18 April 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

13-14. Yüzyıllara tarihlenen Kurşun Tablet Eski Bir Litvanya Yazısı İle Yazılmış Olabilir mi?

Litvanya’nın Vilnius kentindeki Büyük Dükler Sarayı Müzesi’nde, 20 yıl önce keşfedilmesine rağmen hala deşifre edilmemiş bir yazıya sahip, 13-14 yüzyıllara tarihlenen bir kurşun tablet sergileniyor.

Kurşun tablet yirmi yıl önce Vilnius kalelerini keşfederken bulundu. Arkeologlar, en eski ahşap yapılardan bazılarının bulunduğu yeri araştırmak için bir metal detektörü kullanıyorlardı. Bir hazine ya da basit bir balta bulmayı bekliyorlardı ve büyük nesnenin garip gravürlere sahip dikdörtgen bir metal şerit olduğu ortaya çıktığında şaşırdılar.

On dokuz santimetre uzunluğunda, dört santimetre genişliğinde ve neredeyse yarım santimetre kalınlığındaki metal tablet, ahşap bir tabana çivilenmiş olarak bulundu.

Fotoğraf: Palace of the Grand Dukes of Lithuania Museum

Tablet sadece Litvanyalıların değil, yabancı araştırmacıların da ilgisini çekti. Üzerine ne yazılabileceğini bulmaya çalıştılar: Litvanyalılar eski zamanlardan beri bir yazıya sahip olabilirler miydi? Şimdiye kadar eski Litvanya yazısının hiçbir örneği bulunamamıştır. Araştırmacılar hevesle analogları veya benzer sembolleri aradılar ve gizemler büyüdükçe, bunların rastgele karalamalar olmadığı anlaşıldı.

Vilnius’taki Litvanya Büyük Dükleri Sarayı Arkeoloji ve Mimarlık Bölümü başkanı Gintautas Striška, “İşaretler için mantıklı bir açıklama bulmaya çalıştık: tabletin kenarlarında, başlangıç ve bitiş, metnin başlangıcını ve sonunu işaretliyormuş gibi haçlarla işaretlendi” dedi.

“Metin birkaç satırdan oluşuyor. Üst satır iki şekilde yazılmış gibi görünüyor – işaretler ve harfler ve alt satırda çeşitli yazıtlarla birkaç satır daha var” diye ekledi.

“O zamanlar, metnin bir kısmının eski Yunanca yazılmış olabileceğini düşündük. Dilbilimcilerin yardımıyla, bir kısmının ‘Algirdas Basileus’ – yani ‘Kral Algirdas’ olarak çevrilebileceğini gördük” diye ekledi Gintautas Striška.

Litvanya Büyük Dükü Algirdas
Kurşun plaka muhtemelen Litvanya Büyük Dükü Algirdas’tan bahsediyor. Litvanya Büyük Dükü Algirdas, 1578 çizimi.

“Harfler sadece Yunan harflerine benziyor ve onları oyan bir kişi bir şeyi kaçırmış veya birkaç harfi tek bir harfte birleştirmiş olabilir, bu da kaydın deşifre edilmesini zorlaştırabilir” diye ekledi.

Kurşun tablet, Litvanya’yı 1345’ten 1377’ye kadar yöneten Büyük Dük Algirdas’a atıfta bulunabilir. Striška’ya göre, Bizans imparatoru Basileus olarak bilinir, ancak Algirdas’ın böyle bir unvanı yoktu. 1370 yılında Konstantinopolis Patriği’ne yazdığı bir mektupta kendisinden Basileus olarak bahsetti. Bu, onun Bizans İmparatoru ile karşılaştırılabilir egemen bir hükümdar olduğunu gösterme girişimiydi.

Striška, “Bu nedenle, tablette böyle bir yazıt tamamen makul” dedi. Ancak küçük plak daha fazla sır saklıyor: buluntunun restorasyonu başladığında, plakanın arka tarafında da bir yazı olduğu ortaya çıktı.”
Arkeolog, birçok kelimenin isme benzediğini söylüyor. Daha iyi korunmuş iki satırlık bir kitabe vardır ve burada kazınmış harfler Marem Byoyb olarak okunabilir. Yanındaki diğer birkaç giriş de adlara atıfta bulunabilir.

Gizemli yazıt büyük olasılıkla birden fazla kişi tarafından yazılmıştır. Yumuşak metalden yapılmış daha küçük, biraz farklı görünümlü el oyması harfler alt kısımda yer alırken, titizlikle oyulmuş semboller ve büyük harfler üst kısımda yer almaktadır. Plaka üzerindeki yazıların birkaç dilde kazınmış olması ve okumayı zorlaştırması da mümkündür.

Tablette yazılı olan isimler, bir ticaret anlaşmasındaki katılımcıların imzaları olabilir. Arkeoloğa göre, eğer böyle bir versiyon onaylanırsa, Litvanya’daki tüccarların ilk isimlerinden birine sahip olacağız.

Bilim insanları bir cevap bulamayınca spekülasyon yapmayı bıraktılar ve bu çalışmayı geleceğe bıraktılar.

Banner
Benzer Yazılar

Yeni buluntular Amida Höyük tarihini 9 bin yıla çekti

31 Aralık 2021

31 Aralık 2021

M. Ö. 6 bin kültür tabakasından Osmanlıya kadar birçok kültür izlerine ulaşılan Amida Höyük kazılarında bu yıl 900 parça buluntu...

