 – MS 70) genellikle şehir dışındaki mezarlarda bulunur, ancak varlıkları şehir içinde, belki de yerel bir zanaatkarın atölyesinde veya mağazasında satılan bir mal olarak belgelenmiştir.
İlgi çekici buluntu, Hac Yolu boyunca yer alan aşağı şehir meydanında keşfedildi. Yaklaşık 600 metre uzanan bu yol, şehir kapısını ve Davut Şehri’nin güneyindeki Siloam Havuzu alanını Tapınak Dağı ve İkinci Tapınak’ın kapılarına bağladı ve esasen o zamanlar Kudüs’ün ana caddesi olarak hizmet etti. Bu eşsiz keşif, bölgede ortaya çıkarılan benzer bulguları birleştiriyor ve bölgenin ticari doğasını kanıtlıyor.
Yazıtın kazındığı taş tablet, 19. yüzyılın sonunda Stepped Caddesi boyunca tüneller ve çukurlar kazıyan İngiliz arkeologlar Bliss ve Dickie tarafından kazılan bölgedeki önceki bir kazının tünelinden çıkarıldı. Yazıt orijinal arkeolojik bağlamından çıkmış olsa da, yazıtın türüne, taş levhanın türüne ve diğer çağdaş yazıtlara benzerliğine bağlı olarak, İkinci Tapınak döneminin sonundaki Erken Roma dönemine tarihlendirmek mümkündü.
Araştırmacılara göre, “2 yıl önce burada yaşayan Kudüs sakinlerinin günlük yaşamları bu basit nesnede ifade ediliyor. İlk bakışta, isimlerin ve numaraların listesi heyecan verici görünmeyebilir, ancak tıpkı bugün olduğu gibi, makbuzların geçmişte de ticari amaçlarla kullanıldığını ve böyle bir makbuzun bize ulaştığını düşünmek, kutsal Kudüs kentindeki günlük hayata bir bakış sağlayan nadir ve sevindirici bir bulgudur. “
Szanton ve Prof. Eshel’e göre, “Meydanın alanda korunan devasa döşeli taşlarının mimari ve somut alanının birleşimi ve bu alanda ölçüm masası ve yeni yazıt gibi küçük buluntuların keşfi, antik Kudüs’te var olan canlı merkezlerden birinde inanılmaz derecede eşsiz arkeolojik bulmacanın parçalarını yeniden inşa etmemizi sağlıyor. Her bilgi parçası ve kesinlikle eski bir yazıt, şehrin tarihine yeni ve büyüleyici bir boyut katıyor” dedi.
Kapak fotoğraf: Eliyahu Yanai, Davut Şehri
