26 November 2022 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Araştırmacılar, ilk Neandertal ailesine ulaşmayı başardı.

Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü‘nden araştırmacılar tarafından yönetilen uluslararası bir ekip, Sibirya’daki uzak bir Neandertal topluluğundan on üç bireyin genomunu sıralamayı başardılar. Çalışmanın sonucunda bir baba ve genç kız eşleşmesi gerçekleşti. Böylece, ilk defa bir Neandertal ailesine ulaşılmış oldu.

İlk Neandertal taslak genomu 210 yılında Enstitü tarafından yayınlandı. O günden bu yana araştırmacılar Avrasya’daki 14 farklı arkeolojik alandan 18 genom daha sıralamayı başardılar.

Neandertallerin sosyal yapısını keşfetmek için araştırmacılar, dikkatlerini, ünlü Denisova Mağarası’ndaki Denisovan hominin kalıntılarının keşfi de dahil olmak üzere, daha önce antik DNA araştırmaları için çok verimli olan bir bölge olan güney Sibirya’ya çevirdiler. Bu bölgede yapılan çalışmalar sırasında Denisovalı bir babaya ve Neandertal annesine sahip bir çocuğun bulunması, Neandertallerin ve Denisovalıların yüz binlerce yıldır bu bölgede bulunduğunu ve Neandertallerin ve Denisovalıların birbirleriyle etkileşime girdikleri bilgisine ulaşılmasını sağladı.

Yeni çalışmada, araştırmacılar Denisova Mağarası’na 100 kilometre mesafedeki Chagyrskaya ve Okladnikov Mağaraları’ndaki Neandertal kalıntılarına odaklandılar. Neandertaller yaklaşık 54.000 yıl önce bu bölgeleri işgal ettiler ve potansiyel olarak çağdaş birçok Neandertal kalıntısı birikintilerinden kurtarıldı.

Araştırmacılar, 17 Neandertal kalıntısından DNA’yı başarıyla aldılar – tek bir çalışmada şimdiye kadar sıralanan en fazla sayıda Neandertal kalıntısı oldu.

Chagyrskaya Mağarası, son 14 yılda Rusya Bilimler Akademisi Arkeoloji ve Etnografya Enstitüsü’nden araştırmacılar tarafından kazılmıştır. Birkaç yüz bin taş alet ve hayvan kemiğinin yanı sıra, bu fosil insanların sadece bölgede değil, dünyada da en büyük topluluklarından biri olan Neandertallerin 80’den fazla kemik ve diş parçasını da ele geçirdiler.

Chagyrskaya Cave
Chagyrskaya Cave © Bence Viola

Chagyrskaya ve Okladnikov’daki Neandertaller, mağaraların göz ardı ettiği nehir vadilerinden göç eden dağ keçisi, at, bizon ve diğer hayvanları avladılar. Onlarca kilometre ötedeki taş aletleri için hammadde topladılar ve aynı hammaddenin hem Chagyrskaya hem de Okladnikov Mağaraları’nda ortaya çıkması, bu bölgelerde yaşayan grupların yakından bağlantılı olduğu genetik verilerini de destekliyor.

Denisova mağarasından bir ayak parmağı fosili üzerinde yapılan önceki çalışmalar, Neandertallerin Altay dağlarında da yaklaşık 120.000 yıl önce yaşadığını gösterdi. Ancak genetik veriler, Chagyrskaya ve Okladnikov Mağaraları’ndaki Neandertallerin bu önceki grupların torunları olmadığını, ancak Avrupa Neandertalleriyle daha yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu aynı zamanda arkeolojik materyal tarafından da desteklenmektedir. Chagyrskaya Mağarası’ndaki taş aletler, Almanya ve Doğu Avrupa’dan bilinen Micoquian kültürüne en çok benzemektedir.

17 kalıntı 13 Neandertal bireyinden geldi – 8’i yetişkin ve 5’i çocuk ve genç ergenler olmak üzere 7 erkek ve 6 kadın. Mitokondriyal DNA’larında, araştırmacılar bireyler arasında paylaşılan birkaç sözde heteroplazmi buldular. Heteroplazmiler, sadece az sayıda nesil boyunca devam eden özel bir genetik varyant türüdür.

