28 February 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

78.000 Yıllık Mtoto Çocuğu Cenazesi Afrika’da Bulundu

İnsan, tarih sahnesine çıktığı andan itibaren yeryüzüne izler bırakmaya başlamıştır. Diğer yaşam formlarından insanı ayıran en önemli özellik ürettiği maddi kültür varlıklarıdır. Kullandığı dil, yerleşik düzenle birlikte gelişen mimari yapılar, yeme içme için kullanılan çanak çömlekler, tarımsal ve hayvansal üretim araç ve gereçleri bu maddi varlıklara örnek teşkil eder.

İnsan evladı, sadece maddi kültür varlıklarını ortaya çıkarmamış, zaman içerisinde oluşan öbür dünya ve yaratıcı düşüncesinin getirdiği soyut kültür varlıklarını da üretmiştir. Atalara saygı, ölüm sonrası dünya için hazırlıklar ve en önemlisi de kaybettikleri yakınları için düzenlenen cenaze ritüelleri, mezarlar…

Afrika’nın En Eski Cenazesi Mtoto Çocuğu

Artık iyi bilinmektedir ki, insan Afrika’da ortaya çıkmış ve yeryüzüne bu kıtadan dağılmıştır. Dolaysıyla, insanlık tarihine ait tüm ilklerde Afrika’da görülmektedir. Bu ilklerden birisi de en eski cenaze ve mezar buluntusudur.

Afrika’nın en eski cenazesi Kenya’da keşfedildi. Homo Sapiens ırkının en eski cenazesi Kenya’daki Panga ya Saidi arkeolojik sahasında, “Mtoto” (“çocuk” anlamına gelen Swahili) lakaplı 2.5 ila 3 yaşındaki bir çocuğa ait.

Nature‘de yayınlanan makalede bölgedeki kazıların 2010 yılında başladığı ve şimdiye kadar, Afrika arkeolojisinin Orta Taş Devri ve Geç Taş Devri dönemlerini kapsayan 78.000 ila 500 yıl öncesine ait insan işgalinin bir kaydını ortaya çıkardığı bilgisine yer veriliyor. Makalede, Mtoto’nun cenazesinin kazı alanının tabanına doğru uzandığı ve ilk önce çevreden farklı bir renkte tortu içerdiği için fark edildiği makale yazarları tarafından not düşüldü.

Mtoto’nun cenazesi kalabalık bir grup tarafından gömülmüş

theconversation‘da yer alan haberde, araştırmacılar şunlara değindi.  Mtoto’nun cenazesinde yapılan ilk incelemede yüksek derecede bozulmuş kemik ortaya çıktı. Malzemenin o kadar kırılgan olduğunu ve standart kazı tekniklerinin uygun olmadığını çabucak fark ettik. Bunun yerine, tüm mezar çukuru tek bir tortu bloğu olarak kaldırıldı ve İspanya’nın Burgos kentindeki İnsan Evrimi Ulusal Araştırma Merkezi’ne (CENIEH) gönderildi.

Birkaç ay süren özenli laboratuvar kazısı, Mtoto’nun sağ tarafında yattığını ve dizlerinin göğsüne doğru çekildiğini ortaya çıkardı. İskelet makul derecede sağlamdı, bu da çevredeki çökeltinin ayrıntılı analizinin yanı sıra vücudun dolu bir mezar içinde ayrıştığını ima ediyordu. Bazı kemiklerin yer değiştirmeleri, Mtoto’nun üst gövdesinin ya bir tür bozulabilir malzemeyle, muhtemelen deriyle ya da bitki örtüsüyle sıkıca örtüldüğünü ya da mezarın cenaze töreni sırasında yoğun bir şekilde tortu ile dolu olduğunu gösterdi.

Dünyanın En Eski Cenazesinin bulunduğu mağara Penga-ya-Saidi
Dünyanın En Eski Cenazesi Mtoto çocuğu cenazesinin bulunduğu mağara Penga-ya-Saidi Foto: ( Mohammad Javad Shoaee)

Şaşırtıcı bir şekilde, Mtoto’nun kafasının mezardaki çabuk bozulan malzemelerle desteklenmiş olabileceğine dair kanıtlar bulundu. Vücuda göre döndürülmüş olarak bulundu, yastıklama bozulduğunda görülen yaygın bir olay – boşluk bırakarak. Açıkça, Mtoto, gömülmeden önce muhtemelen üst gövdesi örtülü ve başı yastıklı olarak dikkatlice bir mezara yerleştirildi. Kanıtlar, Mtoto’nun vücudunun kasıtlı olarak, bir tür topluluk katılımı veya cenaze töreni ile gömüldüğünü gösteriyor. Kesinlikle ceset terk edilmedi veya sel gibi jeolojik süreçlerle kazara gömülmedi.

