12 August 2022 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Anadolu insanı kuraklık ve iklim değişikliğine uyum sağlıyordu. Ancak, salgın, deprem ve savaşlar bu uyumu bozuyordu.

Anadolu coğrafyası, kuraklık ve iklim değişikliğinin getirdiği zorluklar ile sürekli savaşmak zorunda kalmıştır.

Kuraklık, Hattiler, Hititler, Frigler ve daha birçok Tunç ve Demir Çağ krallıklarının tarih sahnesinden çekilmesinde önemli rol oynamıştır.

Hitit İmparatorluğu’nun son dönemlerinde yaşanan kuraklık ve sonrasında yaşanan veba salgını, Deniz Kavimleri istilasının Anadolu ve Ortadoğu coğrafyasını baştan şekillendirdiğini görüyoruz.

Büyük ölçekte siyasi, sosyo-kültürel dalgalanmalara yol açan kuraklık ve iklim değişiklikleri Roma ve Bizans döneminde de geniş alanda etkisini göstermiştir.

Antik Çağ insanı iklim değişikliğine uyum gösteriyordu ancak salgınlar, depremler ve savaşlar bu uyumu engelliyordu

Glasgow Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir araştırma Anadolu’da Antik Çağ’da insanların iklim değişikliklerine karşı uyum sergilendiklerini dolayısıyla yaşanan büyük değişimlerin en baş unsurların kuraklık ve iklim değişikliğinin olamayacağını ileri sürüyor.

Makalenin baş yazarı, Antik Çağ insanının, iklim değişikliğinin etkilerini en aza indirme çabalarının, salgınlar, depremler ve savaşlar gibi diğer olaylarla birleştiğinde baltalandığını söylüyor.

Baş yazarın bulguları, günümüzle korkutucu paralellikler sunuyor. Her geçen gün daha fazla belirgin hale gelen kuraklık, yağışlarda ki dengesizlik, depremler, Covid-19 salgını ve Ukrayna-Rusya savaşı tipik Tunç Çağ, Demir Çağ sahnesini ortaya koyuyor.

Glasgow Beşeri Bilimler Okulu Arkeoloji öğretim görevlisi Dr. Matthew Jacobson, Sgoil nan Daonnachdan ve çalışmanın ilgili yazarı şunları söyledi: “Sonuçlarımız, “iklim kötüye gittiğinde, insanların başına kötü şeyler geldiğini ve toplumun düştüğünü” söylemenin çok basit olduğunu gösteriyor. GB Anadolu’da koşulların çok daha kuru olduğu Roma döneminde yerleşim sayılarının ve tarımsal verimliliğin hızla arttığını görüyoruz.

“Ayrıca, insanların başlangıçta 5. yüzyılda önemli bir kurak koşullara geçişe adapte olduklarını, ancak yaklaşık bir yüzyıl sonra iklimin düzelmemesi ve bölgeyi vebanın yanı sıra çok sayıda deprem ve savaşın vurduğu için mücadele etmeye başladıklarını görüyoruz.”

Dr. Jacobson şunları ekledi: “Bu, modern çağ için hem iyi hem de kötü haberler getiriyor, çünkü antropojenik iklim değişikliğinin üstesinden gelebileceğimizi, ancak yalnızca etkisini azaltmak ve diğer felaketlerin üstesinden gelmek için harekete geçersek. Giderek daha istikrarsız hale gelen iklimimiz, devam eden salgın hastalıklar ve mevcut çatışmalar göz önüne alındığında, son olaylarla korkunç paralellikler var. Ancak, dirençli toplumlar inşa etmek ve sürdürülebilir olmak için bu tarihi örneklerden öğrenebileceğimize dair umudumu koruyorum.”

Glasgow Üniversitesi (İskoçya, Birleşik Krallık); Georgia Üniversitesi (ABD); Southampton Üniversitesi (İngiltere, Birleşik Krallık); Basel Üniversitesi (İsviçre) ve Trent Üniversitesi (Ontario, Kanada) bulgularını yeni bir PLOS ONE makalesinde yayınladılar .

Çalışma, güneybatı Anadolu’da (bugünkü Türkiye) Likya-Pamfilya’daki 381 yerleşim yeri için tarihi ve arkeolojik kanıtlar derledi.

