İsrail’deki 17 arkeolojik alanda 21 yıkım katmanını, yanmış kalıntılarda kaydedilen dünyanın manyetik alanının yönünü ve / veya yoğunluğunu yeniden yapılandırarak doğru bir şekilde tarihlendirmeyi başaran araştırmacılar, Yahuda Krallığı’na karşı Mısır, Arami, Asur ve Babil askeri seferlerinin İncil’deki anlatımlarını da doğruladılar.
Bulgular, AU ve İbrani Üniversitesi tarafından farklı ülkelerden ve disiplinlerden 20 araştırmacının katıldığı ortak bir çalışmada elde edildi.
Araştırmacılar, çalışmanın sonucunda ayrıca; Aram-Şam Kralı Hazael’in ordusunun, İbranice İncil’de yıkımı belirtilen Filistlilerin Gath’ına ek olarak, Tel Rehov, Tel Zayit ve Horvat Tevet gibi birkaç şehrin yıkılmasından sorumlu olduğunu gösterdiğini belirlediler. Aynı zamanda, çalışma, Hazael’in Tel Beth-Shean’ı yok eden fatih olduğu yönündeki hakim teoriyi de çürütüyor.
Jeomanyetik bulgular, Negev’deki şehirlerin, Kudüs’ün ve Yahuda Krallığı’nın Babilliler tarafından tahrip edilmesinden yararlanan Edomitler tarafından tahrip edildiğini ortaya koydu.
Araştırma ekibi, çalışmada ısıtıldığında veya yakıldığında, yangın anında manyetik alanı kaydeden manyetik mineraller içeren arkeolojik bulgular kullandılar.
İsrail’deki 17 bölgede ortaya çıkarılan arkeolojik bulguları bu yöntemle analiz eden ekip, eski yazıtlardan ve İncil’den elde edilen tarihi bilgilerin yanı sıra, 21 yıkım katmanında kaydedilen manyetik alanları yeniden yapılandırdılar.
Yoav Vaknin, “Manyetik alanın yoğunluğundaki ve yönündeki benzerliğe veya farklılığa dayanarak, aynı askeri kampanya sırasında belirli alanların yakıldığını iddia eden hipotezleri doğrulayabilir veya çürütebiliriz. Dahası, radyokarbon tarihleme yöntemine benzer şekilde bilimsel bir tarihleme aracı olarak hizmet edebilecek zaman içinde alan yoğunluğunun bir varyasyon eğrisini oluşturduk” diye konuştu.
Yeni tarihleme yöntemi Yahuda Krallığı’nın son dönemi üzerindeki tartışmalara noktayı koyuyor.
Yeni tarihleme yönteminin ortaya koyduğu en ilginç bulgulardan biri, Yahuda Krallığı’nın sona ermesiyle ilgilidir. Prof. Erez Ben Yosef, “Yahuda Krallığı’nın son günleri geniş çapta tartışılıyor. Bazı araştırmacılar, arkeolojik kanıtlara dayanarak, Yahuda’nın Babilliler tarafından tamamen yok edilmediğini savunuyorlar.
“Kudüs ve Yahudiye eteklerindeki sınır şehirleri ortadan kalkarken, Negev’deki diğer kasabalar, güney Yahudiye Dağları ve güney Yahudiye eteklerinde neredeyse hiç etkilenmeden kaldı. Şimdi, manyetik sonuçlar bu hipotezi destekliyor ve Babillilerin Yahuda’nın nihai ölümünden yalnızca sorumlu olmadıklarını gösteriyor.
Prof. Oded Lipschits, “Yeni tarihleme aracı benzersizdir çünkü kesin yıkım tarihleri tarihsel kaynaklardan bilinen sitelerden gelen jeomanyetik verilere dayanmaktadır. Kesin tarihsel bilgileri gelişmiş, kapsamlı arkeolojik araştırmalarla birleştirerek, manyetik yöntemi güvenilir bir şekilde demirlenmiş kronolojiye dayandırabildik” dedi.
Çalışma, Proceedings of the National Academy of Sciences’da yayınlandı ve TAU Arkeoloji Enstitüsü’nden Prof. Erez Ben-Yosef ve Prof. Oded Lipschits ve İbrani Üniversitesi Yer Bilimleri Enstitüsü’nden Prof. Ron Shaar tarafından denetlenen Yoav Vaknin’in doktora tezine dayanıyor.
Kapak fotoğrafı Yoav Vaknin
Kaynak phys.org
