16 May 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Neandertallerin Ölümünden Homo Sapiensler mi Suçlu?

Neandertallerin ölümünden Homo sapiensler suçlu gösterilmemelidir. Bu yargı son Leiden araştırması ile ortaya atıldı. Araştırma, neandertallerin ölümünden Homo sapiensler suçlu olarak gösterilmemesi yönünde yeni fikirleri kapsıyor.

Neandertal, modern insan soyu Homo sapiens‘ten önce yaşamış latince Homo neanderthalensis, yaklaşık 440.000 yıl kadar önce evrimleşmiş, 40.000 ila 28.000 yıl kadar önceyse soyları bir anda tükenmiş bir insan türüdür.

Bizler, yani Homo sapiens türünden önce yeryüzünde yaşayan neandertallerin nasıl yok olduğu konusu bilim dünyasında hala tartışmalı bir alandır. Arkeologlar ve antropolar arasında neandertallerin yok oluşu ile ilgili en çok ağır basan teori, Homo sapienslerin yani bizlerin ortaya çıkmasıdır. Ancak, son çalışmalar bu teorinin baskınlığını azaltmaktadır.
Neandertalleri düşündüğümüzde muhtemelen sınırsız zekası ve incelikli tavırlarıyla modern insanlarla karşılaştırıldığında solgun bir tür yarı maymun olan bir grup vahşi aklımıza gelecektir. Bu görüntü genellikle Neandertallerin ölümüyle bağlantılıdır: Zeki kuzenleri Homo sapiens olay yerine geldiğinde ölmeleri gerekiyordu .

Ancak son Leiden araştırması , Paleolitik arkeoloji veya antropoloji alanındaki uzmanların çoğunun artık bu rekabet teorisinin Neandertallerin ortadan kaybolmasının en makul açıklaması olduğuna inanmadığını gösterdi. Çoğu bilim adamı artık demografik bir açıklamanın daha olası olduğunu düşünüyor. Yazarların Hollanda’dan ve yurtdışından 216 meslektaşına anket yaptıktan sonra keşfettiği şey buydu.

“Sonuçlar bizi şaşırttı”

Gerçekleştirilen anket çalışmasının yer aldığı makalenin ortak yazarı Paleolitik arkeolog Gerrit Dusseldorp, “Dürüst olmak gerekirse sonuçlar bizi şaşırttı. Rekabet hipotezi, bilim adamlarının da dahil olduğu insanların zihninde derinden kök salmıştır. Bu hipotez için yaygın bir destek olmasını bekliyorduk, ancak durum böyle değildi.” dedi.
Dusseldorp, açıklamasına “paradigma değişikliğini rekabet hipotezini daha az makul gösteren son bulgulara bağlar. Daha önceki Leiden araştırması, “aptal” Neandertallerin huş ağacı kabuğundan katran yaptıklarını ve bunu mızrak uçlarını bir mızrağa yapıştırmak için kullandıklarını göstermiştir. Sonuçta o kadar da aptal değil. Ve Şubat ayında, Neandertallerin İspanya’da mağara resimlerini bıraktığı, uzun bir süredir sanatın yalnızca modern insanlara atfedildiği açıklanmıştı” diyerek devam etti.

Arkeolojik farklılıklar neredeyse tamamen yok oluyor

Dusseldorp’un meslektaşı Wil Roebroeks kısa süre önce NOS yayıncısına verdiği demeçte, bu, Neandertaller ve Homo sapiens arasındaki arkeolojik farklılıkların neredeyse tamamen ortadan kalktığı anlamına geldiğini ifade etti . Dusseldorp’da buna ek olarak “Aynı dönemde karşılaştırdığınız sürece Neandertaller de Homo sapiens kadar zeki görünüyor. Neandertaller ve Homo sapiens, 200.000 yıl önce etkileyici bir şekilde dünyayı birlikte yürüdüler ve görünüşe göre bu çağdaşlar aşağı yukarı eşit derecede gelişmişlerdi” dedi.

Peki Neandertallerin ölümü için makul bir açıklama nedir? Ankete katılanların çoğu, ana nedenin demografik faktörler olduğunu düşünüyor. Dusseldorp: ‘ Örneğin Neandertaller , Homo sapiens’ten daha küçük gruplar halinde yaşadılar. Akrabalılık ve genetik çeşitlilik eksikliği bir rol oynamış olabilir. Ek olarak, Neandertallerin bazıları modern insanlara dahil edilmiş gibi görünüyor. İnsan genomunda hala Neandertal DNA’sı buluyorsunuz. Bu nedenle bir tür genetik seyreltme.

Nispeten az malzeme kalıntısı

Öyleyse Neandertallerin nasıl öldüğü hiçbir şekilde kaçınılmaz bir sonuç değildir. Bunun nedeni kısmen nispeten az malzeme kalıntısı olmasıdır, bu da eksik parçaların bulunandan daha büyük olduğu anlamına gelir. Ancak daha fazla netlik sağlanana kadar Dusseldorp meslektaşlarına, basın görevlilerine ve bilim muhabirlerine şunu söyledi: “Rekabet tezini standart olarak görmeyi bırakalım. Uzmanların çoğu bu insan türünü uzun süredir aptal olarak görmediğini, Neandertallerin sanıldığından daha zeki olduğunu hâlâ çok sık okuyorum.”

