Eski çağlarda ölüler sahip oldukları canlı cansız varlıkları ile birlikte gömülüyorlardı. Ölü hediyesi olarak konulan sunular kültürlere göre değişiklik gösteriyordu.
Ölü hediyeleri, bazı kültürlerde ölen kişinin diğer yaşamında ona yardımcı olması için sunulurken bazı kültürler de yeniden dünyaya geldiğinde sevdiği şeylerle uyanması yalnızlık çekmemesi için konulmaktaydı.
Ölü hediyeleri incelendiğinde ölen kişinin cinsiyetine, yaptığı işe ve de kişinin sosyal ve ekonomik durumuna göre farklılıklar göstermekteydi.
Çoğunlukla ölü hediyeleri kolye, bilezik, yüzük küpe gibi takılar, idoller, yaşarken kullandığı eşyalar, silah ve av gereçleri, az da olsa değerli maden parçalarından oluşmaktaydı.
Urartulunun mezarı ilkleri ortaya çıkardı.
Van ve çevresinde hakimiyet süren Demir Çağı medeniyetlerinden Urartular’ın izlerini taşıyan Van’ın Gürpınar ilçesindeki Çavuştepe Kalesi ve kuzey kısmındaki nekropol alanında yapılan kazılarda ortaya çıkarılan Urartulunun mezarında ilginç ölü hediyeleri bulundu.
Urartu dönemine ait ölü gömme ölü sunu materyalleri hakkında bilgiler veren Çavuştepe Kalesi ve kuzey kısmındaki nekropol alanında keşfedilen mezarda 4 at, sığır ve küçükbaş hayvanıyla gömüldüğü görüldü.
Kazı başkanlığını yapan Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu AA muhabiri Mesut Varol konu ile ilgili şunları söyledi.
“Burası Urartu ölü gömme geleneği hakkında hep ilkler yaşattı. Bugün de o ilklerden biriyle karşı karşıyayız. Uzman ekibimizle yürüttüğümüz çalışmalarda in-situ (ilk konulduğu şekliyle) halinde bir mezarla karşılaştık. Bir insanın 4 at, sığır ve küçükbaş hayvanıyla gömüldüğünü gördük. Hemen yanında seramik parçaları ele geçti. Burada şimdiye kadar hiç rastlamadığımız bir hazneli kandille karşılaştık. Aydınlatmayla ilgili de önemli ipuçları veriyor.” diye konuştu.
Yeni bulunan alanın kazı ekibini heyecanlandırdığını ifade eden Çavuşoğlu, “Bir insanın atlarıyla birlikte gömülmesi ve in-situ halinde bulunması ilk olarak karşılaştığımız bir durum. Çalışmalarımız devam ediyor. Soyluluğunun ne derece olduğunu ilerleyen günlerde ortaya çıkarmış olacağız. Dört atıyla gömülen insanın önemli biri olduğunu gösteriyor. Atlarla ilişkisi olan, yönetici sınıf ya da askeri üst düzey kişi olduğunu düşünüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Urartu ölü gömme geleneğinde şimdiye kadar rastlanan ilk buluntu
Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hakan Yılmaz da “Bu sene ilginç bir buluntuyla karşılaştık. Kişinin atlarıyla gömülü olması ilginç bir durum. 4 at var. İkisinin kafatası sağlam. İkisinin de alt çeneleri var. Mezarın hemen yanında insan kafatası ve kemikler var. Onların yanında da sığır kemikleri var. Bireyin hayvanlarıyla beraber gömüldüğünü anlıyoruz. Urartu ölü gömme geleneğinde şimdiye kadar rastladığım ilk buluntu. Bu mezar önemli bir kişiye ait. Bizi çok şaşırtan bir durum. Kemikleri laboratuvarda analiz edeceğiz.” dedi.
Mezarda kaliteli seramik parçaları bulundu
Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hanifi Biber ise burada farklı bir ölü gömme adetiyle karşı karşıya olduklarını dile getirerek, şu bilgileri verdi:
“Dikkatimi çeken mezarın yanındaki çömlek parçaları. Çok kaliteli. Van Müzesi’nde çok kaliteli seramikler var, bu da onlara benziyor. Çok küçük ve yonca ağızlı testi gibi görünüyor. Mezar henüz tam açılmadı, başka buluntular da gelebilir. Dolayısıyla gerek atlarıyla gerekse de seramiklerin kalitesi itibarıyla sıradan bir insan olmadığını ve yönetici olma ihtimalinin yüksek olduğunu gösteriyor.”