Mtoto cenazesi bizlere neler kazandırıyor

Bu bize atalarımız hakkında ne söyleyebilir? Avrasya’da, hem Homo Sapiens hem de Neandertaller, ölülerini en az 120.000 yıl öncesinden kalma yerleşim yerlerine gömdüler. Kıtanın “ modern insan davranışının ” ortaya çıkışındaki merkezi önemi göz önüne alındığında, Afrika’daki en eski cenaze töreni neden bu kadar sonra gerçekleşti? Bir olasılık, 78.000 yıl önce Afrika nüfusunun ölülerine farklı davranmasıdır.

Afrika’daki daha önceki popülasyonların eti vücudun kilit kısımlarından, özellikle de kafatasından çıkardığına ve sadece kemikleri depoladığına dair bazı kanıtlar var. Bu süreç, defleshing ve kürasyon olarak adlandırıldı. Etiyopya, Herto’da bulunan 150.000 yıllık üç kafatasının üzerindeki kesik izleri ve cilalama bu olasılığı desteklemektedir. Ölülere yönelik bu özel muamelenin keder veya yasla ilişkilendirilmiş olması mümkündür.

Ayrıca yanlış yerlerde erken insan bedenleri arıyor olabiliriz. Çoğu arkeolojik kazı, yerleşim yerlerinde gerçekleşir. Daha önceki kültürler cesetleri bu alanlardan uzaklaştırırsa, arkeolojik olarak görünmez olurlar. Örneğin, cesetler, cenaze saklama olarak bilinen bir uygulama olan mağara çatlakları veya oyuklar gibi doğal yerlerde bırakılmış olabilir .

Cenazeyi önbelleğe almanın kesin kültürel önemi belirsizdir, ancak uygulama eski görünmektedir. İspanya’nın Atapuerca kentindeki Sima de los Huesos’ta (Kemik Çukuru) 430.000 yıl öncesine tarihlenen büyük bir hominin kemiği konsantrasyonu da bulundu.

Mtoto’dan önce bulunan Taramsa Çocuğu

Mtoto’nun keşfedilmesinden önce, bilinen en eski Afrika cenazeleri Mısır Taramsa’da (69.000 yıl önce) ve Güney Afrika’daki Sınır Mağarası’nda (74.000 yıl önce) idi. Taramsa çocuğu, başlangıçta taş alet üretimi için kaya çıkarmak üzere kazılmış bir çukurda bulundu. Sonuç olarak bu site, cenaze önbelleğe almanın geç bir örneği olarak görülebilir. Sınır Mağarası bebeği 1941’de kazıldı ve Mtoto’dan farklı olarak kalıntıların konumu hakkında hiçbir bilgi mevcut değildi. Bu, Sınır Mağarası’ndaki kanıtları kesin bir şekilde bir cenaze töreni olarak tanımlamayı imkansız kılıyordu.

Ancak birlikte ele alındığında, kanıtlar muhtemelen Afrika cenaze törenlerinin zamanla değiştiğini gösteriyor. Bu, bazen ~ 150.000 ila ~ 80.000 yıl önce, Herto’da görülen defleshing ve kürasyondan, Panga ya Saidi, Taramsa ve Border Mağarası’ndaki cenaze saklama ve cenaze törenlerine doğru bir geçişi gösterebilir. Tüm bu mezarların daha genç bireyler içermesi de dikkat çekicidir. Muhtemelen bu antik dönemde çocukların bedenleri özel muamele görmüştür.

 

Banner
Benzer Yazılar

Thames Nehri’nde 5000 yıllık insan kemiği bulundu

14 Şubat 2022

14 Şubat 2022

Londra Thames Nehri’nde kürek sporu yapan grafik sanatçısı Simon Hunt, nehir yatağı üzerinde bir insan uyluk kemiği veya üst bacak...

Ben-Hur Filmine Konu Olan Antik Hipodrom “Arkeo Spor Park” Olacak

7 Ağustos 2021

7 Ağustos 2021

Kudüs’te yaşayan varlıklı prens olan Ben-Hur, Roma döneminde Yahudilerin özgürlüğü için uğraş veren bir tarihi kişiliktir. Charlton Heston’un başrolünü oynadığı...

