13 January 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Neandertallerin Ölümünden Homo Sapiensler mi Suçlu?

Neandertallerin ölümünden Homo sapiensler suçlu gösterilmemelidir. Bu yargı son Leiden araştırması ile ortaya atıldı. Araştırma, neandertallerin ölümünden Homo sapiensler suçlu olarak gösterilmemesi yönünde yeni fikirleri kapsıyor.

Neandertal, modern insan soyu Homo sapiens‘ten önce yaşamış latince Homo neanderthalensis, yaklaşık 440.000 yıl kadar önce evrimleşmiş, 40.000 ila 28.000 yıl kadar önceyse soyları bir anda tükenmiş bir insan türüdür.

Bizler, yani Homo sapiens türünden önce yeryüzünde yaşayan neandertallerin nasıl yok olduğu konusu bilim dünyasında hala tartışmalı bir alandır. Arkeologlar ve antropolar arasında neandertallerin yok oluşu ile ilgili en çok ağır basan teori, Homo sapienslerin yani bizlerin ortaya çıkmasıdır. Ancak, son çalışmalar bu teorinin baskınlığını azaltmaktadır.
Neandertalleri düşündüğümüzde muhtemelen sınırsız zekası ve incelikli tavırlarıyla modern insanlarla karşılaştırıldığında solgun bir tür yarı maymun olan bir grup vahşi aklımıza gelecektir. Bu görüntü genellikle Neandertallerin ölümüyle bağlantılıdır: Zeki kuzenleri Homo sapiens olay yerine geldiğinde ölmeleri gerekiyordu .

Ancak son Leiden araştırması , Paleolitik arkeoloji veya antropoloji alanındaki uzmanların çoğunun artık bu rekabet teorisinin Neandertallerin ortadan kaybolmasının en makul açıklaması olduğuna inanmadığını gösterdi. Çoğu bilim adamı artık demografik bir açıklamanın daha olası olduğunu düşünüyor. Yazarların Hollanda’dan ve yurtdışından 216 meslektaşına anket yaptıktan sonra keşfettiği şey buydu.

“Sonuçlar bizi şaşırttı”

Gerçekleştirilen anket çalışmasının yer aldığı makalenin ortak yazarı Paleolitik arkeolog Gerrit Dusseldorp, “Dürüst olmak gerekirse sonuçlar bizi şaşırttı. Rekabet hipotezi, bilim adamlarının da dahil olduğu insanların zihninde derinden kök salmıştır. Bu hipotez için yaygın bir destek olmasını bekliyorduk, ancak durum böyle değildi.” dedi.
Dusseldorp, açıklamasına “paradigma değişikliğini rekabet hipotezini daha az makul gösteren son bulgulara bağlar. Daha önceki Leiden araştırması, “aptal” Neandertallerin huş ağacı kabuğundan katran yaptıklarını ve bunu mızrak uçlarını bir mızrağa yapıştırmak için kullandıklarını göstermiştir. Sonuçta o kadar da aptal değil. Ve Şubat ayında, Neandertallerin İspanya’da mağara resimlerini bıraktığı, uzun bir süredir sanatın yalnızca modern insanlara atfedildiği açıklanmıştı” diyerek devam etti.

Arkeolojik farklılıklar neredeyse tamamen yok oluyor

Dusseldorp’un meslektaşı Wil Roebroeks kısa süre önce NOS yayıncısına verdiği demeçte, bu, Neandertaller ve Homo sapiens arasındaki arkeolojik farklılıkların neredeyse tamamen ortadan kalktığı anlamına geldiğini ifade etti . Dusseldorp’da buna ek olarak “Aynı dönemde karşılaştırdığınız sürece Neandertaller de Homo sapiens kadar zeki görünüyor. Neandertaller ve Homo sapiens, 200.000 yıl önce etkileyici bir şekilde dünyayı birlikte yürüdüler ve görünüşe göre bu çağdaşlar aşağı yukarı eşit derecede gelişmişlerdi” dedi.

Peki Neandertallerin ölümü için makul bir açıklama nedir? Ankete katılanların çoğu, ana nedenin demografik faktörler olduğunu düşünüyor. Dusseldorp: ‘ Örneğin Neandertaller , Homo sapiens’ten daha küçük gruplar halinde yaşadılar. Akrabalılık ve genetik çeşitlilik eksikliği bir rol oynamış olabilir. Ek olarak, Neandertallerin bazıları modern insanlara dahil edilmiş gibi görünüyor. İnsan genomunda hala Neandertal DNA’sı buluyorsunuz. Bu nedenle bir tür genetik seyreltme.

Nispeten az malzeme kalıntısı

Öyleyse Neandertallerin nasıl öldüğü hiçbir şekilde kaçınılmaz bir sonuç değildir. Bunun nedeni kısmen nispeten az malzeme kalıntısı olmasıdır, bu da eksik parçaların bulunandan daha büyük olduğu anlamına gelir. Ancak daha fazla netlik sağlanana kadar Dusseldorp meslektaşlarına, basın görevlilerine ve bilim muhabirlerine şunu söyledi: “Rekabet tezini standart olarak görmeyi bırakalım. Uzmanların çoğu bu insan türünü uzun süredir aptal olarak görmediğini, Neandertallerin sanıldığından daha zeki olduğunu hâlâ çok sık okuyorum.”