Araştırmacılar, Tunç Çağı’ndan (M. Ö. 3000-1150) Orta Bizans dönemine (M. S. 600-1050) kadar altı tarihi dönemi incelediler.

Bu bölge, şehirler, limanlar ve kırsal yerleşimler gibi arkeolojik kalıntıların yanı sıra yüksek kaliteli paleo-iklim ve paleo-çevre arşivleri açısından zengindir. Birbirine bu kadar yakın antik insanlar, iklim ve çevre (tarım dahil) hakkında yüksek kaliteli kanıtlara sahip olmak son derece nadirdir.

Paleo-iklimsel çalışma, bugünümüzü ve geleceğimizi daha iyi anlamak için geçmişte meydana gelen iklim değişikliklerine bakar. Bu çalışma öncelikle, yakındaki iki gölden elde edilen kanıtlarla desteklenen bir mağara dikitinin (aynı zamanda Dr. Jacobson tarafından üretilmiştir ) kimyasal analizine dayanan iklim verilerini kullanır.

PLOS dergisinde yayınlanan makale de “Her dönem için yerleşim yerlerinin sayısındaki ve yerlerindeki değişiklikleri yorumlamak, kronoloji, yorumsal belirsizlik ve koruma yanlılığı ile ilişkili önemli zorluklar sunar. Bununla birlikte, bazı desenler hala gözlemlenebilir ve bölgesel tarih, arkeolojik kanıtlar ve paleo-çevresel verilerle büyük ölçüde tutarlıdır. Bu eğilimlerin en açık olanı, Roma ve Erken Bizans dönemlerinde yerleşim sayılarının istikrarlı bir şekilde artması ve zirve yapması ve bunu Orta Bizans kanıtlarında önemli bir azalmanın takip etmesidir. Bu değişiklikler, Doğu Akdeniz genelindeki verilerle tutarlıdır ve sıklıkla kısmen değişen iklim ve çevresel koşullardan kaynaklandığı varsayılır” deniliyor.

Makale de ayrıca şu bilgilere yer veriliyor. “Genel olarak, olumlu (daha yağışlı) veya olumsuz (daha kuru) iklim koşulları ile olumlu veya olumsuz sosyo-ekonomik koşullar arasındaki basit korelasyonların çok sayıda uyarısı olduğunu gösteriyoruz. Likya-Pamfilya daha kurak Roma döneminde gelişti (M. Ö. 460) ancak 6. yüzyılın ortalarından sonra çoklu baskıların (politik, çevresel-iklimsel, sismik, patojenik (hıyarcıklı veba gibi) ağırlığı altında ezildi.

Jacobson tarafından ortaklaşa yazılan ve aynı dönemi kapsayan yakın zamanda yayınlanan benzer bir makalede, Yemen’deki uzun süreli kuraklığın Himyar Krallığı’nı bir işgal sırasında kendilerini savunamayacak kadar zayıflattığı tespit edildi.

Glasgow Üniversitesi

Banner
Benzer Yazılar

Haçlı Ordusunun Korkulu Rüyası I. Kılıçaslan

13 Ocak 2021

13 Ocak 2021

Anadolu Selçuklu devletinin kurucusu Süleyman Şah’ın en büyük oğlu olarak Gence’de dünyaya gelmiştir. Babasıyla birlikte geldiği Anadolu’da fetihlere katılmış ve...

Yunan tanrılarının kenti Bergama’da halk Kibele kültünü yaşatıyor

25 Ağustos 2021

25 Ağustos 2021

Yunan tanrılarına adanmış birçok kutsal mimari yapının görüldüğü Bergama Antik Kenti’nde ortaya çıkarılan Anadolu’nun bereket tanrıçası Kibele figürünleri ve kutsal...

Doğu Anadolu’nun Kapadokya’sı Meya Antik Kenti

14 Kasım 2020

14 Kasım 2020

Meya mağaraları, Ağrı iline bağlı Diyadin ilçe merkezinin 15 km. güneybatısında Günbuldu köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Tarihi alan, köyün...

Ayazini Mağaraları Turistlerin Yeni Gözdesi Olmaya Aday

11 Mart 2021

11 Mart 2021

Ayazini mağaraları, artan potansiyeli ile Peribacalarına rakip olmaya hazırlanıyor. Frig Vadisi içerisinde bulunan Ayazini mağaraları son dönemlerde turistlerinde oldukça ilgisini çekiyor....

