Anadolu topraklarının bizlere sunduğu toprak üstü toprak altı kültürel miraslar defineciler tarafından talan edilmeye devam ediyor. Para kazanma hırsı ile kültürel değerlerimizi yok eden defineciler yine boş durmadılar ve 3 bin 500 yıllık antik kenti talan ettiler.
Definecilerin bu seferki adresi Muğla’nın Bodrum ilçesinde yer alan 3 bin 500 yıllık Pedasa Kenti oldu. Pedasa Antik Kenti’nde yapılan kaçak kazılar, kentin talan edilmesi ve bunların önlenememesi kazı başkanı Prof. Dr. Adnan Diler’i isyan ettirdi.
Sözcü Gazetesi’nden Yaşar Anter’in haberine göre; Pedasa Kenti’nin define avcıları tarafından talan edilmesine on yıldır kazıları yöneten kazı başkanı Prof. Dr. Adnan Diler, “Eline metal dedektör alan antik kentlere dalıyor. Kültür Bakanlığı’nın gücü yetmez, yerel yönetimlerin de antik kentlere ve ören yerlerine sahip çıkması gerekir” diye tepkide bulundu.
Muğla’nın Bodrum ilçesine bağlı Konacık Mahallesi’nde Prof. Dr. Adnan Diler başkanlığında yaklaşık 10 yıl önce kazı ve kurtarma çalışmalarına başlanan Leleg uygarlığından kalma 3 bin 500 yıllık Antik Pedasa Kenti harabeleri içerisinde kaçak kazı yapanların bazı mezar ve odaları açtıkları ortaya çıktı.
Antik Kentte Yağma Var
Turizmci Turan Akyüz’ün tespit ettiği kazılarda bazı mezarlarda iki metreye kadar inildiği ve açıldığı görüldü. Antik kentin muhtelif yerlerinde de hazine avcılarının farklı çalışmalar yaptığı saptandı. İhbarlar üzerine Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi ve Cumhuriyet Savcılığı’nın soruşturma başlattığı öğrenildi.
Kaçak Kazılar Önlenemiyor
Turan Akyüz, kaçak kazı yapılan bölgeleri fotoğrafladığını belirterek “Bodrum’un ilk yerleşim yerlerinden biri olan Pedasa’nın tarihini gün ışığına çalışmaları devam ederken, hazine avcılığının önlenememesi tarihimiz açısından olumsuz bir gelişme. Soyguncuların ne bulup bulmadığı belli değil ama burada bir talan söz konusu. Pedasa bölgesinde 3-4 yerden kiriş olduğu için kaçak kazılarda önlenemiyor. Bildiğimiz kadarı ile antik kentin bir girişinde şu anda bekçi bulunuyor. Önlemlerin sıkılaştırılması tarihi zenginliğimizin yağmalanmaması açısından önemli bir adım olacaktır diye düşünüyorum” dedi.
Leleg Tarihini 600 Yıl Geriye Götürdük
Kazı Başkanı Prof. Dr. Adnan Diler ise, yaklaşık on yıldır aralıklarla süren kazı ve kurtarma çalışmalarında elde edilen bulgulardan Leleg tarih ve kültürünü 600 yıl geriye götürdüklerini ve çok önemli eserleri gün ışığına çıkardıklarını belirtti.
Tarihi yapıların korunamadığını vurgulayan Diler, “Özellikle pandemi döneminde ve sokağa çıkma yasağının olduğu günlerde eline detektörü alan antik kentlere dalıyor. Bu sadece Pedasa için değil tüm ören yerlerimiz için geçerli ne yazık ki koruyamıyoruz. Detektörlerle gelenler bir iki metrelik derinliğinde her şeyi bulabiliyorlar. Çünkü bizim antik kentlerimiz toprağın çok derinliğinde değil, yüzeye çok yakın. Pedasa çok dağınık bir bölgede bulunuyor Bu nedenle bir bekçinin yapabileceği bir iş değil. Antik kentleri korumak sadece Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın görevi değil” dedi.
Çalınanlar Yurt Dışına Kaçırılıyor
Antik kentlerdeki yağmanın pandemi döneminde hızla arttığını belirten Diler, “Konuyu Bodrum Kaymakamı’na ilettim, belediyeye ilettim. Bu değerleri korumak sadece bakanlığın işi değil, çünkü bakanlığın tüm bütçesini ayırsanız sadece Pedasa’yı koruyamazsınız. Bu nedenle zabıta, jandarma ve polis tarafından oluşturulacak devriyelerle önlemleri arttırmamız gerekir. Buradan çıkarılan eserler ne yazık ki büyük bir hızla yurt dışına kaçırılıyor ve bizler kaybolan değerlerimizi geri getirmeye çalışıyoruz. Çalınan değerlerin peşinden koşmaktansa yerinde korumak için herkesin seferber olması gerekir” diye konuştu.
Pedasa Antik Kenti
Muğla’nın Bodrum ilçesinde bulunan 3 bin 500 yıllık Pedasa Antik Kenti, Leleg halkı tarafından bugünkü Bodrum Yarımadası’nda kurduğu sekiz kentten birisidir.
Troya Savaşı’nda Karyalılar gibi Troya tarafını tutan Lelegler, Troya Savaşı’ndan sonra güney kesimlere inerek Karya Bölgesi’nde Halikarnassos civarına yerleşmişlerdir. Burada sekiz kent kurmuşlardır. Bu kentlerin başında gelen Pedasa Antik Kenti’nin lokalizasyonu 2008 yılında Tapınak trasında bulunan bir yazıtla kesinlik kazanmıştır.
Günümüzde yürüyerek ulaşılabilen Pedasa’da, yerleşim merkezindeki surla çevrili akropol ile onun nekropol (mezarlık) alanları, tarım terasları ve çiftlik evleri ile Pedasa ve onun territoriumunda bir Leleg kentini oluşturan tüm unsurlar mevcuttur. Pedasa’da bugüne dek sürdürülen kazı ve araştırmalar, M.Ö. geç 2. bin yıldan itibaren başlayan ve Bizans dönemi sonlarına (M.Ö. 13. yüzyıl) kadar uzanan bir sürece ait kalıntı ve buluntuları gün ışığına çıkarmıştır (Kaynak: Bodrum Belediyesi).