Haydarpaşa Kazılarında Helenistik Dönem Mezar Ortaya Çıkarıldı

10 Nisan 2022

10 Nisan 2022

Haydarpaşa tren garı peronlarının kaldırılması ile başlayan arkeolojik kazılarda Helenistik ((MÖ 330-MÖ 30) döneme ait kiremit mezar bulundu. Haydarpaşa tren...

Kibyra Antik Kentinde Yeni Keşifler

27 Kasım 2020

27 Kasım 2020

Burdur ilindeki Kibyra antik kentinde ait iki tanrı heykeli ortaya çıkarıldı. Kibyra (veya Cibyra Magna), MÖ ikinci yüzyılda dört şehir...

Lincoln Katedrali’ndeki 10 Nadir Eser Çevrimiçi Yayında

9 Mayıs 2021

9 Mayıs 2021

Lincoln Katedrali’nde  bulunan nadir eserler artık çevrimiçi olarak halkın erişimine açıldı. Çevrimiçi halka açılan Lincoln Katedrali’nin ilk koleksiyonu gümüş koleksiyon...

Orta Çağ Dönemine Ait Bir Kilise’de Cadı İşaretleri Bulundu

23 Ekim 2020

23 Ekim 2020

İngiltere’deki 700 yıllık bir kilisede ‘sonsuz bir labirentte hapsedilerek’ kötü ruhları kovmak için kullanılmış “Cadı işaretleri” bulundu. Arkeologlar, 700 yıl...

Akdeniz Tunç Çağı batığında 3600 yıllık kurşun ağırlıklar çıkarıldı

27 Kasım 2022

27 Kasım 2022

Dünyanın en eski batıklarından biri olan Antalya Kumluca açıklarındaki Tunç Çağı batığında su altı arkeolojik çalışmalar devam ediyor. MÖ 16....

Osmanlı Mezar Taşları Mezarlık Duvarında Kullanılmış

20 Mart 2021

20 Mart 2021

Osmanlı mezar taşları mezarlık duvarı yapımında kullanılmış. İstanbul’un Şile ilçesi’nde Osmanlı dönemi 16 ve 17. yüzyıllarına ait kitabeli mezar taşları...

Neandertallerin Ölümünden Homo Sapiensler mi Suçlu?

2 Mart 2021

2 Mart 2021

Neandertallerin ölümünden Homo sapiensler suçlu gösterilmemelidir. Bu yargı son Leiden araştırması ile ortaya atıldı. Araştırma, neandertallerin ölümünden Homo sapiensler suçlu...

İskoçya’nın Highlands bataklığında keşfedilen en eski tartan

2 Nisan 2023

2 Nisan 2023

Yeni araştırmalara göre, İskoç Yaylaları’ndaki bir bataklıkta keşfedilen bir kumaş parçası, şimdiye kadar keşfedilen en eski geleneksel tartan olabilir. 1980’lerin...

Buzul Çağı mağara resimleri yazının ilk örneklerini taşıyor olabilir

5 Ocak 2023

5 Ocak 2023

Buzul Çağı avcılarının mağara duvarlarına yaptıkları resimlerde yer alan noktalamalar ve diğer semboller yazının ilk örneklerini taşıyor olabilir. Buzul Çağı...

Çorum’da Köktürk dönemi kurganlarına benzeyen yapılarla karşılaşıldı

17 Kasım 2022

17 Kasım 2022

Çorum’da Köktürk dönemi kurganlarına benzeyen birçok salur damgalı mezar yapıları ile karşılaşıldı. 1071 öncesi toplu mezar ve kurgan yapılarına Çorum’un...

İranlı arkeolog Hamidreza Karami, “toprak barajlar 2500 yıllık Ahameniş tekniğine göre inşa ediliyor”

3 Mart 2022

3 Mart 2022

MÖ 550 yıllarında Büyük Kiros’un liderliğinde kurulan Ahameniş, dönemin en önemli Pers imparatorluğudur. Büyük Kiros ile başlayan askeri fetihlerle Fenike,...

Amerika’da kemikten yapılmış en eski mızrak ucu

3 Şubat 2023

3 Şubat 2023

Yeni bir çalışma ile Amerika kıtasında kemikten yapılmış en eski mızrak ucu belgelendi. 13900 yıllık kemik mızrak ucu Amerika’da bilinen...

Eski zamanlarda aşk ve nefret: Büyülü metinleri keşfetmek

9 Şubat 2024

9 Şubat 2024

Aşk ve nefret, insanlık tarihi boyunca varlığını sürdüren evrensel duygulardır. Eski uygarlıklar, sıklıkla dini ve büyüsel inançlarla iç içe geçen...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]