Hattuşa (Hattusas), Kussara Kralı Anitta tarafından lanetlenen topraklar…
Üzerine üzerlik tohumu ektirerek iskana tekrar açana lanetler yazdıran Anitta’dan sonra M.Ö. 1650 yıllarda Labarna, bu lanete karşı gelerek Hattuşa’yı yerleşime açmıştır.
Hattusa’yı Hititlerin başkenti yapan Labarna, kendisine de Hattuşalı manasına gelen Hattusili ismini almıştır.
Tunç çağının görkemli imparatorluğuna başkent olan Hattuşa’yı, lanetlenen bu bölgeyi I. Hattusili, niçin başkent yaptı? Bu sorunun cevabını Hattuşa’nın coğrafi özelliklerin de bulabiliriz.
Anadolu’nun ilk merkezi devletini kuran Hititlerin başkenti olan Hattuşa, günümüzde Çorum ilinin Boğazkale (Boğazköy) ilçesinde yer almaktadır. Bölge, yüksek bir platodur. Güney ve kuzey yönlü doğal engellerle çevrelenmiştir.
Doğal engellerle çevrilmiş bu yüksek platoya Hattusili, kale ve saray inşaa ettirmiştir. Bu doğal engeller, kalenin ele geçirilmesini imkansız hale getirmektedir. Kuzey ve güney bölgeleri bu şekilde güvenliğe alınan kalenin doğusunda ise, kuzey yönlü bir ırmağın yaratmış olduğu bir boğaz vardır. Bu boğazın yamacında bulunan Büyükkaya, sarp ve oldukça yüksek olmasıyla savunma açısından Hattuşa’yı güçlendirmektedir.
Bu coğrafi özellikler, düşman saldırılarına karşı kale ve sarayı korunak altına alması Hattusili’yi, Hattuşa’yı başkent olarak seçmesinin ana sebebi olmaktadır. Hattuşa’nın başkent olarak seçilmesinde bir diğer faktör de, M.Ö. 1650 yıllarında bölge de imar faaliyetleri ve silah yapımında kullanılan fırınlar için gerekli olan kereste ihtiyacını giderecek yoğun orman örtüsünün bulumasıydı.
Su zenginliği de Hattusa’da yeteri düzeyde yer almaktaydı. Bulunan yedi su kaynağı, yılın her döneminde su sıkıntısı çektirmeyecek düzeydeydi.
Doğal şekiller her ne kadar Hattusa’ya, savunma ve barınma açısından kazanç sağlarken, bazı olumsuzlukları da beraberinde getirmektedir.
Hattusa’nın yüksek bir plotada kurulu olması, çetin karasal iklimi yaşamasına yol açıyordu. Yazları aşırı sıcak, kışlarınında yoğun kar yağışı altında geçirilmesi, özellikle kıtlığın yaşanmasına neden olmaktaydı. Kışın yoğun yağan kar Hattusa’ya tahıl sevkiyatını durdurabiliyordu. Ülkenin diğer yerleşim yerleri ile bağlantılar günlerce kurulamıyordu. Bu durumda buralara yapılan baskınlara özellikle de Hurrilerin Kaşkaların düzenledikleri baskınlara anında karşılık verilemiyordu.
Artısı eksisi ile kayalar üzerine kurulan Hattusas, kısa bir süre içinde Anadolu tarihinde çok önemli bir krallık haline gelmiştir. Anadolu’nun ilk merkezi devleti olma özelliği taşıyan Hititlerin başkenti Hattusa, yıllarca görkemli bir başkent özelliğini taşımıştır.