En doğudaki Neandertaller

Bu kalıntılar arasında Neandertal bir baba ve genç kızının kalıntıları da vardı. Araştırmacılar ayrıca bir çift ikinci derece akraba buldular: genç bir erkek ve yetişkin bir kadın, belki de bir kuzen, teyze veya büyükanne. Heteroplazmilerin ve ilgili bireylerin birleşimi, Chagyrskaya Mağarası’ndaki Neandertallerin yaklaşık olarak aynı zamanda yaşamış ve ölmüş olması gerektiğini güçlü bir şekilde göstermektedir. “Aynı anda yaşıyor olmaları çok heyecan verici. Bu, muhtemelen aynı sosyal topluluktan geldikleri anlamına gelir. Böylece, ilk kez, bir Neandertal topluluğunun sosyal organizasyonunu incelemek için genetiği kullanabiliriz, “diyor bu çalışmanın ilk yazarı Laurits Skov.

Bir başka çarpıcı bulgu, bu Neandertal topluluğundaki son derece düşük genetik çeşitliliktir ve 10 ila 20 kişilik bir grup büyüklüğü ile tutarlıdır. Bu, herhangi bir antik veya günümüz insan topluluğu için kaydedilenlerden çok daha düşüktür ve nesli tükenmenin eşiğinde nesli tükenmekte olan türlerin grup boyutlarına daha benzer.

Bununla birlikte, Neandertaller tamamen izole topluluklarda yaşamıyorlardı. Babadan oğula miras kalan Y-kromozomundaki genetik çeşitliliği, annelerden miras kalan mitokondriyal DNA çeşitliliği ile karşılaştırarak, araştırmacılar şu soruyu cevaplayabilirler: Topluluklar arasında hareket eden erkekler mi yoksa kadınlar mıydı? Mitokondriyal genetik çeşitliliğin Y kromozom çeşitliliğinden çok daha yüksek olduğunu buldular, bu da bu Neandertal topluluklarının öncelikle kadın göçü ile bağlantılı olduğunu gösteriyor. Denisova Mağarası’na yakınlığına rağmen, bu göçlerin Denisovalıları içerdiği görülmemektedir – araştırmacılar, bu bireylerin yaşamasından önceki son 20.000 yıl içinde Chagyrskaya Neandertallerinde Denisovan gen akışına dair hiçbir kanıt bulamamışlardır.

“Çalışmamız, bir Neandertal topluluğunun neye benzemiş olabileceğine dair somut bir resim sunuyor” diyor çalışmanın son yazarı Benjamin Peter. “Neandertallerin bana çok daha insani görünmesini sağlıyor.”

Kapak fotoğrafı © Tom Bjorklund

Kaynak Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology

Banner
Benzer Yazılar

Amerika’da 1200 yıl suya direnen ahşap kano ele geçti

6 Kasım 2021

6 Kasım 2021

Ahşap maddesinin su içerisinde ne kadar bir süre sağlam kalabileceği üzerinde tahmin yürütsek herhalde en fazla 3 yıl 5 yıl...

Neandertallerin Ölümünden Homo Sapiensler mi Suçlu?

2 Mart 2021

2 Mart 2021

Neandertallerin ölümünden Homo sapiensler suçlu gösterilmemelidir. Bu yargı son Leiden araştırması ile ortaya atıldı. Araştırma, neandertallerin ölümünden Homo sapiensler suçlu...

9.000 Yıllık Kadın Avcı Cenazesi Tarih Öncesi Kadın Erkek Rollerini Yeniden Sorgulatıyor

5 Kasım 2020

5 Kasım 2020

Antropolojideki geleneksel düşünce, tarih öncesi avcılığın erkeklerin yiyecek toplama işinin de kadınların görevi olduğunu söyler. Yeni yapılan bir araştırma bunun...

