Zeugma Müzesi adını Belkıs/Zeugma Antik Kenti’nden almıştır. Tarihi kent Gaziantep ili Nizip İlçesi, Belkıs Köyü sınırları içerisinde bulunmakla birlikte Fırat Nehri’nin kıyısında yer almaktadır. Zeugma, Fırat kenarına yerleştirilmiş birçok antik şehir gibi önemli bir konumda bulunmaktaydı.
Zeugma “Köprü” “Geçit” anlamına gelmektedir. Roma İmparatorluğu’nun 4.Skitia Lejyon Garnizonu’nun burada olması ve ticaretin çokluğu nüfusun kısa zamanda iki katına çıkmasına sebep olmuştur. 80.000 kişilik nüfusuyla dünyanın en büyük şehirlerinden biri haline gelmiştir.
Zeugma kenti kendi şehir sikkesini de basmıştır. Bir yüzünde kader tanrıçası Thyke’nin diğer tarafın da ise Roma Kartalı motifi yapılmıştır. Kentte ayrıca kader tanrıçası Thyke adına birde tapınak yapılmıştı.
Bu kadar önemli büyük bir şehrin ismini alan Zeugma Müzesi bu isme yakışır güzellikte bir müzedir. Müze 9 Eylül 2011’de resmi olarak açılmıştır. 30 bin metrekarelik alana kurulu olan müzenin toplam 25 bin metrekarelik alanı kapalıdır.
Zeugma Müzesi’nin kuşkusuz en önemli eserleri benzerlerinin olmadığı mozaikleridir. Roma dönemine ait yamaç villalarının taban süslemesi olan bu mozaiklerin arkeolojik açıdan önemi çok büyüktür.
Zeugma Müzesinde, Çingene Kızı Mozaiği, Mars heykeli, ABD’den getirilen parçalar, yaklaşık 150 metrekarelik duvar resmi, Roma dönemine ait çeşmeler, dünyanın en büyük bulla koleksiyonuna sahiptir.
Zeugma ayrıca kendine has özellikler taşıyan heykeltıraşlık ekolüne de sahip olması onu bütün antik kentler içinde öne çıkaran bir özellik olmuştur.
Gaziantep Müze Müdürü Özgür Çomak, AA muhabiri Adsız Günebakan’a yaptığı açıklamada, Zeugma Mozaik Müzesi’nin 2011’de ziyarete açıldığını, 3 ana bölümden oluşan müzenin A bloğunda Roma dönemine ait eserlerin, B bloğunda Gaziantep’in ilçeleri, köyleri ve çeşitli yerlerdeki kazılarda çıkan mozaiklerin yer aldığını, üçüncü blokta ise sergi ve kongre merkezlerinin bulunduğunu anlattı.
Dünyada 13 renk skalasına ulaşmış tek mozaik müzesidir
Müzede Fırat Nehri kenarındaki villalarda bulunan mozaiklerin de sergilendiğinin altını çizen Çomak, “Müzede üç boyutlu çok güzel mozaikler mevcut. Zeugma Mozaik Müzesi’nin diğer müzelerden en önemli farklarından biri de 13 renk skalası dediğimiz ara renklerle beraber özellikle cam mozaik taşlarının kullanıldığı çok özel mozaiklerimiz var. Dünyada 13 renk skalasına ulaşmış tek mozaik müzesidir” dedi.
Çomak, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü destekleriyle hem Zeugma Mozaik Müzesi’nde hem de Gaziantep Arkeoloji Müzesi’nde sanal müze uygulamasına geçildiğini belirterek, “Buraya gelemeyen insanlar, Kültür ve Turizm Bakanlığının web sayfası üzerinden online şekilde burayı gezebiliyor. Müzemizi 2020’de internet üzerinden 1 milyon kişi ziyaret etti” diye konuştu.
Müzeyi 9 yılda 1,5 milyon kişi ziyaret etti
Japonya, Çin, İngiltere, İtalya ve çeşitli Avrupa ülkeleri ile ABD’den turistlerin bölgeye ilgi gösterdiğini belirten Çomak, müzeyi 2018’de 267 bin 552, 2019’da 340 bin 569, 2020’de de 89 bin 292 kişinin ziyaret ettiğini, 2011-2020 arasında ise 1,5 milyon turisti ağırladıklarını kaydetti.
