Dünyanın ilk üniversite ve bilim merkezine ev sahipliği yapmasıyla tanınan Dezful, Sasani döneminde kültür ve bilimin gelişmesinde önemli bir rol oynadı.
Unesco 2017 Kasımında uzun bir geçmişe sahip olan Jundishapur’un dünyanın ilk üniversitesi olarak faaliyetlerini doğruladı. Tarihsel belgeler, dünyanın ilk yüksek öğretim sisteminin Dezful’a 12 km uzaklıktaki Jundishapur antik kentinde kurulduğunu göstermektedir.
Tarihçilere göre, antik Jundishapur Üniversitesi’nin kütüphanesinde 400.000’den fazla kitap vardı ve antik Jundishapur bölgesinde dünyadaki ilk hastaneydi.
Uluslararası arkeologlar, Dezful şehri Khuzestan eyaletinin en eski şehirlerinden biridir. Yapılan kazılar sonucu Elam başkenti Arvan’ın da bu şehir sınırları içerisinde olduğu belirlenmiştir. Chogha Bonut’ta MÖ. 8 yy ortalarında kurulmuştur ve zirvesini Choghamish’te geliştirmiş olan en eski uygarlıklarından birine ev sahipliği yaptığı görüşündedir.
Bununla birlikte bölgede bulunan çömlekçi fırınları dönemin en eski fırınları bilinen fırınların bir prototipini oluşturmaktadır. MÖ. 5000 yılında Chaghamish bölgede ki en yüksek nüfuslardan birine sahipti. MÖ. 4400’lerde Susa kurulana denk bu nüfus yoğunluğunu ve önemini korumuştur.
İrna English‘in bildirdiğine göre: Dezpars Araştırmacılar Derneği Başkanı Mohammad Azarkish, dünyanın ilk bilgi depolama sisteminin Dezful’da kurulduğunu söyleyerek, Chaghamish tepelerinden çıkarılan 5.500 yıllık çömlek toplarının Mezopotamya’da kaydedilen ilk aletler olduğunu sözlerine ekledi.
Azarkish, Chaghamish şehrinin hat sanatının icadından önce kurulduğunu, İran’da hat sanatı ve el yazma kitapların ilk merkezi olarak görülebileceğini söyledi.
Araştırmacı sözlerine Chaghamish’in uygarlığın bir hazinesi olduğunu ve daha fazla ilgiye ihtiyacı olduğunu, tarihi belgelerin bir müze içerisinde toplanması ve korunması gerekliliğine dikkat çekti.
Dezful şehrinde bir kitap müzesinin kurulması isteyen derneklerden biride İran dostluk derneğidir. Dezful Alireza Ghaderpanah dernek temsilcisi, tarihi belgelerin toplanması ve korunması için bir kitap müzesi kurulmasının gerekli olduğunu söyledi.
Dezful Mahdi Chenari Kültürel Miras, Turizm ve El Sanatları Daire Başkanı, Dezful’un eski evlerinden birinin kitap müzesini kurmak için kullanılması çağrısında bulunarak, bakanlığın şehirde bir kitap müzesi kurmaya hazır olduğunu ifade etti.
