13 July 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

78.000 Yıllık Mtoto Çocuğu Cenazesi Afrika’da Bulundu

İnsan, tarih sahnesine çıktığı andan itibaren yeryüzüne izler bırakmaya başlamıştır. Diğer yaşam formlarından insanı ayıran en önemli özellik ürettiği maddi kültür varlıklarıdır. Kullandığı dil, yerleşik düzenle birlikte gelişen mimari yapılar, yeme içme için kullanılan çanak çömlekler, tarımsal ve hayvansal üretim araç ve gereçleri bu maddi varlıklara örnek teşkil eder.

İnsan evladı, sadece maddi kültür varlıklarını ortaya çıkarmamış, zaman içerisinde oluşan öbür dünya ve yaratıcı düşüncesinin getirdiği soyut kültür varlıklarını da üretmiştir. Atalara saygı, ölüm sonrası dünya için hazırlıklar ve en önemlisi de kaybettikleri yakınları için düzenlenen cenaze ritüelleri, mezarlar…

Afrika’nın En Eski Cenazesi Mtoto Çocuğu

Artık iyi bilinmektedir ki, insan Afrika’da ortaya çıkmış ve yeryüzüne bu kıtadan dağılmıştır. Dolaysıyla, insanlık tarihine ait tüm ilklerde Afrika’da görülmektedir. Bu ilklerden birisi de en eski cenaze ve mezar buluntusudur.

Afrika’nın en eski cenazesi Kenya’da keşfedildi. Homo Sapiens ırkının en eski cenazesi Kenya’daki Panga ya Saidi arkeolojik sahasında, “Mtoto” (“çocuk” anlamına gelen Swahili) lakaplı 2.5 ila 3 yaşındaki bir çocuğa ait.

Nature‘de yayınlanan makalede bölgedeki kazıların 2010 yılında başladığı ve şimdiye kadar, Afrika arkeolojisinin Orta Taş Devri ve Geç Taş Devri dönemlerini kapsayan 78.000 ila 500 yıl öncesine ait insan işgalinin bir kaydını ortaya çıkardığı bilgisine yer veriliyor. Makalede, Mtoto’nun cenazesinin kazı alanının tabanına doğru uzandığı ve ilk önce çevreden farklı bir renkte tortu içerdiği için fark edildiği makale yazarları tarafından not düşüldü.

Mtoto’nun cenazesi kalabalık bir grup tarafından gömülmüş

theconversation‘da yer alan haberde, araştırmacılar şunlara değindi.  Mtoto’nun cenazesinde yapılan ilk incelemede yüksek derecede bozulmuş kemik ortaya çıktı. Malzemenin o kadar kırılgan olduğunu ve standart kazı tekniklerinin uygun olmadığını çabucak fark ettik. Bunun yerine, tüm mezar çukuru tek bir tortu bloğu olarak kaldırıldı ve İspanya’nın Burgos kentindeki İnsan Evrimi Ulusal Araştırma Merkezi’ne (CENIEH) gönderildi.

Birkaç ay süren özenli laboratuvar kazısı, Mtoto’nun sağ tarafında yattığını ve dizlerinin göğsüne doğru çekildiğini ortaya çıkardı. İskelet makul derecede sağlamdı, bu da çevredeki çökeltinin ayrıntılı analizinin yanı sıra vücudun dolu bir mezar içinde ayrıştığını ima ediyordu. Bazı kemiklerin yer değiştirmeleri, Mtoto’nun üst gövdesinin ya bir tür bozulabilir malzemeyle, muhtemelen deriyle ya da bitki örtüsüyle sıkıca örtüldüğünü ya da mezarın cenaze töreni sırasında yoğun bir şekilde tortu ile dolu olduğunu gösterdi.

Dünyanın En Eski Cenazesinin bulunduğu mağara Penga-ya-Saidi
Dünyanın En Eski Cenazesi Mtoto çocuğu cenazesinin bulunduğu mağara Penga-ya-Saidi Foto: ( Mohammad Javad Shoaee)

Şaşırtıcı bir şekilde, Mtoto’nun kafasının mezardaki çabuk bozulan malzemelerle desteklenmiş olabileceğine dair kanıtlar bulundu. Vücuda göre döndürülmüş olarak bulundu, yastıklama bozulduğunda görülen yaygın bir olay – boşluk bırakarak. Açıkça, Mtoto, gömülmeden önce muhtemelen üst gövdesi örtülü ve başı yastıklı olarak dikkatlice bir mezara yerleştirildi. Kanıtlar, Mtoto’nun vücudunun kasıtlı olarak, bir tür topluluk katılımı veya cenaze töreni ile gömüldüğünü gösteriyor. Kesinlikle ceset terk edilmedi veya sel gibi jeolojik süreçlerle kazara gömülmedi.

