Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nden araştırmacılar, uluslararası bir ekiple iş birliği yaparak Erken Orta Çağ’a ait 700’den fazla bireyin kalıntılarını analiz etti. Bu çığır açıcı arkeogenetik çalışma, Mödling ve Leobersdorf adlı iki önemli mezar alanına odaklandı. Sonuçlar, antik toplulukların kökenleri hakkında beklenmedik bilgiler sundu.
İki Topluluk Arasındaki Genetik Farklılıklar
Araştırma, iki topluluk arasında çarpıcı bir zıtlık ortaya koydu. Leobersdorf’daki bireyler, ağırlıklı olarak Doğu Asya genetik işaretleri gösterdi. Öte yandan, Mödling’deki bireylerin çoğunluğu Avrupa kökenliydi. Dikkate değer bir şekilde, her iki grup en az altı nesil boyunca yakın bir şekilde bir arada yaşadı.
Araştırmanın Tarihsel Bağlamı
Bu çalışma, Avrupa Araştırma Konseyi’nin HistoGenes projesinin bir parçasıdır. Bulgular, 8. yüzyıla tarihlenen mezar alanlarının kapsamlı genetik incelemesinden elde edilmiştir. Bu dönem, Avarların varlığıyla ilişkilidir. Avarlar, 6. yüzyılda Doğu Asya bozkırlarından gelerek Doğu Orta Avrupa’da karışık bir nüfus arasında yerleşti.
Bireylerin Kökenleri Üzerine Sorular
Zengin arkeolojik bağlama rağmen, gömülen bireylerin kökenleri hakkında sorular devam ediyordu. Bu kişiler Avar fetihçilerinin torunları mıydı? Yoksa Avar toplumuna entegre olmuş yerel nüfusun bir karışımını mı temsil ediyordu? Mödling’deki 500 mezar ve Leobersdorf’daki yaklaşık 150 mezarın analizi, önemli genetik farklılıkları ortaya çıkardı.
Genetik Farklılıkların Belirlenmesi
Çalışmanın baş yazarı genetikçi Ke Wang, “Bu gruplar arasındaki genetik fark, çoğu birey için çok belirgin ve tutarlıydı” dedi. Genetik analiz öncesinde, arkeolojik kanıtlar iki topluluk arasında çok az ayrım olduğunu gösteriyordu. Avusturya Bilimler Akademisi’nden tarihçi Walter Pohl, “Kültürel entegrasyon, büyük genetik farklılıklara rağmen çalışmış gibi görünüyor” diye belirtti.
Barış Dönemi ve Savaş İzleri
Tarihsel bağlam, bu dönemin Viyana Havzası’nda nispeten barışçıl olduğunu gösteriyor. Viyana Doğa Tarihi Müzesi’nden antropolog Doris Pany-Kucera, “İskeletlerde savaş yarası bulamıyoruz ve neredeyse hiç eksiklik belirtisi yok” dedi. Ayrıca, mezarlarda silahların nadiren bulunduğu da belirtildi.
Akrabalık İlişkileri ve Annenin Kökenleri
Titiz örnekleme stratejisi ve gelişmiş genetik analiz, araştırmacıların ölüler arasında birçok akrabalık ilişkisi tanımlamasını sağladı. Genetikçi Zuzana Hofmanová, “Bireyler arasındaki büyük sayıda genetik ilişki, her alanda çağdaş altı nesil uzunluğunda soy ağaçları oluşturmamıza olanak tanıdı” diye açıkladı.
Dikkate değer bir şekilde, mezar alanlarında çok az bireyin diğerleriyle biyolojik bağı yoktu. Ancak, uzak akrabalar arasında bile kan bağına rastlanmadı.
İlginç bir şekilde, çalışma neredeyse hiçbir annenin yerel atalara sahip olmadığını ortaya koydu. Bu durum, annelerin diğer bölgelerden ve topluluklardan geldiğini gösteriyor. İki grup, seçici eş seçimleriyle belirgin kökenlerini korudu. Leobersdorf’daki kadınların muhtemelen Doğu Asya topluluklarından, Mödling’deki kadınların ise Avrupa kökenli olduğu düşünülüyor. Bu farklılıklara rağmen, her iki topluluk da benzer statü sembollerine ve kültürel uygulamalara sahipti diye konuştu Arkeolog Bendeguz Tobias.
Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology
Wang, K., Tobias, B., Pany-Kucera, D. ve diğerleri. Antik DNA, paylaşılan Avar dönemi kültürüne rağmen üreme bariyerini ortaya koyuyor. Nature (2025). doi.org/10.1038/s41586-024-08418-5
Kapak Görseli Avusturya’nın Moedling kentindeki bir kadın mezarından Avar dönemine ait bir pelerin tokası. Okçular daha yüksek bir sosyal statüyle ilişkilendirilirdi. Benedict Seidl
