Alicante Üniversitesi (UA) ve Zaragoza Üniversitesi (Unizar) araştırma ekibi, İber Yarımadası’nın en büyük kaya sanatı alanlarından biri olan Cova de les Dones’te yazıtlı bir Roma tapınağı keşfetti. Bu buluntu, on beş Roma yazıtı ve İmparator Claudius dönemine ait bir sikke içeriyor.
Tavandaki Çatlakta Sikke Bulundu
Araştırmacılar, İspanya’nın Valensiya kentindeki Millares’te bulunan Cova de les Dones’te, mağaranın girişine 200 metreden fazla uzaklıkta yer alan derin bir odada dikkate değer bir Roma tapınağı ortaya çıkardı. Ekip, bu alanda yaklaşık on beş Roma yazıtı ve MS 1. yüzyıla tarihlenen bir madeni para belgeledi. Tavandaki çatlakta bulunan bu sikke, sitenin ritüel amaçlı kullanıldığını gösteriyor.
Önceki Çalışmalarla Bağlantı
Bu keşif, 2023 yılında Antiquity dergisinde yayımlanan ve mağarada bulunan yüzlerce kaya sanatı motifini ortaya koyan önceki bir çalışmaya dayanıyor. Uzmanlar, Cova de les Dones’un teknik çeşitliliği ve tasvir sayısı sayesinde İber Yarımadası’nın doğu Akdeniz kıyısındaki en önemli Paleolitik alanlardan biri olduğunu vurguluyor.
Arkeolojik Önemi
Son bulgular, sitenin tarih öncesi dönemden Roma dönemine kadar sürekli kullanımına dair kanıtlar sunarak arkeolojik önemini artırıyor. Paleolitik kaya kutsal alanı olarak bilinen bu yer, İberya döneminde yeniden kullanıma girmiş ve Roma kültürü tarafından tanınmıştır. Mağaranın ilk belgelenmiş keşifleri 18. yüzyıla kadar uzanıyor.
Roma Kullanımına Dair Kanıtlar
1960’lardan beri Demir Çağı seramikleri bu alanı İber kutsal alanı olarak sınıflandırıyor. Ancak, Roma kullanımına dair arkeolojik kanıtlar sınırlıydı. Mağaranın derinliklerinde bulunan yazıtlar, Romalılar tarafından sürekli veya yeniden kullanıldığını gösteren ikna edici kanıtlar sunarak, bu kutsal alandaki kültürel uygulamaların devam ettiğine dair anlayışı güçlendiriyor.
Cova de les Dones’deki Araştırmalar Devam Ediyor
Cova de les Dones, İber Yarımadası’nda belgelenen Roma yazıtlarının bulunduğu en derin alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Ancak, araştırmalar henüz erken aşamalarda. Mağaranın yalnızca %20’si kapsamlı bir şekilde analiz edildi ve Roma yazıtları hala inceleniyor. Ayrıca, bazı alanlar henüz keşfedilmedi. Bu durum, arkeologların gelecekte daha fazla keşif yapma olasılığını artırıyor.
Sonuç ve Gelecek Araştırmalar
Cova de les Dones’teki Roma kutsal alanının keşfi, Valensiya Topluluğu’ndaki arkeolojik araştırmalarda önemli bir dönüm noktasını temsil ediyor. Bu buluntu, sitenin ritüel kullanımının farklı tarihsel dönemlerdeki sürekliliğini doğrulamakla kalmıyor. Aynı zamanda bölgedeki İber ve Roma kültürleri arasındaki etkileşimi incelemek için yeni fırsatlar sunuyor. Araştırmalar ilerledikçe, daha fazla bulgunun bu yeraltı kutsal alanının sembolik ve dini önemine dair anlayışımızı derinleştirmesi bekleniyor.
DONARQ Projesi ve Araştırma Ekibi
Cova de les Dones’teki arkeolojik çalışma, bu kaya kutsal alanını tarihsel bağlamında analiz etmeyi amaçlayan DONARQ projesinin bir parçasıdır. Araştırmayı, Alicante Üniversitesi’nde Tarih Öncesi profesörü Virginia Barciela González, Zaragoza Üniversitesi’nde Tarih Öncesi profesörü Aitor Ruiz-Redondo ve Valencia Bölge Kültür Departmanı’ndan arkeolog Ximo Martorell Briz yürütmektedir.
Kapak fotoğrafı: A. Ruiz-Redondo, V. Barciela & X. Martorell