Makale yazarı: Merijn van Nuland

Banner
Benzer Yazılar

Çayönü Tepesi’nde DNA Araştırmaları, Anadolu’nun Erken İnsan Ağlarındaki Rolünü Ortaya Koyuyor

5 Ocak 2026

5 Ocak 2026

Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde yer alan Çayönü Tepesi’nde bulunan insan kemikleri üzerinde yürütülen DNA analizleri, Anadolu’nun Neolitik Çağ’da yalnızca bir yerleşim...

Depremler, Hatay Arkeoloji Müzesi’nde hafif hasara yol açtı

9 Şubat 2023

9 Şubat 2023

Kahramanmaraş merkezli iki büyük depremin etkilediği on ilde yer alan müze ve ören yerlerinin son durumu hakkında Kültür ve Turizm...

Sağanak Yağış 2500 Yıllık Boğa Heykelciğini Ortaya Çıkardı

19 Mart 2021

19 Mart 2021

Yunanistan’da sağanak yağış 2500 yıllık boğa heykelciğini ortaya çıkardı. Antik Olympia’da bir arkeolog gerçekleştirdiği rutin arazi incelemesi sırasında 2500 yıllık...

Tanzanya’nın gizemli ayak izleri, ayılar tarafından değil, ilk insanlar tarafından yapıldı.

6 Aralık 2021

6 Aralık 2021

Arkeologlar tarafından keşfedilen tarih öncesi ayak izlerinin, insanlar tarafından mı yoksa soyu tükenmiş hayvanlar tarafından mı bırakıldığını belirlemek bazı zamanlarda...

Troya’nın Kalbinde Savaşın İzleri: Efsane Gerçek Mi Oluyor?

9 Temmuz 2025

9 Temmuz 2025

Çanakkale’nin Hisarlık Tepesi’nde sürdürülen arkeolojik kazılarda, Troya Savaşı’nın tarihsel temellerine ışık tutabilecek yeni bulgular gün yüzüne çıkıyor. 3.500 yıllık sapan...

Bukoleon Sarayı restorasyonunda bulunan iskeletler, Haçlı ordusunun Konstantinopolis’te gerçekleştirdiği katliamının kurbanları mı?

28 Kasım 2021

28 Kasım 2021

Bukoleon Sarayı kazılarında dağınık vaziyette bulunan 7 iskeletin, Konstantinopolis’te Haçlıların gerçekleştirdiği katliamın kurbanları olabileceğine dair düşünce üzerinde duruluyor. İstanbul Büyükşehir...

Tenedos Antik Kenti’nde 2700 yıllık çocuk mezarlığı keşfedildi

2 Mart 2024

2 Mart 2024

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Turan Takaoğlu başkanlığında Tenedos antik kenti’nde devam eden kazılarda 2700...

Tarih öncesi insanlar atalarının hatıralarını canlı tutmak için taş aletleri saklıyorlardı

14 Mart 2022

14 Mart 2022

Geçmişe dair yaşanmışlıkları barındıran, sevdiklerimize ait birçok anıyı bizlere tekrar yaşatan eşyaları saklarız. Bu saklama eylemi içgüdüsel bir hareket olarak...

Satyros Kabartması ve Heykeller Ziyarete Açılıyor

2 Temmuz 2021

2 Temmuz 2021

İzmir’de bulunan Smyrna Antik Kenti’nin agora ve tiyatro bölümünde yapılan kazı çalışmalarında bulunan Satyros kabartması ve çeşitli heykeller ziyarete açılıyor....

Mahkeme, Kıbrıs Vadisi için verilen statü değişikliği kararını iptal etti

24 Nisan 2022

24 Nisan 2022

Ankara’nın doğa harikası Kıbrıs Vadisi için Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verdiği statü değişiklik kararını mahkeme iptal etti. Mimarlar...

İtalya’da keşfedilen 7.000 yıllık kanolar, Akdeniz’de denizcilik teknolojisinin erken gelişimini gösteriyor

21 Mart 2024

21 Mart 2024

İtalya’nın başkenti Roma’nın yaklaşık 30 km kuzeybatısındaki Neolitik (Geç Taş Devri) göl kıyısındaki La Marmotta köyünde 7.000 yaşında olduğu tahmin...

Mısırlı Arkeologlar Nil Deltası’nda 110 Antik Mezar Buldu

28 Nisan 2021

28 Nisan 2021

Nil deltası üzerinde çalışan Mısırlı arkeologlar, Mısır’ın Firavun krallıklarının ortaya çıkmasından önceki dönemine ait düzinelerce nadir bulunan hanedanlık öncesi mezarı...

Antik Karya’nın 2.500 Yıllık Dor Düzenli Kaya Mezarı Koruma Altına Alındı

29 Aralık 2025

29 Aralık 2025

Marmaris’te, yaklaşık 2.500 yıl önce kayaya oyularak inşa edilmiş anıtsal bir mezar yapısı koruma altına alındı. Yeşilbelde Kaya Mezarı olarak...

Ölü Şehirler

30 Ocak 2021

30 Ocak 2021

“Unutulmuş Şehirler” olarak da adlandırılan Ölü Şehirler, Halep platosunda Kuzey-Batı Suriye’de bulunan bir dizi antik kent, anıt ve yerleşim yeridir....

Apollon Tapınağı’nın bulunduğu Kız Ada kazıları devam ediyor

13 Ekim 2022

13 Ekim 2022

Bursa’nın Nilüfer ilçesinde yer alan Gölyazı’daki 5 bin kişilik olduğu düşünülen antik tiyatro ve Apollon Tapınağı’nın yer aldığı Kız Ada...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]