Makale yazarı: Merijn van Nuland

Banner
Benzer Yazılar

Kastabala Antik Kenti’nin tiyatrosu 2024 yılına kadar tamamen ortaya çıkarılacak

16 Aralık 2022

16 Aralık 2022

Osmaniye’nin 12 km kuzeybatısına düşen Kastabala Antik Kenti’nin tiyatro alanında devam eden kazı çalışmalarının 2024 yılına kadar tamamen bitirilmesi planlanıyor....

Çatalhöyük’te “Ölüler Evi” bulundu: 20 insan kalıntısı ortaya çıkarıldı

31 Ağustos 2025

31 Ağustos 2025

Konya’nın güneydoğusunda yer alan ve Neolitik çağın en önemli yerleşimlerinden biri olan Çatalhöyük’te, Polonyalı arkeologların yürüttüğü kazılar yeni bir keşfi...

Arkeolog kimdir? Arkeolog atamalarında son durum nedir?

24 Kasım 2020

24 Kasım 2020

Arkeolog, eski çağlarda yaşayan medeniyetlerden toprak ve su altında kalan taşınır, taşınmaz kültür varlıklarını kazı yönetimi ile ortaya çıkaran arkeoloji...

Pompeii kazılarında kölelerin ve eşeklerin acımasızca çalıştırıldığı değirmen ortaya çıkarıldı

9 Aralık 2023

9 Aralık 2023

Vezüv yanardağının yerle bir ettiği (MS 79) Roma kenti Pompeii’de devam eden kazılarda kölelerin ve eşeklerin acımasız bir şekilde çalıştırıldıkları...

Binlerce Arkeolog atama bekliyor

4 Haziran 2022

4 Haziran 2022

Türkiye genelinde eğitim veren onlarca arkeoloji ve sanat tarihi bölümleri yılda yüzlerce arkeolog ve sanat tarihi mezunu veriyor. Kültür ve...

9.000 Yıl Önce Kadınların Toplumdaki Yeri Nasıldı? Çatalhöyük’te Yeni Bulgular Bu Soruyu Cevaplıyor

27 Haziran 2025

27 Haziran 2025

Dünyanın en eski yerleşim yerlerinden biri olan Çatalhöyük, 9.000 yıl öncesine ışık tutmaya devam ediyor. Neolitik döneme ait bu yerleşim...

Neandertaller aletleri Cro-Magnon insanı ile aynı şekilde kullanıyordu

27 Ocak 2022

27 Ocak 2022

Antropologlar, Neandertallerin aletleri kullanım hareketlerinin Cro-Magnon’larla aynı şekilde olduğunu söylediler. Araştırmacılar, Neandertal insanının, “Avrupa’ya yerleşen ilk erken modern insanlar” olarak...

Bilim insanları 100 milyon yıl önce Şili’nin Atacama çölünde dolaşan eski bir uçan sürüngen mezarlığı keşfettiler.

7 Nisan 2022

7 Nisan 2022

Şili’de, 100 milyon yıl önce And ülkesinin Atacama çölünde tarih öncesi uçan sürüngenlerin iyi korunmuş kalıntılarını içeren alışılmadık bir mezarlık...

Norveç’te 9.000 Yıllık Taş Devri Çekici Bulundu

4 Ekim 2025

4 Ekim 2025

Norveç’in doğusundaki Horten kentinde yapılan arkeolojik kazılarda, yaklaşık 9.000 yıl öncesine ait nadir bir taş balta başı — yani bir...

Dünya’nın en eski kalpazanlığı

22 Kasım 2020

22 Kasım 2020

Hayfa Üniversitesi ve Kudüs İbrani Üniversitesi, Arkeoloji Bilimi Dergisi’nin gelecek ay yayınlanması beklenen sayısında Dünya’nın en eski kalpazanlığı konusunu ele...

Türkiye Coğrafyasında Yaşayan Eski Topluluklar İklim Değişikliğine Kolayca Adepte Oldular

2 Kasım 2020

2 Kasım 2020

İklim değişikliği toplumsal çöküşü tetikleyebilir ve popülasyonları hareket etmeye zorlayabilir, ancak her zaman değil! Yeni arkeolojik araştırmalar, antik Türkiye’deki popülasyonların,...

Güney Amerikalı Jivaro kabilesine ait 4 kafatası İzmir’de ele geçirildi

14 Aralık 2021

14 Aralık 2021

Ticaret Bakanlığı İzmir Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü ekipleri gelen bir ihbar üzerine düzenledikleri operasyonda Güney Amerikalı Jivaro kabilesine...

Taliban 2600 yıllık Mes Aynak Budist alanını koruma projesine destek veriyor

12 Nisan 2023

12 Nisan 2023

Mes Aynak, Afganistan’ın başkenti Kabil’in 40 km güneydoğusunda bulunan antik bir arkeolojik alan ve maden yatağıdır. Yaklaşık 2.600 yıllık geçmişe...

2100 yıl öncesinden gelen mesaj: “Yasalara son derece itaatkar ve saygılı olun”

15 Mart 2024

15 Mart 2024

Adıyaman’da bulunan Perre Antik Kenti’nde bulunan 2100 yıllık yazıtın tercüme süreci devam ediyor. Yazıtta okunan “Yasalara sonuna kadar uyun ve...

Türkiye’de Arkeoloji Eğitimi Veren Üniversiteler

24 Kasım 2020

24 Kasım 2020

Kazı bilimi olarak da tanımlanan arkeoloji, “arkhaios” yani eski ve “logos” bilim kelimelerinin birleşmesi ile türetilmiştir. Eskinin bilimi olarak da...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]