İtalya’nın Campania bölgesindeki Giugliano’da bulunan antik Roma kolonisi Liternum’da yapılan son arkeolojik kazılar, koloninin zengin tarihine ışık tutan İmparatorluk dönemine ait önemli kalıntıları ortaya çıkardı. Keşifler arasında iki iyi korunmuş cenaze alanı, dörtgen bir mozole ve bir gladyatörün mermer mezar yazıtı bulunuyor.
MÖ 2. yüzyılın sonlarında kurulan Liternum, özellikle Via Domitiana’nın inşasıyla 1. ve 2. yüzyıllarda gelişerek önemli bir ticaret merkezi haline geldi.
Arkeolog Dr. Simona Formola’nın yönetimindeki kazı, daha önce bir bakanlık kararnamesiyle koruma altına alınan 150 metrekarelik geniş bir alanı ortaya çıkardı. En dikkat çekici buluntular arasında, orijinal kaplamalarının büyük bölümlerini koruyan iki yüksek statülü cenaze alanı ve opus reticulatum tekniği kullanılarak inşa edilmiş dörtgen bir mozole yer alıyor. Kenarları üç metre olan bu mozole, küllü çömlekleri barındırmak için tasarlanmış sıvalı nişlere sahip, bu da nekropolün nesiller boyunca uzun süreli kullanımını gösteriyor.
Kazı, antik Roma’da yaygın olan çeşitli gömme türlerini sergileyen yaklaşık yirmi mezarı da belgeledi. Bunlar arasında cappuccina mezarlarında insan gömüleri, büyük seramik kaplarda ad enchýtrismos gömüleri ve karmaşık bir şekilde hazırlanmış kutu şeklindeki mezarlar yer alıyor. Bu yapıların tabakalanması, madeni paralar, kandiller ve küçük seramik kaplar gibi mezar eşyalarının keşfiyle birlikte, Liternum topluluğunun cenaze gelenekleri ve sosyal etkileşimleri hakkında değerli bilgiler sağlıyor.
En dikkat çekici keşiflerden biri, bir gladyatörden bahseden iyi korunmuş bir mermer cenaze yazıtı oldu ve Roma kültüründe bu savaşçıların toplumsal algısına benzersiz bir bakış açısı sunuyor. Bu bulgu, Liternum’un sadece bir yerleşim alanı değil, aynı zamanda arenadaki kariyerlerinden sonra gladyatörler için bir dinlenme yeri olduğunu da gösteriyor.
Superintendent Mariano Nuzzo, Giugliano bölgesinin şu anda dikkat çekici bir arkeolojik keşif dönemi yaşadığını belirterek, bu buluntuların önemini vurguladı. Yapıların kalitesi ve korunma durumu, Liternum’un tarihini ve dönemin sosyo-kültürel bağlamını anlamamızı geliştiriyor.
Keşifler, özellikle geleneksel olarak nekropollerle çevrili antik Via Domitiana’nın yerleşimiyle ilgili olarak, Roma kolonisinin mekansal organizasyonu hakkında yeni hipotezleri de tetikledi. Kazılar devam ettikçe ve malzemeler daha fazla incelemeye tabi tutuldukça, bu tarihi açıdan önemli site hakkındaki bilgilerin genişleyeceği ve Campania’daki Roma yaşamının daha geniş bir şekilde anlaşılmasına katkıda bulunacağı öngörülüyor.
Müdürlük, bu kültürel varlıkları koruma ve yayma konusundaki kararlılığını sürdürerek, kalıntıların hem bilim camiası hem de halk için korunmasını ve erişilebilir olmasını sağlıyor.
Kapak fotoğrafı: Soprintendenza Archeologia Belle Arti e Paesaggio per l’area metropolitana di Napoli. (Superintendency for Archaeological Heritage, Fine Arts, and Landscape for the Metropolitan Area of Naples)