Mtoto cenazesi bizlere neler kazandırıyor

Bu bize atalarımız hakkında ne söyleyebilir? Avrasya’da, hem Homo Sapiens hem de Neandertaller, ölülerini en az 120.000 yıl öncesinden kalma yerleşim yerlerine gömdüler. Kıtanın “ modern insan davranışının ” ortaya çıkışındaki merkezi önemi göz önüne alındığında, Afrika’daki en eski cenaze töreni neden bu kadar sonra gerçekleşti? Bir olasılık, 78.000 yıl önce Afrika nüfusunun ölülerine farklı davranmasıdır.

Afrika’daki daha önceki popülasyonların eti vücudun kilit kısımlarından, özellikle de kafatasından çıkardığına ve sadece kemikleri depoladığına dair bazı kanıtlar var. Bu süreç, defleshing ve kürasyon olarak adlandırıldı. Etiyopya, Herto’da bulunan 150.000 yıllık üç kafatasının üzerindeki kesik izleri ve cilalama bu olasılığı desteklemektedir. Ölülere yönelik bu özel muamelenin keder veya yasla ilişkilendirilmiş olması mümkündür.

Ayrıca yanlış yerlerde erken insan bedenleri arıyor olabiliriz. Çoğu arkeolojik kazı, yerleşim yerlerinde gerçekleşir. Daha önceki kültürler cesetleri bu alanlardan uzaklaştırırsa, arkeolojik olarak görünmez olurlar. Örneğin, cesetler, cenaze saklama olarak bilinen bir uygulama olan mağara çatlakları veya oyuklar gibi doğal yerlerde bırakılmış olabilir .

Cenazeyi önbelleğe almanın kesin kültürel önemi belirsizdir, ancak uygulama eski görünmektedir. İspanya’nın Atapuerca kentindeki Sima de los Huesos’ta (Kemik Çukuru) 430.000 yıl öncesine tarihlenen büyük bir hominin kemiği konsantrasyonu da bulundu.

Mtoto’dan önce bulunan Taramsa Çocuğu

Mtoto’nun keşfedilmesinden önce, bilinen en eski Afrika cenazeleri Mısır Taramsa’da (69.000 yıl önce) ve Güney Afrika’daki Sınır Mağarası’nda (74.000 yıl önce) idi. Taramsa çocuğu, başlangıçta taş alet üretimi için kaya çıkarmak üzere kazılmış bir çukurda bulundu. Sonuç olarak bu site, cenaze önbelleğe almanın geç bir örneği olarak görülebilir. Sınır Mağarası bebeği 1941’de kazıldı ve Mtoto’dan farklı olarak kalıntıların konumu hakkında hiçbir bilgi mevcut değildi. Bu, Sınır Mağarası’ndaki kanıtları kesin bir şekilde bir cenaze töreni olarak tanımlamayı imkansız kılıyordu.

Ancak birlikte ele alındığında, kanıtlar muhtemelen Afrika cenaze törenlerinin zamanla değiştiğini gösteriyor. Bu, bazen ~ 150.000 ila ~ 80.000 yıl önce, Herto’da görülen defleshing ve kürasyondan, Panga ya Saidi, Taramsa ve Border Mağarası’ndaki cenaze saklama ve cenaze törenlerine doğru bir geçişi gösterebilir. Tüm bu mezarların daha genç bireyler içermesi de dikkat çekicidir. Muhtemelen bu antik dönemde çocukların bedenleri özel muamele görmüştür.

 

Banner
Benzer Yazılar

13-14. Yüzyıllara tarihlenen Kurşun Tablet Eski Bir Litvanya Yazısı İle Yazılmış Olabilir mi?

27 Şubat 2024

27 Şubat 2024

Litvanya’nın Vilnius kentindeki Büyük Dükler Sarayı Müzesi’nde, 20 yıl önce keşfedilmesine rağmen hala deşifre edilmemiş bir yazıya sahip, 13-14 yüzyıllara...

Kırgızistan’da 2500 yıllık geyik taşı bulundu

10 Nisan 2023

10 Nisan 2023

Kırgızistan’ın Naryn bölgesinde yer alan Tarmal-Sai yerleşiminde bir geyik taşı keşfedildi. Bronz ve Demir Çağ göçebe toplumları tarafından dikilen geyik...