İsveç’te bulunan 1000 yıllık Viking gümüş hazinesi

1 Kasım 2022

1 Kasım 2022

Arkeologlar, Stockholm’un dışındaki Täby, Viggbyholm’da 1000 yıllık Viking gümüş hazinesi hazinesi keşfettiler. Hazine, Täby’deki bir Viking Çağı yerleşiminin arkeolojik kazısı...

İran’ın kuzeydoğusunda tesadüfen ortaya çıkarılan Orta Çağ yeraltı tünelleri

2 Ekim 2022

2 Ekim 2022

İran’ın kuzeydoğusundaki Shahr-e Belqeys (Belqeys Şehri) yakınlarındaki rutin bir yol inşaatı projesinde çalışan işçiler Orta Çağ yeraltı tünelleri keşfetti. Shahr-e...

Yapılan Araştırmalar Neandertal Bebeklerin Vücut Yapısını Ortaya Çıkarıyor

10 Ekim 2020

10 Ekim 2020

İspanya, Burgos’taki İnsan Evrimi Ulusal Araştırma Merkezi’nden paleobiyolog Daniel Garcia-Martínez liderliğindeki bir ekip, Neandertallerin bebeklikten çocukluğa doğru geçiş aşamaları hakkında...

Parçacık fiziği ve arkeoloji işbirliği, Napoli’deki gizli Helenistik yeraltı odasını ortaya çıkardı

13 Mayıs 2023

13 Mayıs 2023

Yunanlılar tarafından MÖ dördüncü yüzyılın sonu ile üçüncü yüzyılın başı arasında inşa edilen Neapolis’in antik nekropolü’nün kalıntıları, günümüz Napoli’sinin yaklaşık...

İskoçya’nın 17. Yüzyılda Kumla Kaplı Adası Broo’da Yerleşim Keşfedildi

14 Ekim 2020

14 Ekim 2020

Bates Koleji’nden Gerry Bigelow ve meslektaşları, on yedinci yüzyılın sonlarına doğru yaklaşık olarak 2 m. kumulla kaplanmış olan Broo’nun Shetland...

Amerika’nın 20 Dolarında Siyahi Tarih

4 Şubat 2021

4 Şubat 2021

Amerika tarihi boyunca ilk defa bir banknotta siyahi bir kadına yer verilecek. Aslında planlama Biden seçimlerinden çok öncesine Obama dönemine...

Pompeii Domus’ta tanrıça Kibele kültü ile ilişkilendirilen pişmiş toprak figürünleri keşfedildi

27 Aralık 2023

27 Aralık 2023

Arkeologlar, Pompeii’deki Via del Vesuvio boyunca “Leda ve Kuğu Evi”nin bitişiğindeki Domus’ta yapılan son kazılarda 13 pişmiş toprak figürün ortaya...

9.000 Yıllık Kadın Avcı Cenazesi Tarih Öncesi Kadın Erkek Rollerini Yeniden Sorgulatıyor

5 Kasım 2020

5 Kasım 2020

Antropolojideki geleneksel düşünce, tarih öncesi avcılığın erkeklerin yiyecek toplama işinin de kadınların görevi olduğunu söyler. Yeni yapılan bir araştırma bunun...

Arnavutluk’ta kayıp 2 bin yıllık antik kent Bassania bulunmuş olabilir

19 Haziran 2022

19 Haziran 2022

Arnavutluk’un kuzeybatısında İşkodra köyü yakınlarında 2018 yılında bir antik kentin izleri tespit edilmişti. Kazılarda ele edilen ilk bulgular 2 bin...

Dünyanın İlk Kilisesi Aya Elena (Aya Elenia) Olabilir mi?

24 Şubat 2021

24 Şubat 2021

Dünyanın ilk kilisesi Antakya’da Aziz Petrus Kilisesi olarak bilinir. Ancak Anadolu tarihçisi, yazar ve Türkolog Ali Canip Olgunlu’ya göre; Dünya’nın...

Miletos’un “Kutsal Mağarası” Ziyarete Açıldı

2 Ekim 2021

2 Ekim 2021

Antik Çağ’da felsefe, sanat ve bilimin ilerlemesinde önemli bir yere sahip olan Miletos Antik Kenti’nde sağlık tanrısı Asklepios kültüne ait...

Adena Kültürü İzleri: Büyük Yılan Höyüğü

15 Haziran 2021

15 Haziran 2021

Kızılderili toplumuna ait Adena kültürü izlerini barındırdığı düşünülen Büyük Yılan Höyüğü üzerinde değişik teoriler kurulmuştur. Amerika Birleşik Devletleri’nin Ohio eyaletinde...

Demir Çağı dönemi at figürü Hasankeyf Kalesi kazılarında ortaya çıkarıldı

11 Aralık 2021

11 Aralık 2021

Dünyanın en eski yerleşim yerlerinden biri olan Batman’ın Hasankeyf ilçesinde yürütülen Hasankeyf Kalesi kazı çalışmalarında MÖ 600 yıllarına tarihlendirilen at...

Persepolis’te Bulunan Görkemli Geçit

10 Şubat 2021

10 Şubat 2021

İranlı araştırmacılar, İran’ın güneyindeki UNESCO tescilli Persepolis yakınlarında güçlü Akameniş İmparatorluğunun (yaklaşık MÖ 550 – 330) kurucusu olan Büyük Kiros’un...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]