Diyarbakır Ergani ilçesi’nde 12 bin yıllık geçmişe sahip Hilar Mağaraları ve Çayönü arkeolojik alanında kazı çalışmaları başlıyor.
Yerleşik hayatın ilk örneklerinin görüldüğü Hilar Mağaraları ve Çayönü’nde kazıların başlayacağını duyuran Diyarbakır Valisi “Münir Karaloğlu, “Kazıların 12 aya alınması ile ilgili Kültür ve Turizm Bakanlığımızın bir çalışması var. Buradaki kazı çalışmalarının tamamlanmasını arzu ediyoruz. Önümüzdeki dönem UNESCO listesine girmesi için çalışma yapılabilir” dedi.
İnsanlığın yerleşik tarihine dair izler taşıyan Güneydoğu Anadolu Bölgesi, çanak çömleksiz neolitik dönemi de içinde barındıran, Gusir Höyük, Hasankeyf Höyük, Nevali Çori, Göbeklitepe, Harbetsuvan Tepesi ve Yeni Mahalle höyükleri ile zengin arkeolojik verileri bizlere sunmaktadır.
Bölgenin ilk tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin görüldüğü Diyarbakır Ergani ilçesine bağlı kırsal Sesverenpınar Mahallesi’ndeki Hilar Mağaraları ve 500 metre kuzeyindeki Çayönü yerleşkesi de insan uygarlık tarihi açısından önemli bir yere sahip iki arkeolojik sit alanıdır. 1964 yılında başlayan kazılarda M. Ö. 7500 ila 5500 yılları arasında günümüze kadar ulaşan kalıntı ve buluntularla bölgenin ilk buğday, nohut, mercimek gibi ürünlerin ekildiği, koyun ve keçilerin de evcilleştirilerek avcılıktan yerleşik hayata geçildiği yer olduğu ortaya çıkmıştır.
NTV haber portalında yer alan haberde Diyarbakır Valisi Münir Karaloğlu, Hilar Mağaraları ve Çayönü arkeolojik alanlarında kazıların tekrar başlanacağını ve bundan sonra kazıların 12 ay kesintisiz devam edeceğini söyledi.
“DÜNYA UYGARLIK TARİHİNE IŞIK TUTUYOR”
Kazı çalışmalarında, Cilalı Taş Devri’ne ait önemli bulgular, kemikten yapılan kaşık ve çatal görevi gören aletler ile kaya mezarları ve kabartmalar gün yüzüne çıktı.
Bölgede göçebelikten köy yaşantısına, avcılıktan tarımsal üretime geçilerek yerleşik köy yaşantısının ilk temellerinin atıldığı belirlendi. ‘Neolotik Devrim’ olarak bilinen bölge yerleşik tarıma dayalı bu yaşam biçimi, beslenme ekonomisi, insan-doğal çevre ilişkileri ve kültür tarihiyle birçok ilki içinde barındırırken, dünya uygarlık tarihine ışık tuttuğu bildirildi.
Diyarbakır Valisi Münir Karaloğlu, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca başlatılacak kazı çalışmalarının kesintisiz süreceğini söyledi. Diyarbakır’ın insanlığın anavatanı olduğunu anlatan Vali Karaloğlu, şöyle konuştu: “Diyarbakır dediğimiz yer, Yukarı Mezopotamya’nın merkezi, Mezopotamya da insanlık tarihinin, medeniyet tarihinin en önemli merkezi. Burası insanlığın toplayıcılık ve avcılıktan yerleşik hayata geçtiği, tarımsal faaliyetlere başladığı, ilk defa buğdayın, arpanın, baklagillerin tarımsal faaliyet olarak yetiştirildiği bir bölge. Bilim insanları Çayönü kazılarında ortaya çıkan arkeolojik eserlerden bunu zaten ortaya koydu. ‘Diyarbakır insanlığın anavatanı’ diyoruz. İnsanlığın ilk yerleşim alanlarından bir tanesi. 12 bin yıllık bir şehirden bahsediyoruz. Çayönü ve Hilar Mağaraları da Diyarbakır’ın 12 bin yıllık yaşını ortaya koyan çok önemli bölgelerden bir tanesi. Kazıların 12 aya alınmasıyla ilgili Kültür ve Turizm Bakanlığımızın bir çalışması var. Buradaki kazı çalışmalarının tamamlanmasını arzu ediyoruz” diye konuştu.