Schachner, “Hitit Mahallesi tamamen çıkarılmaya çalışılacak”

3 Eylül 2021

3 Eylül 2021

Anadolu tunç çağı döneminin ilk merkezi devleti olan Hitit İmparatorluğu’nun başkenti Hattuşa’da kazı çalışmaları devam ediyor. Hitit Mahallesi, bu yıl...

Diyarbakır’da ilk defa sivri uçlu amfora bulundu

31 Temmuz 2022

31 Temmuz 2022

Diyarbakır Tarihi Surları’nın restorasyon çalışmaları sırasında bölgede ilk defa 1700 yıllık sivri uçlu amfora bulundu. Diyarbakır ilinin Sur ilçesinde yer...

Kremasyon ölü gömme ritüeli ve Anadolu’da görüldüğü yerler

16 Mart 2022

16 Mart 2022

Duygusal evrim, yerleşik kültüre geçen toplumlarda öbür dünya bilincini oluşturmaya başladı. Bu bilinç, ölü gömme ritüellerinin oluşmasını ve çeşitlenmesini sağladı....

Tarihteki ilk kadın parfümörü Tapputi’nin 3 bin 200 yıllık parfümü yeniden hayat buldu

24 Temmuz 2022

24 Temmuz 2022

Mezopotamya ve Anadolu kültüründe çiçek ve baharatlardan elde edilen kokular tanrılara sunu olarak kullanıldığı için önemli bir madde idi. Soyluların...

Kadı Kalesi-Anaia Höyüğü’nde 1.500 yıllık vaftizhane bulundu

3 Aralık 2021

3 Aralık 2021

Aydın’ın Kuşadası ilçesinde yer alan Kadı Kalesi-Anaia Höyüğü’nde MS 5’nci yüzyılda yapıldığı tahmin edilen vaftizhane ortaya çıkarıldı. Kuşadası Kadı Kalesi...

Van Garibin Tepe’de kaçak kazı sırasında ortaya çıkan Urartu yapısının kurtarma kazılarına başlanıyor

26 Temmuz 2022

26 Temmuz 2022

Geçtiğimiz Haziran ayında Van Garibin Tepe’de kaçak kazı sırasında ortaya çıkan ve ilk incelemelerde yapının Urartu dönemi anıtsal yapı olduğu...

Hititlerde Baharın Gelişi Purilli Bayramı İle Kutlanıyordu

21 Mart 2021

21 Mart 2021

İçindekiler1 Tanrıları kızdırmamak Hititler için çok önemliydi2 Baharın gelişinin kutlandığı Purilli Bayramı3 Purilli Bayram kutlamaları dönemin kralına göre değişiklik gösterebilirdi....

Hititlerde Bira Tutkusu

29 Eylül 2020

29 Eylül 2020

Biranın keşfi günümüzden binlerce yıl öncesine dayanmaktadır. Mezopotamya kültürlerinden başlayarak hemen hemen bir çok uygarlıkta biranın karşılığına denk gelen kelimelerin...

Gordion kazılarında heyecan veren keşif. Gordion adının geçtiği yazıt bulundu

7 Ağustos 2022

7 Ağustos 2022

Frigler… Anadolu topraklarında iz bırakmış döneminin güçlü ve etkin kavimlerinden biri. Kral Midas ile tanınan Frigler hakkında bilgilerimizi çoğunlukla M....

Erken Bizans Dönemi 1400 yıllık yapı restore ediliyor

21 Ocak 2022

21 Ocak 2022

Bodrum’da yer alan en erken MS 6’ncı yüzyıla tarihlendirilen Erken Bizans Dönemi yapı Bodrum Belediyesi tarafından restore ediliyor. Bodrum’un, Çiftlik...

Hitit Bit-Hilaniler’inden Antik Yunan Tapınak Sütunlarına

13 Şubat 2021

13 Şubat 2021

Bit-Hilani kelimesinin Hititçe Hilambar yani kapı sözcüğünden türemiş olduğu düşünülmektedir. Demir çağında sıcak olan her yerde kullanılmış olan yapı türüdür....

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Mail bültenimize katılmak için e-posta adresinizi yazınız.