Antik parşömenler, MS birinci yüzyılda Petra’da yaşayan Nebati bir kadının hayatı hakkında şaşırtıcı bilgiler ortaya koyuyor

19 Aralık 2023

19 Aralık 2023

Petra, iki bin yıl önce güçlü bir ticaret imparatorluğunun başkentiydi. Ticarette uzmanlaşmış ve uzun yıllar bölgenin siyasi, kültürel ve ekonomik...

Cennet İbadethanesi 1500 Yıl Önceki Göçebe İnsanların İnancına Işık Tutuyor

30 Ekim 2020

30 Ekim 2020

İç Moğolistan Özerk Bölgesi’nde ortaya çıkarılan bir cennet ibadethanesi, 1500 yıl önce göçebe insanların inançlarına ışık tutuyor. 10.000 metrekarelik alan,...

Hititoloji İstanbul instagram sayfası yayında!

23 Mayıs 2024

23 Mayıs 2024

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Hititoloji Bölümü öğretim üyeleri Doç. Dr. Meltem Doğan Alparslan ve Doç. Dr. Metin Alparslan’ın yönetiminde Hititoloji...

Mezarlıkta keşfedilen 600 yıllık Papalık boğası

10 Mayıs 2023

10 Mayıs 2023

Papalığın güç, otorite ve iktidarını göstermek için kullandığı Papalık Boğası mührü bir Orta Çağ mezarlığında ele geçti. Keşfedilen Papalık Boğası,...

Aramice yazı karakterlerinin bulunan ilk örneklerinin yer aldığı kitabeler bölgenin tarihini aydınlatması bekleniyor

17 Eylül 2022

17 Eylül 2022

Van ilinin Erçiş ilçesinde 270 hektarlık alana yayılmış antik kent kazılarında keşfedilen Aramice yazı karakterlerinin ilk örneklerini içeren dört kitabe...

Atatürk’ün Arkeolojiye Verdiği Önem

28 Ekim 2020

28 Ekim 2020

Tabiatın esrar dolu sinesine her gün daha çok girmekte olan insan zekası, realiteye kavuşmak için çalışanları tatmin edecek ve insanlık...

Hadrianaupolis’te Roma kalesi ortaya çıkarılıyor

27 Aralık 2022

27 Aralık 2022

Karabük Eskipazar ilçesinde bulunan Hadrianaupolis Antik Kenti’nde devam eden arkeolojik kazı çalışmalarında 1700 yıllık Roma Kalesi ortaya çıkarılıyor. “Karadeniz’in Zeugması”...

Van’da 2800 yıllık bir Urartu tapınağı ve çivi yazılı iki yazıt bulundu

25 Ekim 2023

25 Ekim 2023

Van’ın Muradiye ilçesinde bulunan Körzüt Kalesi’nde devam eden kurtarma kazılarında 2800 yıllık bir Urartu tapınağı keşfedildi. Tapınakla birlikte çivi yazılı...

İnsanlığın Doğduğu Topraklarda Bulunan Yerleşim İzleri Üzerine Notlar

29 Mart 2021

29 Mart 2021

İnsanlığın doğduğu toprakların Afrika olduğu artık kesin bir bilgi olarak kayıtlara geçmiştir. Afrika’dan iklim değişikliği nedeniyle (ya da merak duygusuyla)...

Belediye Binasının Altında Roma Dönemine Ait Dev Mozaik Keşfedildi

23 Ekim 2020

23 Ekim 2020

İstanbul ilinin Zeytinburnu ilçesin de eski belediye binasının altında yaklaşık 50 metre karelik dev bir mozaik bulundu. Mozaiğin Roma dönemine...

Yeni Çalışma; “Tunç Çağı’nda hançerler ne için kullanılıyordu” sorusuna cevap veriyor.

30 Nisan 2022

30 Nisan 2022

Tunç Çağı tabakalarının önemli maddi kalıntılarından biri olan bronz hançerler üzerinde yeni bir çalışma gerçekleştirildi. Çalışma, “Tunç Çağı hançerleri ne...

Norveç’te bir kadın, ailesinin evini temizlerken bodrum katında Vikinglere ait 1000 yıllık demir çubuklar buldu

20 Nisan 2023

20 Nisan 2023

Norveç’te bir kadın ailesinin evini temizlerken bodrum katında Viking dönemine tarihlenen demir çubuklar buldu. Innlandet County Belediyesi’nden yapılan bir basın...

Mısırlılar köleleri damgalıyordu

29 Aralık 2022

29 Aralık 2022

Eski Mısır metinleri, oymalar ve resimlerinin incelendiği bir araştırmaya göre, Mısırlılar köleleri demirden yapılmış damga mühürler ile damgalıyorlardı. Geçmiş yıllarda...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]