Anadolu’da yaşayan avcı-toplayıcı kültür dönemi insanlarının yaşantıları ile ilgili maddi varlıklara son arkeolojik kazılar ile daha çok ulaşılmaya başlandı.
Göbeklitepe, Karahan Tepe, Nevali Çori ve Çayönü kazıları prehistorik döneme ışık tutarken, İkizini, Palanlı, Dülük, Şarklı, Barak ve Kahramanmaraş Direkli Mağarası’nda paleolitik döneme ait bulgular elde ediliyor.
14.500 yıllık tarım aletleri
Paleolitik döneme ışık tutan yerlerden birisi olan Direkli Mağarası’nda yapılan bu yılki çalışmalarda 14.500 yıllık tarım aletlerine ulaşılması heyecan yarattı.
Kahramanmaraş Onikişubat ilçesine bağlı Döngel Mahallesi’nde yer alan Direkli Mağarası’nda kazı çalışmalarını yürüten ekibin başkanı Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cevdet Merih Erek, bölgenin Göbeklitepe’nin biraz daha öncesi döneme ait bir yerleşim yeri olduğunu belirtti.
Doç. Dr. Cevdet Merih Erek, AA muhabiri İzzet Mazı’ya elde edilen bulgular ile ilgili şunları söyledi.
Kazılar sonucu çakmaktaşı veya çörtten yapılmış, 1 santimetre uzunluğunda, yarım santimetre genişliğinde küçük taş aletler olarak tanımlanan onlarca mikrolitik alete ulaştık. Bu aletlerin bitkilerin kesilmesi için kullanılıyordu.
Yarım ay diye de tabir edilen buluntuların 10-15’inin geyik boynuzu ya da kavisli bir kemik içerisine yerleştirilip orak gibi kullanıldığına dikkat çeken Erek,
“Elde ettiğimiz buluntular o dönemin insanının yaşantısı için önemli ve vazgeçilmez aletlerdir. Orak dediğimizde akla hemen tarım gelir ama burada böyle tarımsal bir aktivasyon yok. Bunun yerine yabani bitkilerin toplanılmasına ilişkin bir aktivite var. Dönem insanının bu aletlerle yabani bitkileri topladığını ve bunları da besin zincirinde kullandığını söylememize imkan tanıyan deliller var. Çünkü yarım ay şeklindeki aletlerle birlikte az sayıda da olsa yabani tohumlu bitkilerin öğütüldüğünü veya bunlarla ilgili birtakım işlemlerin gerçekleştirildiğini gösteren öğütme taşlarımız var” dedi.
Direkli Mağarası
Direkli Mağarası, Kahramanmaraş ili’nin 38 km kuzeybatısındaki Döngel köy sınırları içinde bulunmaktadır.
Direkli Mağarası’nın ağız kısmı güneye bakmasından dolayı soğuklara karşı güvenlikli bir yerdir. Bu konumu ile mağara, paleolitik dönem insan yaşantısına ait bulgulara ev sahipliği yapmaktadır.
Mağara, 1958 yılında keşfedildi. 1959 yılında deneme açması yapıldı.
Mağara içerisinde Paleolitik Çağ’a tarihlenen tabakanın buluntuları arasında çakmaktaşından yapılmış dilgi-çakılar, deliciler, kalemler, kazıyıcılar ve çekirdekler ele geçirilmiştir.
Üst Pleistosen döneme konulan et, ot yiyici ve kemiricilerden oluşmuş bir hayvan grubuna ait diş ve iskelet kalıntıları bulunması mağaranın önemini daha çok attırmıştır.