Efes Antik Kentine Su Götüren Kanal Bulundu

25 Mayıs 2021

25 Mayıs 2021

Efes Antik Kentine su götüren 2000 yıllık su kanalı bulundu. Aydın Arkeoloji Müzesi ekipleri tarafından ortaya çıkarılan 50 metrelik su...

Çiftçi Tarlasında Helenistik Döneme Ait Lahit Buldu

9 Nisan 2021

9 Nisan 2021

Manisa’nın Gölmarmara ilçesinde bir çiftçi tarlasını sürerken Helenistik Döneme lahit buldu. Manisa’nın Gölmarmara ilçesine bağlı Taşkuyucak Mahallesi Akçakoca mevkiinde E....

Çatalhöyük kazılarında 8 bin 500 yıllık ahşap merdiven parçası bulundu

12 Nisan 2022

12 Nisan 2022

Neolitik dönem ilk yerleşim izlerinin görüldüğü Çatalhöyük’te sürdürülen kazılarda 8 bin 500 yıllık ahşap merdivene ait parça bulundu. Çatalhöyük yerleşiminde...

İspanyol arkeologlar, kumların altında Roma dönemine ait bir balık çiftliği, hamam ve bir Tunç Çağı mezarı ortaya çıkardılar

22 Ekim 2022

22 Ekim 2022

İspanyol arkeologlar, İspanya’nın Cadiz kentindeki Trafalgar Burnu’nu çevreleyen kum tepelerinin altında Roma dönemine ait bir balık çiftliği, hamam ile Tunç...

Yalova Çobankale’de Hashtag Sembollü Seramik Parçaları

23 Eylül 2021

23 Eylül 2021

Yalova’nın Altınova ilçesinde bulunan Çobankale’de arkeolojik kazılar devam ediyor. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü...

Antakyalı Sosipatros’un Oğlunun Adak Sunağı Neden Bir Kilise Duvarında?

2 Aralık 2020

2 Aralık 2020

İsrail’in kuzeyinde bulunan Banyas Koruma Alanında bir Bizans Kilisesini kazmakta olan araştırmacılar Ms.400 civarına tarihlenen bu kilisenin temelinde Tanrı Pan’a...

Definecilerin 5000 Yıllık Talanı

9 Ocak 2021

9 Ocak 2021

Defineciler, tarihe zarar vermeye devam ediyor. Para kazanma hırsı ile gözleri dönen defineciler bu seferde 5000 yıllık geçmişimizi talan ettiler....

Araştırmacılar, Antik Maya İlaç Kaplarında Yeni Bir Bitki Keşfettiler

16 Ocak 2021

16 Ocak 2021

Bilim adamları, antik Maya ilaç kaplarında tütün olmayan bir bitkinin varlığını ilk kez tespit ettiler. Washington Eyalet Üniversitesi araştırmacıları, 14...

Abydos’da M.Ö 3000’lere Tarihlenen Bira Üretim Tesisi Bulundu

14 Şubat 2021

14 Şubat 2021

Bira, eski çağlardan bu yana tarihin en çok sevilen ve tüketilen içkisi olmuştur. Bira, eski çağlarda sadece insanların tükettiği  bir...

London Bridge yakınlarında nadir bir Roma mozaiği keşfedildi

22 Şubat 2022

22 Şubat 2022

Londra Arkeoloji Müzesi’nden bir arkeolog ekibi, Southwark’taki London Bridge yakınlarında ki bir alanda bir odayı süslemiş olabilecek iyi korunmuş nadir...

Anadolu’da ilk kez Türk adının geçtiği yazıt bulundu

3 Eylül 2022

3 Eylül 2022

Konya’nın Karatay ilçesinde bulunan Savatra Antik Kenti kazı sahasında Anadolu’da ilk kez Türk adının geçtiği yazıt bulundu. Anadolu’da 1071 Malazgirt...

Çanakkale Müzesi 1911 yılında 10 bin kuruş ödenekle kurulmuş

5 Ocak 2022

5 Ocak 2022

Osmanlı Devleti müzecilik tarihi denilince akla Osman Hamdi Bey ve İstanbul Arkeoloji Müzeleri gelir. Osman Hamdi Bey’in özverili çalışmalarının bir...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]