Hepimizin mutlaka kullandığımız ve sonrasında herhangi bir nedenle atmaya kıyamadığımız duygusal bağ kurduğumuz eşyalarımız olmuştur.
Eşyalarla kurduğumuz duygusal bağın sadece günümüz insanına ait bir psikolojik durum olmadığına dair yeni düşünceler ortaya atıldı.
Psikolog Özkaya; “Eşyaya bağımlılık hem psikolojik hem de fizyolojik bir hastalıktır”
Üzerimizde iz bırakmış bir eşyanın kaybolması ya da onu atmak zorunda kalmamız bazen duygusal anlar yaşamamıza yol açar.
Öyle ki; bazı insanlarda bu duygusal yıkıma kadar yol açabilir.
Eşya ile duygusal bağ kurma konusunda Medicana Hastanesi Psikoloğu Kerime Begüm Özkaya, “kişilerin herhangi bir objeye veya nesneye aşk derecesinde bağımlı olabileceklerini” belirterek “Örneğin, oyuncağa, arabaya, oyuncak bebeğe, giysiye, çantaya hiç fark etmez insanların çeşitli bağımlılıkları gelişebiliyor. Bağımlılık hastalığı kişinin dürtülerini kontrol edemeyerek biraz önce de dediğimiz gibi sigaraya, maddeye alkole, bir nesneye, olguya ve objeye muhtaç hale gelmesi bunları aşırı isteme halidir. Bağımlılık alışkanlığı son evresidir. Bizim için bağımlılık düzeyi bağımlı olunan nesneye, objeye her neyse hiç fark etmez sıklığı ve düzeyi çok önemlidir. Aynı zamanda bağımlılık hem psikolojik hem de fizyolojik bir hastalık olarak karşımıza çıkmaktadır” diye konuştu.
Eşya ile duygusal bağ kurma Demir Çağı’nda da Görülmüş Olabilir
İskoç tepe yerleşimi Broxmouth’taki bir demir çağı yuvarlak evinin duvarları arasında kemik kaşıklar ve oyun parçalarının yanı sıra yıpranmış öğütme taşları bulunmuştu.
Antiquity dergisinde yazan York Üniversitesi’nden arkeolog Dr Lindsey Büster, bu buluntuların günümüzde görülen eşyalarla ile duygusal bağ kurma psikolojisine bir örnek teşkil edebileceğini ifade etti.
Büster, eşyaların konumlarının açıkça bir kaza olmadığını, düşük değerlerinin ise değerinden dolayı kaldırılmadığı anlamına geldiğini söyledi. Bunun yerine, duygusal nedenlerle artık ihtiyaç duyulmasa veya sevilmese bile “sorunlu şeyler” olarak adlandırdığı şeyler olabileceğini söyledi.
“İnsanların ölülere öbür dünyaya eşlik edecek mezar eşyaları gibi şeyler var. Bunlar, belirli yerlerde bedensiz bırakılan, insanların belki tanrılara armağan olarak yorumladığı ya da koruma için saklandığı gerçekten parlak nesneler” diyen Büster, “Ama bir de bu eserler kategorisi var – ölülere mutlaka eşlik etmesi gerekmeyen bu küçük nesne önbellekleri ve bunlar yüksek maddi değere veya egzotik kaliteye sahip değiller ama açıkçası sadece çöp de değiller. Çok kasıtlı olarak yatırıldılar” dedi.
Büster, demir çağındaki gömme ayinlerinin, içine sorunlu eşyaları koyacak bir mezarın nadiren bulunduğu anlamına geldiğini, bu yüzden, yuvarlak evlere farklı şekillerde dahil edildiğini düşündüğünü kaydetti.
İnsanlarla modern toplumda ölüm, keder ve yas hakkında konuştuktan ve sıradan nesnelerden ne kadar çabuk ayrılmanın zorlaştığını duyduktan sonra farkına vardığını söyledi.
“Birdenbire yapboz bir araya gelmeye başladı.”
Büster, mezarların daha yaygın olduğu toplumlarda sorunlu eşyaların yaşayan akrabalar tarafından tutulmuş olabileceğini, ancak bazılarının ölülerle birlikte gömülmüş olabileceğini ve bazı mezar eşyalarına yeni bir bakış açısı sunabileceğini öne sürdü. Olası bir örnek, tarih öncesi mezarlarda bulunan ancak İskoç Sınırlarındaki bir demir çağı evinin duvarlarında da bulunan tırnak temizleyiciler gibi aletlerdi.
Büster, sorunlu şeyler fikrinin bugün için geçerli olduğunu ve geçmişin insanlarıyla bir bağ oluşturduğunu sözlerine ekledi.
“Herkesin tavan arasında – ya da dolapta ya da yatağın altında – ne yapacaklarını bilemedikleri ama atmaya hazır olmadıkları bir kutu eşya vardır. Belki ölen bir akrabaya aittir. Belki… artık var olmayan kendi sosyal kişiliğimize aittir” dedi.
Gerçekten de Büster, Canterbury’deki bir Roma mezarlığında iki yetişkinin mezarında bulunan ahşap kınında küçük bir kılıcın, merhumun en sevdiği çocukluk oyuncağı olabileceğini söyledi.
Büster, yeni bakış açısının kendi mücadelelerimizi de bağlama oturtabileceğine değinerek “İnsanlar bu tür şeylerle uğraşmakta her zaman sorun yaşadılar. İsveç’teki ölüm temizleme uygulamasının toplumun bu muammayı çözmeye çalıştığı yollardan biri idi.”
Çalışmaya dahil olmayan Leicester Üniversitesi’nde arkeoloji profesörü Dr Sarah Tarlow, araştırmanın nesnelerin sadece pratik veya sembolik işlevleri için değil, aynı zamanda çoğu zaman kendilerine özgü ve kişisel anlamları için de önemli olduğunu vurguladı.
Tarlow ayrıca şunları ekledi açıklamasına; “Güç ve statü ile ilgili olmayan ve din ve kültürel kimlikle ilgili olmayan daha sonraki tarihöncesine bakmanın güzel bir yolu. Bu, insanlar arasındaki çok güzel olan duygusal bağlarla ilgili” dedi. “Sanırım bu, Demir Çağı insanlarını üç boyutlu olarak hayal etmemize yardımcı oluyor, birbirleriyle karmaşık ilişkileri olan insanları hissediyor… tıpkı bizim yaptığımız gibi.”
