Yunanistan’ın Teselya bölgesinde bulunan Theopetra Mağarası Kalambaka şehrinin 3 km güney doğusunda yer alan mağara, bir kalker oluşumudur. Kireçtaşı kayanın oluşumu 135-65 milyon yıl olan Üst Kretase dönemine tarihlenmektedir.
Thessaly Theopetra Mağarası Orta ve Üst Paleolitik’in yanı sıra Mezolitik ve Neolitik kültür kalıntılarını içeren Yunanistan’daki en uzun arkeolojik dizilerden birini içerir . Kayıtlar, sedimanter özelliklere ve botanik kalıntılara dayanan önemli paleoçevresel veriler göstermiştir.
Kireçtaşından oluşturulan mağara, Orta Paleolitik dönemden beri iskan edilmiş ve yeni bulgular, bu ilk halkların yaşamlarına yeni bir bakış açısı veriyor.
Theopetra’daki kazılar, Yunanistan Kültür ve Spor Bakanlığı Paleoantropoloji ve Mağaracılık Ephorate of Palaeoanthroplogy ve Speleography onursal başkanı olan arkeolog Dr. Catherine Kyparissi-Apostolika’nın yönetiminde 1987 yılında başladı.
En yeni bulgular Neolitik çağda Theopetra Mağarası’nda tahminen 43 kişinin yaşadığını gösteriyor . Uzmanlar diyetlerinde buğday, arpa, zeytin, baklagiller ve biraz et yediklerini bile doğruladılar.
Dr. Kyparissi-Apostolika tarafından sunulan son veriler, mağaranın binlerce yıldır insanlar için bir sığınak olarak hizmet verdiğini göstermektedir ve büyük olasılıkla, mevcut hava koşullarına bağlı olarak mağarayı terk ettikleri dönemler olmuştur. Bu binlerce yıl boyunca iklim tekrar tekrar değişti.
Son yıllarda mağara, savaş zamanlarında yerel halk için ve bazen de hayvan barınakları için bir sığınak olarak hizmet etti.
Dr. Kyparissi-Apostolika’ya göre, bölgede insan mezarları da bulundu, bu mezarların bu mağarada yaşayanların olduğuna dair hiçbir şüphe yok. İki gömü, buzul sonrası Üst Paleolitik döneme ve biri MÖ 14.990-14.060’a ; diğer üç mezar ise Mezolitik döneme karşılık gelir ve MÖ 7.000 ile 7.500 arasına tarihlenmektedir.
Tüm iskeletler muhtemelen Homo Sapiens türüne aittir.
Orta Paleolitik dönemin daha derin katmanlarında gömü bulunamadı, ancak dünyanın herhangi bir yerinde çok nadir bulunan bir yerde insan ayak izleri keşfedildi. Ancak bu katmanlarda bulunan taş alet türlerine göre muhtemelen bu dönemde Neandertal halkı orada yaşıyordu.
Neolitik döneme ait insan kemiklerinin paleopatolojik analizine göre, o dönemde mağarada yaşayan tahmini 43 kişinin oldukça sağlıklı göründüğünü bildirdi.
Mağara MÖ. 4000 civarında sakinlerince terkedildi. Neolitik çağın sonlarına doğru karstik borularla mağaraya giren suyun kuvveti ve yine erozyon nedeniyle büyük parçaların çatıdan ayrılıp çökmesi, muhtemelen başka bir yer arayışında olan Mağara sakinlerini buradan ayrılmaya mecbur etti.
Güneydoğu Avrupa’nın tarihöncesi için önemi nedeniyle mağara, ziyaretçilere açık bir arkeolojik sit alanı haline gelirken, buluntuları mağaradan çok uzak olmayan köyün girişindeki Theopetra Mağara Dokümantasyon ve Eğitim Merkezi’nde (Müze) sergileniyor.
Mağara 2009 yılında ziyaretçilere açılmıştı fakat heyelan tehlikesi nedeniyle 2016’da kapatılmıştır. Heyelan riski yüzünden halen kapalı durumdadır.
https://greece.greekreporter.com/2020/10/14/new-findings-in-theopetra-cave-shed-light-on-neolithic-era-in-greece/ sitesinden çeviri yapılmıştır.
